Ενίσχυση του ευνοϊκού σεναρίου από την ΤτΕ μετά την αποκλιμάκωση στην ενέργεια. Οι προκλήσεις και το μήνυμα πολιτικής σταθερότητας
Η ελληνική οικονομία διατηρεί ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όμως η Τράπεζα της Ελλάδος στέλνει σαφές μήνυμα ότι η επόμενη φάση δεν θα κριθεί μόνο από την ανθεκτικότητα των αριθμών, αλλά από τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, τη δημοσιονομική αξιοπιστία και τη διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας.
Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2025-2026, η ΤτΕ προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,9% το 2026 και το 2027, με μικρή επιτάχυνση στο 2% το 2028. Η ανάπτυξη αναμένεται να στηριχθεί κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση, στις επενδύσεις και στις εξαγωγές, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον και τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Ο πληθωρισμός, ωστόσο, παραμένει ο μεγάλος πονοκέφαλος. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 3,8% το 2026, από 2,9% το 2025, πριν υποχωρήσει σταδιακά στο 2,6% το 2027 και στο 2,3% το 2028, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασθενήσουν οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας και τροφίμων.
Το ευνοϊκό σενάριο και η αποκλιμάκωση της ενέργειας
Η πρόσφατη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν δημιουργεί, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, προϋποθέσεις για ένα ευνοϊκότερο μακροοικονομικό σενάριο, εφόσον οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Σε αυτό το θετικό σενάριο, ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ανεβαίνει στο 2% το 2026 και στο 2,1% το 2027 και το 2028. Παράλληλα, ο πληθωρισμός περιορίζεται ελαφρώς χαμηλότερα, στο 3,7% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η ενεργειακή εξάρτηση εξακολουθεί να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, την ανταγωνιστικότητα και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Την ίδια στιγμή, η ΤτΕ καταγράφει ισχυρή δημοσιονομική θέση. Το δημόσιο χρέος συνεχίζει να μειώνεται, υποχωρώντας στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025 από 154,2% το 2024, με τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πορεία αυτή αποδίδεται στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στην αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.
Οι αντοχές και οι αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας
Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δομικές αδυναμίες που δεν επιτρέπουν εφησυχασμό.
Στην κορυφή των προκλήσεων βρίσκονται η χαμηλή παραγωγικότητα, η αργή αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, οι δημογραφικές πιέσεις, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, η περιορισμένη διάχυση της καινοτομίας, η χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή στέγη.
Η ΤτΕ επισημαίνει επίσης το επίμονα υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση των φυσικών πόρων, τις αδυναμίες στη δημόσια διοίκηση και στη δικαιοσύνη, καθώς και το ακόμη υψηλό δημόσιο χρέος.
Στον τραπεζικό τομέα, η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη σε σχέση με το παρελθόν. Το σύστημα εμφανίζει ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, ανθεκτικότητα και πιστωτική επέκταση, παρά τη μεταβλητότητα των επιτοκίων και τις πιέσεις που προκαλεί το διεθνές περιβάλλον.
Οι μεταρρυθμίσεις που ζητά η ΤτΕ
Η Τράπεζα της Ελλάδος θέτει ως βασική προτεραιότητα τη μετάβαση σε ένα πιο παραγωγικό, εξωστρεφές, πράσινο και ανθεκτικό αναπτυξιακό πρότυπο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η επιτάχυνση της δικαιοσύνης, η μείωση της γραφειοκρατίας, η σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου, η ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, η ψηφιοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και η απλοποίηση των αδειοδοτήσεων.
Η ΤτΕ ζητά επίσης καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων σε τομείς που αυξάνουν μόνιμα το παραγωγικό δυναμικό της οικονομίας, όπως η βιομηχανία, η έρευνα και ανάπτυξη, η αγροδιατροφή, τα logistics, η φαρμακοβιομηχανία, οι ενεργειακές υποδομές, οι εξωστρεφείς υπηρεσίες, η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένες ψηφιακές εφαρμογές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος μέσω αύξησης της προσφοράς κατοικιών, αξιοποίησης αδρανών ακινήτων, ταχύτερων αδειοδοτήσεων και ανάπτυξης πολιτικών κοινωνικής και προσιτής στέγης.
Παράλληλα, η ΤτΕ υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, ιδίως για γυναίκες, νέους, μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένους και ευάλωτες ομάδες, με καλύτερη κατάρτιση, ψηφιακές δεξιότητες και σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της οικονομίας.
Το τελικό μήνυμα της έκθεσης είναι πολιτικό και οικονομικό μαζί: η Ελλάδα βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση από το παρελθόν, όμως η πρόοδος δεν είναι δεδομένη. Η πολιτική σταθερότητα, η δημοσιονομική σοβαρότητα, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης αποτελούν την αναγκαία βάση για να περάσει η χώρα από την ανθεκτική ανάκαμψη σε μια πραγματικά βιώσιμη ανάπτυξη.
Διαβάστε επίσης: Ανάπτυξη 2% στο α’ τρίμηνο του 2026: Οι επενδύσεις κράτησαν ψηλά την ελληνική οικονομία
Μ.Η.Τ. 242183