Πηνειός: Η εικόνα που ανησυχεί τη Θεσσαλία – Η δραματική μείωση της ροής αποκαλύπτει τη βαθιά υδατική κρίση
Ο Πηνειός, ο τρίτος μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας και βασικός υδροδοτικός άξονας της Θεσσαλίας, εμφανίζει πλέον εικόνες που προκαλούν έντονο προβληματισμό. Σε αρκετά σημεία της διαδρομής του η ροή του έχει περιοριστεί αισθητά, αποτυπώνοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη βαθιά υδατική κρίση που εξελίσσεται στην περιοχή.
Οι εικόνες που κατέγραψε ο φωτογραφικός φακός του ΑΠΕ-ΜΠΕ στη γέφυρα Βαλομανδρίου είναι ενδεικτικές της κατάστασης. Εκεί όπου άλλοτε κυλούσαν μεγάλες ποσότητες νερού, σήμερα η κοίτη εμφανίζεται αισθητά περιορισμένη, με τη ροή να θυμίζει περισσότερο μικρό ποτάμι παρά έναν από τους σημαντικότερους υδάτινους σχηματισμούς της χώρας.
Αντίθετα, στη γέφυρα προς Καρδίτσα, στο ύψος της κοινότητας Γλίνους, η παροχή εξακολουθεί να κινείται σε φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, γεγονός που αναδεικνύει τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που καταγράφονται κατά μήκος του ποταμού.
Η υπεράντληση νερού και η ανομβρία εξαντλούν τα υδατικά αποθέματα
Ο καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Νικήτας Μυλόπουλος, αποδίδει το φαινόμενο στη συνεχιζόμενη διατάραξη του υδατικού ισοζυγίου της Θεσσαλίας, υπογραμμίζοντας ότι η περιοχή καταναλώνει κάθε χρόνο σημαντικό μέρος του φυσικού της υδατικού κεφαλαίου, το οποίο χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια για να διαμορφωθεί.
Όπως εξηγεί, η έντονη αγροτική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με την παρατεταμένη ανομβρία, οδηγούν σε διαρκή μείωση της παροχής του Πηνειού αλλά και σε συνεχή πτώση της στάθμης των υπόγειων υδροφορέων.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν περιορίζεται μόνο στον ποταμό. Αφορά συνολικά τις πεδινές λεκάνες της Θεσσαλίας, τόσο του Πηνειού όσο και της Κάρλας, όπου οι πιέσεις στους υδάτινους πόρους γίνονται ολοένα εντονότερες.
Οι περιοχές που εξαρτώνται από επιφανειακούς ταμιευτήρες αναμένεται να αντιμετωπίσουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς η έλλειψη βροχοπτώσεων επηρεάζει άμεσα τα διαθέσιμα αποθέματα νερού.
Αντίστοιχα, στις περιοχές που βασίζονται στις γεωτρήσεις, η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί με μικρή χρονική υστέρηση, καθώς η συνεχής άντληση οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη πτώση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα.
Δεν μειώνεται μόνο το νερό – Υποβαθμίζεται και η ποιότητά του
Ο Νικήτας Μυλόπουλος επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ποσοτικό.
Η σταδιακή μείωση των διαθέσιμων υδάτων συνοδεύεται από σημαντική επιδείνωση της ποιότητας του νερού, καθώς ο Πηνειός λειτουργεί επί δεκαετίες ως αποδέκτης γεωργικών, βιομηχανικών και άλλων αποβλήτων.
Όπως εξηγεί, η υπερεντατική γεωργία ευθύνεται ταυτόχρονα για την εξάντληση των υδατικών αποθεμάτων αλλά και για τη ρύπανσή τους μέσω λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.
Μάλιστα, όσο μειώνεται ο όγκος του νερού, τόσο αυξάνονται οι συγκεντρώσεις των ίδιων ρυπαντικών φορτίων, γεγονός που επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την οικολογική κατάσταση του ποταμού.
«Το ποσοτικό και το ποιοτικό πρόβλημα είναι αλληλένδετα», σημειώνει χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι ίδιες αιτίες που οδηγούν στην εξάντληση των υδάτινων πόρων είναι εκείνες που επιβαρύνουν και την ποιότητά τους.
Ο Πηνειός γίνεται ο καθρέφτης της υδατικής κρίσης στη Θεσσαλία
Με υδρολογική λεκάνη που εκτείνεται σε περίπου 9.747 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ο Πηνειός αποτελεί τον σημαντικότερο δείκτη της κατάστασης των υδάτινων πόρων της Θεσσαλίας.
Η εικόνα του σήμερα αποτελεί, σύμφωνα με τους επιστήμονες, μια σαφή προειδοποίηση για το μέλλον, καθώς η κλιματική αλλαγή, η μείωση των βροχοπτώσεων και η υπερεκμετάλλευση των διαθέσιμων υδάτων δημιουργούν ένα ολοένα πιο εύθραυστο περιβάλλον.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων, περιορισμό της υπεράντλησης και έργα ενίσχυσης των διαθέσιμων αποθεμάτων, η Θεσσαλία θα βρεθεί τα επόμενα χρόνια αντιμέτωπη με ακόμη εντονότερα φαινόμενα λειψυδρίας, τα οποία θα επηρεάσουν όχι μόνο τη γεωργία, αλλά και την ύδρευση, την οικονομία και συνολικά το φυσικό περιβάλλον της περιοχής.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΥΔΑΠ προσλαμβάνει 40 ειδικούς για τη θωράκιση της υδροδότησης
Μ.Η.Τ. 242183