ΕΦΚΑ: Στο 10% η παρακράτηση για αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές – Τι αλλάζει για χιλιάδες συνταξιούχους
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς επιστροφής συντάξεων, επιδομάτων και λοιπών παροχών που καταβλήθηκαν χωρίς να δικαιούνται οι ασφαλισμένοι φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μειώνοντας αισθητά τις οικονομικές επιβαρύνσεις για χιλιάδες συνταξιούχους.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ενιαίο ποσοστό παρακράτησης 10% επί της καταβαλλόμενης σύνταξης για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, καταργώντας το πολυδαίδαλο σύστημα διαφορετικών κρατήσεων που ίσχυε μέχρι σήμερα ανά ασφαλιστικό φορέα.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τους εργαζόμενους συνταξιούχους, αλλά και όσους βρέθηκαν αντιμέτωποι με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ λόγω λήψης παροχών τις οποίες δεν δικαιούνταν ή όφειλαν να διακόψουν.
Τέλος στις κρατήσεις έως και 33% της σύνταξης
Μέχρι σήμερα οι παρακρατήσεις διαμορφώνονταν με διαφορετικά ποσοστά ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο από το οποίο προερχόταν ο συνταξιούχος.
Στην περίπτωση των συνταξιούχων του πρώην ΙΚΑ, για παράδειγμα, η επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών μπορούσε να φτάσει ακόμη και στο 33% της μηνιαίας σύνταξης, γεγονός που σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργούσε σημαντική οικονομική πίεση.
Αντίστοιχα, στους συνταξιούχους του Δημοσίου ίσχυε κλιμακωτό σύστημα παρακρατήσεων, με ποσοστό 10% για το τμήμα της σύνταξης έως τα 1.000 ευρώ και 16,67% για το ποσό που υπερέβαινε το συγκεκριμένο όριο.
Με τη νέα διάταξη καταργούνται οι διαφοροποιήσεις και καθιερώνεται ενιαίος κανόνας για όλους, με ποσοστό παρακράτησης 10% και ελάχιστη μηνιαία δόση επιστροφής 50 ευρώ.
Μικρότερη επιβάρυνση λόγω αλλαγής στον τρόπο υπολογισμού
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της νέας ρύθμισης αφορά τον τρόπο υπολογισμού της παρακράτησης.
Μέχρι σήμερα το ποσοστό υπολογιζόταν επί του μικτού ποσού της σύνταξης. Πλέον η παρακράτηση θα επιβάλλεται στο καθαρότερο ποσό που απομένει μετά την αφαίρεση των νόμιμων κρατήσεων, όπως η εισφορά ασθένειας και η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Η διαφοροποίηση αυτή οδηγεί σε ακόμη χαμηλότερες επιβαρύνσεις για τους συνταξιούχους.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα συνταξιούχου του πρώην ΙΚΑ με σύνταξη 1.000 ευρώ και οφειλή 5.000 ευρώ από αχρεωστήτως καταβληθείσα παροχή. Με το προηγούμενο καθεστώς η μηνιαία παρακράτηση ανερχόταν στα 330 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση η κράτηση περιορίζεται στα 94 ευρώ, καθώς προηγείται η αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας και στη συνέχεια επιβάλλεται το ποσοστό 10%.
Η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους συνταξιούχους που καλούνται να επιστρέψουν μεγάλα ποσά, καθώς περιορίζει αισθητά την πίεση στο μηνιαίο εισόδημά τους.
Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους συνταξιούχους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή της νέας διάταξης στις περιπτώσεις εργαζόμενων συνταξιούχων, όπου μέχρι σήμερα ίσχυαν ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις.
Όσοι συνέχιζαν να εργάζονται χωρίς να δηλώσουν την απασχόλησή τους στον ΕΦΚΑ υποχρεώνονταν να επιστρέψουν ποσά που αντιστοιχούσαν σε έως και δώδεκα συντάξεις, με παρακράτηση 25% επί της σύνταξης.
Ακόμη πιο αυστηρό ήταν το πλαίσιο για όσους είχαν δηλώσει την εργασία τους αλλά δεν κατέβαλλαν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Σε αυτές τις περιπτώσεις παρακρατούνταν ολόκληρη η σύνταξη μέχρι να εξοφληθούν οι οφειλές.
Με τη νέα ρύθμιση, οι παρακρατήσεις περιορίζονται στο 10% της σύνταξης και στις δύο κατηγορίες, γεγονός που μειώνει σημαντικά τις οικονομικές συνέπειες για τους εργαζόμενους συνταξιούχους και καθιστά πιο διαχειρίσιμη την αποπληρωμή των οφειλών.
Χωρίς αναδρομική εφαρμογή η νέα διάταξη
Παρά τη σημαντική ελάφρυνση που φέρνει το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση δεν θα εφαρμοστεί αναδρομικά.
Αυτό σημαίνει ότι συνταξιούχοι που ήδη εξοφλούν οφειλές με μεγαλύτερες κρατήσεις δεν θα δουν μείωση των παρακρατήσεων τους στο νέο ποσοστό του 10%.
Οι υφιστάμενες ρυθμίσεις θα συνεχίσουν να ισχύουν μέχρι την πλήρη εξόφληση των ποσών που έχουν ήδη καταλογιστεί, γεγονός που περιορίζει το εύρος των ωφελούμενων από τη συγκεκριμένη διάταξη.
Νέα προστασία για λάθη των υπηρεσιών
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί και μία δεύτερη σημαντική παρέμβαση που αφορά περιπτώσεις λανθασμένων καταβολών οι οποίες οφείλονται αποκλειστικά σε διοικητικά ή μηχανογραφικά σφάλματα των υπηρεσιών.
Σύμφωνα με σχετική διάταξη που περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δεν θα αναζητούνται ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως λόγω λαθών κατά τον επανυπολογισμό συντάξεων ή την εκκαθάριση αναδρομικών.
Η πρόβλεψη αυτή αναμένεται να δώσει λύση σε χιλιάδες περιπτώσεις συνταξιούχων που βρέθηκαν αντιμέτωποι με αιφνιδιαστικές απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων χωρίς να φέρουν οι ίδιοι ευθύνη.
Διαβάστε επίσης: Ο e-ΕΦΚΑ γυρίζει σελίδα: Νέο ΟΠΣ, λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερη εξυπηρέτηση
Μ.Η.Τ. 242183