Η αξιοποίηση των κενών κατοικιών μπορεί να μειώσει έως και 24,6% τις τιμές, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής
Την ώρα που οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή επισημαίνει ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα κενών κατοικιών στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη μελέτη του φορέα, περίπου το 34,5% των κατοικιών στη χώρα παραμένει κενό, ενώ σημαντικό μέρος αυτού του αποθέματος δεν είναι διαθέσιμο ούτε προς ενοικίαση ούτε προς πώληση. Το αποτέλεσμα είναι να περιορίζεται η πραγματική προσφορά κατοικιών, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές και δυσκολεύοντας την πρόσβαση των νοικοκυριών σε προσιτή στέγη.
Η ανάλυση δείχνει ότι μεταξύ 2011 και 2021 ο συνολικός αριθμός κατοικιών αυξήθηκε κατά 3,5%, ωστόσο οι διαθέσιμες κατοικίες προς μακροχρόνια ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%, ενώ οι κατοικίες προς πώληση υποχώρησαν κατά 33,1%.
Γιατί η οικοδομή από μόνη της δεν αρκεί
Παρότι η οικοδομική δραστηριότητα έχει ανακάμψει μετά τη δεκαετή κρίση, οι επενδύσεις σε κατοικίες εξακολουθούν να βρίσκονται σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα προ κρίσης χρόνια.
Το 2025 οι επενδύσεις σε κατοικίες αντιστοιχούσαν μόλις στο 3,1% του ΑΕΠ, έναντι μέσου ευρωπαϊκού όρου 5%, όταν πριν από την κρίση ξεπερνούσαν το 10% του ΑΕΠ.
Η μελέτη καταλήγει ότι η κατασκευή νέων κατοικιών είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί για να επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα. Η ουσιαστική λύση βρίσκεται στην καλύτερη αξιοποίηση του ήδη υπάρχοντος αποθέματος.
Η επίδραση στις τιμές
Το μοντέλο που χρησιμοποίησε το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά ότι η μειωμένη αξιοποίηση των υφιστάμενων κατοικιών μπορεί να έχει συμβάλει έως και κατά 19,1% στην αύξηση των πραγματικών τιμών κατοικίας την περίοδο 2018-2025.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το σενάριο σύμφωνα με το οποίο, αν επανεντάσσονταν σταδιακά στην αγορά σημαντικός αριθμός αδρανών κατοικιών μέσα σε έξι χρόνια, οι πραγματικές τιμές των ακινήτων θα μπορούσαν να μειωθούν από 15,5% έως και 24,6%.
Οι 5 προτάσεις για να «ανοίξουν» σπίτια
1. Επίλυση κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων
Η επιτάχυνση των διαδικασιών στο Κτηματολόγιο και η μείωση του κόστους μεταβιβάσεων για ακίνητα μικρής αξίας μπορούν να απελευθερώσουν χιλιάδες ακίνητα που σήμερα παραμένουν «παγωμένα» λόγω νομικών εκκρεμοτήτων.
2. Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις
Προτείνεται ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση για τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν μακροχρόνια μίσθωση αντί βραχυχρόνιας εκμετάλλευσης.
3. Ενίσχυση ανακαινίσεων
Επιδότηση ανακαινίσεων και πράσινα δάνεια, με προϋπόθεση τη διάθεση του ακινήτου στη μακροχρόνια αγορά ενοικίασης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
4. Ρυθμίσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Στοχευμένες παρεμβάσεις σε περιοχές υψηλής ζήτησης, με διαφοροποιημένη φορολογία, τέλη ή αδειοδοτικές απαιτήσεις, ώστε να επιστρέψουν κατοικίες στη συμβατική αγορά μίσθωσης.
5. Δημόσιες επενδύσεις σε κοινωνική κατοικία
Η ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα με έντονη στεγαστική πίεση, μπορεί να ενισχύσει την προσφορά εκεί όπου η ιδιωτική αγορά αδυνατεί να καλύψει τη ζήτηση.
Η μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής καταλήγει ότι η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος δεν εξαρτάται μόνο από την ανέγερση νέων κατοικιών. Η αξιοποίηση των εκατοντάδων χιλιάδων αδρανών κατοικιών που ήδη υπάρχουν αποτελεί τον ταχύτερο και οικονομικότερο δρόμο για την ενίσχυση της προσφοράς, τη συγκράτηση των τιμών και τη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών στη στέγη.
Διαβάστε επίσης: Φορολογικά κίνητρα για κενά και πρώην Airbnb ακίνητα
Μ.Η.Τ. 242183