Αγώνας δρόμου για τη σύνταξη: Μαζική έξοδος ασφαλισμένων από την αγορά εργασίας προκειμένου να προλάβουν τις αλλαγές
Η μεγαλύτερη έξοδος προς τη σύνταξη των τελευταίων ετών βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Περισσότεροι από 100.000 ασφαλισμένοι έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, με τον ρυθμό να ξεπερνά κάθε προηγούμενο και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέο ιστορικό ρεκόρ έως το τέλος της χρονιάς.
Πίσω από αυτό το κύμα αποχωρήσεων δεν βρίσκεται μόνο η συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων. Κυρίαρχο ρόλο παίζει η ανησυχία ότι μετά το 2030 το ασφαλιστικό τοπίο μπορεί να γίνει πιο αυστηρό, οδηγώντας χιλιάδες ασφαλισμένους να επισπεύσουν την έξοδό τους όσο εξακολουθούν να ισχύουν οι σημερινές διατάξεις.
Δεν φεύγουν επειδή μπορούν, αλλά επειδή φοβούνται ότι αύριο ίσως δεν μπορούν
Το φετινό κύμα συνταξιοδοτήσεων δεν θυμίζει τις προηγούμενες χρονιές. Πρόκειται για μια προληπτική κίνηση χιλιάδων ασφαλισμένων, οι οποίοι επιδιώκουν να κατοχυρώσουν τα σημερινά δικαιώματα πριν ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για τα όρια ηλικίας.
Τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Άτλας» είναι αποκαλυπτικά. Στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου κατατέθηκαν 92.698 νέες αιτήσεις, επίδοση που αποτελεί την υψηλότερη των τελευταίων ετών για το πρώτο πεντάμηνο. Με την προσθήκη των αιτήσεων του Ιουνίου, οι οποίες εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τις 15.000, ο συνολικός αριθμός υπερβαίνει πλέον τις 100.000.
Η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια δείχνει τη διαφορά. Το πρώτο πεντάμηνο του 2025 είχαν κατατεθεί περίπου 80.000 αιτήσεις, ενώ ακόμη και το ιδιαίτερα «θερμό» 2022 είχε κινηθεί χαμηλότερα από τα φετινά επίπεδα.
Αν ο σημερινός ρυθμός διατηρηθεί, οι συνολικές αιτήσεις του 2026 ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 220.000, δημιουργώντας νέο ιστορικό υψηλό για τον ΕΦΚΑ.
Το βλέμμα όλων στρέφεται στο 2030
Η βασική αιτία πίσω από την επιτάχυνση των αποχωρήσεων είναι η συζήτηση που έχει ανοίξει για τα όρια ηλικίας μετά το 2030.
Ο ισχύων νόμος προβλέπει ότι τα ηλικιακά όρια επανεξετάζονται ανά τριετία με βάση την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής μετά τα 65 έτη. Η επόμενη αξιολόγηση θα πραγματοποιηθεί το 2027 και μέχρι στιγμής το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι δεν θα υπάρξουν αλλαγές, καθώς το προσδόκιμο ζωής δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα επίπεδα πριν από την πανδημία.
Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια συζήτηση έχει ήδη επηρεάσει τη συμπεριφορά των ασφαλισμένων. Πολλοί θεωρούν ότι η επόμενη δεκαετία μπορεί να συνοδευτεί από αυστηρότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και επιλέγουν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν για αρκετές κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων.
Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται κυρίως το ενδεχόμενο μεταβολών τόσο στο γενικό όριο των 67 ετών όσο και στη δυνατότητα εξόδου στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Ο ΕΦΚΑ αντέχει, αλλά οι δημογραφικές πιέσεις μεγαλώνουν
Παρά τον πρωτοφανή όγκο νέων αιτήσεων, ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να διατηρεί περιορισμένο τον αριθμό των εκκρεμών κύριων συντάξεων. Τον Μάιο οι εκκρεμότητες αυξήθηκαν οριακά στις 14.143, έναντι περίπου 13.800 τους προηγούμενους μήνες, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη μαζική εισροή νέων φακέλων.
Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση βρίσκεται πιο μακριά. Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι η γήρανση του πληθυσμού, η συνεχής μείωση της αναλογίας εργαζομένων προς συνταξιούχους και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν τις αντοχές του ασφαλιστικού συστήματος.
Αυτό σημαίνει ότι όσο παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο μελλοντικών αλλαγών, το κύμα πρόωρης εξόδου δύσκολα θα ανακοπεί. Αντίθετα, αρκετοί εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι θα επιχειρούν να κατοχυρώνουν δικαιώματα πριν τεθούν σε ισχύ νέοι κανόνες, διατηρώντας τις αιτήσεις συνταξιοδότησης σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Διαβάστε επίσης: Πλασματικά έτη: Τι είναι και πόσο τα αγοράζετε – Πότε μετρούν για σύνταξη και πότε όχι
Μ.Η.Τ. 242183