Βουλή: Ξεκινά η συζήτηση για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης – Τι αλλάζει σε δήμους και περιφέρειες

Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Στη Βουλή η κρίσιμη μάχη για τις εκλογές σε έναν γύρο και τις νέες αρμοδιότητες των Δήμων

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης εισέρχεται σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής, σηματοδοτώντας την έναρξη της τελικής κοινοβουλευτικής διαδικασίας για μία από τις σημαντικότερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χώρο της αυτοδιοίκησης. Το νομοσχέδιο, το οποίο ολοκλήρωσε την επεξεργασία του στην αρμόδια Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, φέρνει εκτεταμένες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με αιχμή την καθιέρωση της εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών σε έναν μόνο γύρο.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο θα οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη διοίκηση και ισχυρότερη πολιτική νομιμοποίηση των αιρετών αρχών, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης εκφράζουν διαφορετικές προσεγγίσεις, τόσο για το νέο εκλογικό σύστημα όσο και για τη συνολική φιλοσοφία της μεταρρύθμισης.

Εκλογές σε έναν γύρο στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης

Βασικό σημείο του νέου Κώδικα αποτελεί η κατάργηση της δεύτερης Κυριακής στις αυτοδιοικητικές εκλογές και η ανάδειξη των αιρετών από την πρώτη εκλογική διαδικασία.

Κατά τη συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή, ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, υποστήριξε ότι το νέο μοντέλο ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών και προσδίδει ισχυρότερη πολιτική εντολή στους δημάρχους και στους περιφερειάρχες.

Όπως ανέφερε, η νέα διαδικασία δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για τη διαμόρφωση προεκλογικών συνεργασιών, την κατάρτιση κοινών ψηφοδελτίων και την ανάπτυξη ουσιαστικού προγραμματικού διαλόγου πριν από την κάλπη, αντί των διαπραγματεύσεων που συνήθως πραγματοποιούνται μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η διαφάνεια απέναντι στους πολίτες, καθώς οι πολιτικές συμμαχίες θα διαμορφώνονται πριν από τις εκλογές και όχι εκ των υστέρων.

Σε επίπεδο κοινοβουλευτικών συσχετισμών, το νομοσχέδιο εγκρίθηκε επί της αρχής από την πλειοψηφία της επιτροπής, με τη Νέα Δημοκρατία να ψηφίζει υπέρ. Αντίθετα, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν το σχέδιο νόμου, ενώ ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν να διαμορφώσουν την τελική τους στάση κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια.

Στο τραπέζι η μεταφορά κρίσιμων αρμοδιοτήτων στην Αυτοδιοίκηση

Πέρα από τις αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, ο υπουργός Εσωτερικών άνοιξε τη συζήτηση και για τον ευρύτερο επανακαθορισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ο Θεόδωρος Λιβάνιος επισήμανε ότι έχει έρθει η στιγμή να εξεταστεί σοβαρά η μεταφορά σημαντικών δημόσιων υπηρεσιών στις Περιφέρειες και στους Δήμους, όπου αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερη διοίκηση.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το ενδεχόμενο η Περιφέρεια Αττικής να αναλάβει στο μέλλον τη διαχείριση των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας, κατά το πρότυπο του οργανισμού Transport for London, ο οποίος λειτουργεί υπό τον Μητροπολιτικό Δήμο του Λονδίνου.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η αποκέντρωση αρμοδιοτήτων αποτελεί μία συζήτηση που θα πρέπει να εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια, στο πλαίσιο ενός συνολικότερου σχεδιασμού για την ενίσχυση του ρόλου της αυτοδιοίκησης.

Οι επιφυλάξεις για τα Κέντρα Υγείας και το επόμενο βήμα της μεταρρύθμισης

Παράλληλα, ο υπουργός Εσωτερικών ξεκαθάρισε ότι δεν μπορούν όλες οι κρατικές αρμοδιότητες να μεταφερθούν αυτομάτως στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Αναφερόμενος στις κατά καιρούς προτάσεις για ανάληψη της λειτουργίας των Κέντρων Υγείας από τους Δήμους, εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μοντέλου. Όπως σημείωσε, δεν έχει πειστεί ότι οι συγκεκριμένες δομές θα λειτουργούσαν καλύτερα εκτός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, υπογραμμίζοντας ότι η αξιολόγηση κάθε μεταφοράς αρμοδιοτήτων πρέπει να γίνεται με γνώμονα την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους πολίτες και όχι μόνο τη λογική της αποκέντρωσης.

Η συζήτηση στην Ολομέλεια αναμένεται να αποτελέσει πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν περιορίζεται μόνο στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος, αλλά επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο μοντέλο λειτουργίας της αυτοδιοίκησης, με μεγαλύτερες ευθύνες, διευρυμένες αρμοδιότητες και διαφορετική σχέση με το κεντρικό κράτος. Οι τοποθετήσεις των κομμάτων και οι τελικές ψηφοφορίες θα καθορίσουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διεξαχθούν οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές και θα οργανωθεί η λειτουργία των δήμων και των περιφερειών τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε επίσης: Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Η ΚΕΔΕ βλέπει θετική τομή αλλά κρατά ανοιχτό το μέτωπο της αυτοτέλειας των Δήμων