Αυτοκτονίες και ψυχική υγεία: Η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών και η ανάγκη πρόληψης

469 αυτοκτονίες το 2024 – Η Κρήτη στην κορυφή, ανάγκη για δράση στην ψυχική υγεία

Τα πρόσφατα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της «ΚΛΙΜΑΚΑ» φέρνουν στο φως μια ανησυχητική πραγματικότητα: 469 αυτοκτονίες καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2024, αναδεικνύοντας τη διαρκή ανάγκη για ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Παρότι τα επίσημα στοιχεία υπολείπονται λόγω υποκαταγραφής που εκτιμάται στο 15%-20%, τα διαθέσιμα δεδομένα σκιαγραφούν μια εικόνα που απαιτεί άμεση δράση.

Σημαντικό είναι ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σύστημα καταγραφής των αποπειρών αυτοκτονίας, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, για κάθε αυτοκτονία αντιστοιχούν 20-30 απόπειρες.

Οι αριθμοί πίσω από το φαινόμενο

Το προφίλ των αυτοχείρων δείχνει ότι οι άνδρες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα, με 86% των περιστατικών, ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 14%.

• Ηλικιακά, η ομάδα 50-54 ετών παρουσιάζει τα υψηλότερα ποσοστά (13,2%), ενώ ανησυχητικά είναι τα δεδομένα για τους 20-24 ετών (8,3%) και τους άνω των 80 ετών (9,6%).
• Οι κυριότερες μέθοδοι αυτοκτονίας είναι ο απαγχονισμός (29%), ο αυτοπυροβολισμός (25,8%) και οι πτώσεις (24,3%), με την τελευταία κατηγορία να χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά υποκαταγραφής.

Πού καταγράφονται οι περισσότερες αυτοκτονίες

Η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών δείχνει ότι η Κρήτη παραμένει πρώτη στη θλιβερή αυτή λίστα, με 17% των περιστατικών, ακολουθούμενη από την Αττική (16%), τη Θεσσαλία και την Πελοπόννησο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα 13 περιστατικά αυτοκτονιών σε hotspot, καθώς και οι 10 αυτοκτονίες σε σώματα ασφαλείας, στρατό και φυλακές, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη ψυχολογική πίεση που δέχονται συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.

Το 2024, καταγράφηκαν επίσης 4 αυτοκτονίες μέσα σε νοσοκομεία, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για ενίσχυση των προληπτικών μηχανισμών ψυχικής υγείας στις υγειονομικές δομές. Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» συνεργάζεται ήδη με το Λαϊκό Νοσοκομείο για την ανάπτυξη καινοτόμου πρωτοκόλλου πρόληψης, με στόχο την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των κινδύνων.

Η ανάγκη για ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας

Παρά τη μικρή αύξηση των περιστατικών αυτοκτονίας το 2024 σε σχέση με το 2023 (469 έναντι 451), ο αριθμός παραμένει κάτω από τα επίπεδα του 2022 (581 περιστατικά). Ωστόσο, η γενική σταθερότητα των αριθμών αποδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν υποχωρεί.

Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» τονίζει ότι η καταγραφή των αυτοκτονιών παραμένει ατελής λόγω υποκαταγραφής και καθυστερήσεων στη δημοσιοποίηση των επίσημων στοιχείων. Για να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, είναι απαραίτητη η ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας, η εκπαίδευση του κοινού και η στοχευμένη υποστήριξη των ευάλωτων ομάδων.

Σε μια κοινωνία που αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις ψυχικής υγείας, η πρόληψη και η υποστήριξη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά επιτακτική ανάγκη.

Διαβάστε επίσης: Προσιτή κατοικία, ψηφιακή υγεία και πράσινη ενέργεια: Ο Πρωθυπουργός κάνει ανασκόπηση και δίνει κατεύθυνση