Ένα έργο που συνδυάζει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την ενεργειακή καινοτομία ολοκληρώθηκε στα Τρίκαλα, σηματοδοτώντας μια ευρωπαϊκή πρωτιά. Το ιστορικό Αρχοντικό Κυρνάσιου, ένα από τα σημαντικότερα διατηρητέα κτήρια της πόλης, αποκαταστάθηκε πλήρως και μετατράπηκε στο πρώτο πρότυπο παθητικό διατηρητέο κτήριο της Ευρώπης, το οποίο θα λειτουργήσει ως «Σπίτι Τρικαλινών Μουσικών Δημιουργών».
Πρόκειται για το δεύτερο παθητικό κτήριο του Δήμου Τρικκαίων και ένα έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να συνυπάρξουν η διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, η σύγχρονη τεχνολογία και η βιώσιμη ανάπτυξη.
Η αποκατάσταση και η αλλαγή χρήσης του κτηρίου χρηματοδοτήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε σε 666.300 ευρώ, με τη μελέτη να εκπονείται από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Τρικκαίων.
Ένα διατηρητέο του 19ου αιώνα μεταμορφώνεται σε μουσείο νέας γενιάς
Το Αρχοντικό Κυρνάσιου, που βρίσκεται στον ιστορικό οικισμό του Βαρουσίου, πέρασε από μία εκτεταμένη διαδικασία αποκατάστασης και ενεργειακής αναβάθμισης, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δύο διακριτές φάσεις.
Αρχικά δόθηκε έμφαση στη διάσωση και αναστήλωση του διατηρητέου μνημείου, με όλες τις εργασίες να υλοποιούνται υπό την εποπτεία και τις εγκρίσεις του Υπουργείου Πολιτισμού και της αρμόδιας Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων αποκαταστάθηκαν η ξύλινη στέγη, οι δοκοί του μεσοπατώματος, οι τοιχοποιίες και τα ξύλινα φέροντα στοιχεία, ενώ συντηρήθηκαν αυθεντικά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, όπως τα ξύλινα κουφώματα, οι πόρτες και τα παντζούρια. Όπου απαιτήθηκε αντικατάσταση, τα νέα στοιχεία κατασκευάστηκαν με απόλυτο σεβασμό στην αρχική μορφή του κτηρίου, διατηρώντας τον ιστορικό χαρακτήρα του.
Παράλληλα διαμορφώθηκαν οι χώροι υποδοχής των επισκεπτών, οι βοηθητικές εγκαταστάσεις και η μικρή εσωτερική αυλή, ώστε το κτήριο να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες λειτουργίας ενός μουσείου.
Η τεχνολογία του παθητικού κτηρίου μειώνει δραστικά την ενεργειακή κατανάλωση
Η δεύτερη φάση του έργου αφορούσε την ενεργειακή μεταμόρφωση του διατηρητέου, ώστε να πληροί τις αυστηρές προδιαγραφές ενός παθητικού κτηρίου.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού βασίζεται στην ελαχιστοποίηση των ενεργειακών αναγκών για θέρμανση και ψύξη, εξασφαλίζοντας σταθερές συνθήκες θερμικής άνεσης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου εφαρμόστηκαν υψηλού επιπέδου θερμομόνωση, πλήρης εξάλειψη των θερμογεφυρών, αεροστεγανότητα του κελύφους, ειδικά ενεργειακά κουφώματα με τριπλούς υαλοπίνακες και σύστημα μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας.
Το σύστημα επιτρέπει τη συνεχή ανανέωση του αέρα, διατηρώντας στο εσωτερικό του κτηρίου σταθερή θερμοκρασία περίπου 21 βαθμών Κελσίου, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές καιρικές συνθήκες. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται σημαντικά οι ανάγκες θέρμανσης και ψύξης, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος του μουσείου και το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτηρίου (ΕΙΠΑΚ) πιστοποίησε επίσημα ότι το Αρχοντικό Κυρνάσιου πληροί όλες τις απαιτήσεις του διεθνούς προτύπου, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μοναδικότητα του έργου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πολιτισμός, καινοτομία και βιώσιμη ανάπτυξη σε ένα έργο-πρότυπο
Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το ιστορικό αρχοντικό θα φιλοξενήσει το «Σπίτι Τρικαλινών Μουσικών Δημιουργών», ένα σύγχρονο μουσείο αφιερωμένο στην πλούσια μουσική παράδοση της περιοχής, αξιοποιώντας ψηφιακές εφαρμογές και νέες τεχνολογίες για την εμπειρία των επισκεπτών.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Τρικκαίων και πρόεδρος της ΠΕΔ Θεσσαλίας, Νίκος Σακκάς, το έργο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να υπηρετήσει τον πολιτισμό, διατηρώντας ταυτόχρονα αναλλοίωτη την ιστορική ταυτότητα ενός μνημείου.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα Τρίκαλα διαθέτουν πλέον δύο πιστοποιημένα παθητικά κτήρια, ένα εξ ολοκλήρου νέας κατασκευής και ένα ιστορικό διατηρητέο που αναβαθμίστηκε ενεργειακά, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική του δήμου για επενδύσεις σε καινοτόμες τεχνικές λύσεις και βιώσιμες υποδομές.
Η μετατροπή του Αρχοντικού Κυρνάσιου δεν αποτελεί μόνο μία σημαντική παρέμβαση αποκατάστασης ενός ιστορικού μνημείου, αλλά και ένα πρότυπο έργο που δείχνει πώς η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να συμβαδίσει με την ενεργειακή αποδοτικότητα, προσφέροντας ένα μοντέλο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε άλλα διατηρητέα κτήρια στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης: Ξένοι επενδυτές «σαρώνουν» τα πολυτελή εξοχικά στην Ελλάδα – Οι περιοχές που εκτοξεύουν τιμές και ζήτηση
Μ.Η.Τ. 242183