Το ΥΠΕΘΟ εξετάζει το μέλλον της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης: Τα σενάρια για παράταση, μείωση ή κατάργηση της ενίσχυσης
Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η κυβερνητική πολιτική για το πετρέλαιο κίνησης, καθώς η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δημιουργούν νέα δεδομένα στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, προκειμένου να αποφασίσει εάν θα συνεχιστεί, θα περιοριστεί ή θα τερματιστεί η επιδότηση των 15 λεπτών ανά λίτρο που ισχύει μέχρι το τέλος Ιουνίου.
Η πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η ταχύτητα με την οποία η αποκλιμάκωση περνά στην ελληνική αγορά καυσίμων και οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό αποτελούν τους τρεις βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις τελικές αποφάσεις του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και στην υποχρέωση διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό παραμένουν σημαντικές.
Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν αλλάζει τα δεδομένα στην αγορά πετρελαίου
Η επαναφορά της ομαλότητας στα Στενά του Ορμούζ και η προοπτική επιστροφής μεγαλύτερων ποσοτήτων ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά έχουν ήδη επηρεάσει το επενδυτικό κλίμα στις αγορές ενέργειας.
Οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου υποχώρησαν κάτω από το ψυχολογικό όριο των 80 δολαρίων ανά βαρέλι, εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, όπως η Ελλάδα.
Ωστόσο, η μείωση των διεθνών τιμών δεν μεταφέρεται άμεσα στην αντλία. Οι εταιρείες εμπορίας και τα πρατήρια εξακολουθούν να διαθέτουν αποθέματα που αγοράστηκαν σε υψηλότερες τιμές, γεγονός που επιβραδύνει τη διαδικασία αποκλιμάκωσης στη λιανική αγορά.
Αυτή τη στιγμή η μέση πανελλαδική τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφώνεται στα 1,731 ευρώ ανά λίτρο, παραμένοντας σε επίπεδα που εξακολουθούν να προβληματίζουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τους επαγγελματίες των μεταφορών.
Τα σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο
Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά καυσίμων, οι τιμές διυλιστηρίου αναμένεται να κινηθούν χαμηλότερα τις επόμενες ημέρες, επιστρέφοντας σταδιακά σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Εάν η αποκλιμάκωση αποδειχθεί σταθερή και διατηρήσιμη, τότε στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο να ολοκληρωθεί το μέτρο της επιδότησης από τον Ιούλιο, κρίνοντας ότι οι συνθήκες της αγοράς δεν δικαιολογούν πλέον τη συνέχιση της κρατικής παρέμβασης.
Σε αυτό το σενάριο, η μείωση των τιμών θα προέλθει αποκλειστικά από τις εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου και όχι από δημοσιονομικά μέτρα στήριξης, επιτρέποντας στο Δημόσιο να περιορίσει το σχετικό κόστος.
Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να λάβει βιαστικές αποφάσεις. Οι τελικές κινήσεις θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο η αποκλιμάκωση θα έχει μόνιμο χαρακτήρα και δεν θα ανατραπεί από νέα γεωπολιτικά γεγονότα ή αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.
Ο πληθωρισμός κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης
Παρά τη βελτίωση που καταγράφεται στις διεθνείς τιμές, το ενεργειακό κόστος των προηγούμενων μηνών έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά του στην πραγματική οικονομία.
Οι αυξήσεις στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στο κόστος παραγωγής εξακολουθούν να τροφοδοτούν πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα στον κλάδο των τροφίμων και των βασικών καταναλωτικών αγαθών.
Για τον λόγο αυτό, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά όχι μόνο τις τιμές των καυσίμων αλλά και τη συνολική πορεία του πληθωρισμού. Εάν οι επιπτώσεις παραμείνουν ισχυρές ή η αποκλιμάκωση των τιμών κινηθεί πιο αργά από τις αρχικές εκτιμήσεις, τότε ενδέχεται να επιλεγεί μια ενδιάμεση λύση.
Το επικρατέστερο εναλλακτικό σενάριο προβλέπει τη διατήρηση της επιδότησης για περιορισμένο χρονικό διάστημα, αλλά με χαμηλότερο ύψος ενίσχυσης από τα 15 λεπτά ανά λίτρο που ισχύουν σήμερα.
Μια τέτοια επιλογή θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να συνεχίσει να στηρίζει την αγορά χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά τα δημόσια οικονομικά.
Η τελική απόφαση θα κριθεί από τις επόμενες εβδομάδες
Κυβερνητικές πηγές υπενθυμίζουν ότι οι επιδοτήσεις στα καύσιμα έχουν έκτακτο χαρακτήρα και ενεργοποιούνται μόνο όταν οι διεθνείς συνθήκες προκαλούν ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές.
Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και η σταδιακή επαναφορά της κανονικότητας στην αγορά πετρελαίου δημιουργούν προσδοκίες ότι οι πιέσεις θα υποχωρήσουν το επόμενο διάστημα. Ωστόσο, η κυβέρνηση θέλει να διαπιστώσει εάν η αποκλιμάκωση θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε οριστική απόφαση.
Διαβάστε επίσης: Παράταση επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και αιχμές Μητσοτάκη για νέα κόμματα και αντιπολίτευση
Μ.Η.Τ. 242183