Η κυβέρνηση ανοίγει τον δρόμο για νέα επαγγελματικά ταμεία – Πώς θα λειτουργεί ο ατομικός συνταξιοδοτικός λογαριασμός
Με στόχο να ενισχύσει τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος και να δημιουργήσει πρόσθετες πηγές συνταξιοδοτικού εισοδήματος για τους ασφαλισμένους, η κυβέρνηση φέρνει στο Υπουργικό Συμβούλιο το νέο νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που φιλοδοξεί να επανεκκινήσει τον θεσμό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), ο οποίος, παρά το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, δεν κατάφερε να αναπτυχθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Το σχέδιο του υπουργείου Εργασίας προβλέπει ένα πιο ευέλικτο μοντέλο λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων, βασισμένο στη λογική του ατομικού συνταξιοδοτικού λογαριασμού ή «κουμπαρά», όπου οι εισφορές κάθε ασφαλισμένου θα συσσωρεύονται και θα επενδύονται με σκοπό τη δημιουργία πρόσθετης σύνταξης κατά την αποχώρηση από την εργασία.
Η μεταρρύθμιση αποτελεί βασικό κομμάτι της κυβερνητικής στρατηγικής για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς το δημογραφικό πρόβλημα και η γήρανση του πληθυσμού αυξάνουν τις πιέσεις στον πρώτο πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης.
Νέο μοντέλο λειτουργίας και μεγαλύτερη ευελιξία για τους ασφαλισμένους
Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου είναι να καταστήσει τα επαγγελματικά ταμεία πιο προσβάσιμα τόσο στους μισθωτούς όσο και στους ελεύθερους επαγγελματίες, αίροντας εμπόδια που περιόρισαν μέχρι σήμερα την ανάπτυξή τους.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας επαγγελματικών ταμείων από ευρύτερους επαγγελματικούς ή επιχειρηματικούς κλάδους, χωρίς να απαιτείται η ίδρυση ξεχωριστού ταμείου από κάθε εργοδότη ή επαγγελματική ένωση. Παράλληλα, ασφαλισμένοι από διαφορετικούς κλάδους θα μπορούν να συμμετέχουν στα ίδια ταμεία, διευρύνοντας σημαντικά τη βάση των δικαιούχων.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης μεγαλύτερη κινητικότητα μεταξύ των φορέων επαγγελματικής ασφάλισης και της ιδιωτικής ασφαλιστικής αγοράς, επιτρέποντας τη μεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από επαγγελματικά ταμεία σε ασφαλιστικές εταιρείες και αντίστροφα. Στόχος είναι να αποκτήσουν οι ασφαλισμένοι περισσότερες επιλογές ως προς τη διαχείριση των αποταμιεύσεών τους και τις παροχές που θα λαμβάνουν μετά τη συνταξιοδότηση.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος και για την ενεργότερη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος, μέσω της δημιουργίας επενδυτικών επαγγελματικών ταμείων, στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν εργαζόμενοι και επαγγελματίες ανεξαρτήτως κλάδου, με ή χωρίς εργοδοτική συνεισφορά.
Νέα φορολογικά κίνητρα και υψηλότερες συμπληρωματικές συντάξεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο φορολογικό καθεστώς των παροχών, καθώς το υπουργείο Εργασίας εξετάζει την αντικατάσταση του σημερινού συστήματος φορολόγησης με ένα νέο μοντέλο που θα επιβραβεύει την παραμονή των ασφαλισμένων στα επαγγελματικά ταμεία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σήμερα, η φορολόγηση των παροχών κυμαίνεται από 20% για συμμετοχή έως πέντε έτη και μειώνεται σταδιακά έως το 5% για όσους παραμένουν ασφαλισμένοι τουλάχιστον είκοσι χρόνια. Το νέο σύστημα αναμένεται να συνδέει τη φορολογία κυρίως με την ηλικία λήψης της παροχής, ενισχύοντας τα κίνητρα για μακροχρόνια αποταμίευση.
Με τα σημερινά δεδομένα, ένας ασφαλισμένος που θα συμμετέχει σε επαγγελματικό ταμείο για περίπου 25 χρόνια θα μπορεί να εξασφαλίσει συμπληρωματική σύνταξη της τάξης των 200 έως 300 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τις συνολικές εισφορές, τη διάρκεια ασφάλισης, την ηλικία εξόδου από την εργασία και τις αποδόσεις των επενδύσεων του ταμείου.
Οι παροχές θα λειτουργούν συμπληρωματικά προς την κύρια και την επικουρική σύνταξη του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος, ενισχύοντας το συνολικό εισόδημα των μελλοντικών συνταξιούχων.
Ο δεύτερος πυλώνας παραμένει μικρός στην Ελλάδα
Παρά τη λειτουργία του θεσμού εδώ και αρκετά χρόνια, η επαγγελματική ασφάλιση εξακολουθεί να έχει περιορισμένη παρουσία στην ελληνική αγορά συγκριτικά με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Σήμερα λειτουργούν 28 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα οποία καλύπτουν περίπου 130.000 ασφαλισμένους, ενώ το συνολικό ενεργητικό τους ανέρχεται σε 2,63 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 1% του ελληνικού ΑΕΠ.
Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων αντιστοιχεί στο 4,5% έως 6,5% του ΑΕΠ, ενώ στις σκανδιναβικές οικονομίες τα αντίστοιχα ποσοστά φθάνουν ακόμη και το 190% του ΑΕΠ.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα αποτελεί αναγκαία προσαρμογή στις δημογραφικές εξελίξεις και στις αυξανόμενες ανάγκες χρηματοδότησης των μελλοντικών συντάξεων, επιδιώκοντας να δημιουργήσει ένα σύστημα στο οποίο η δημόσια σύνταξη θα συμπληρώνεται από επαγγελματικές και ιδιωτικές αποταμιεύσεις.
Διαβάστε επίσης: Ασφαλιστικός κλάδος σε φάση αναδιάρθρωσης: Η εποχή bancassurance και τα μεγάλα deals
Μ.Η.Τ. 242183