Δασμοί, εισαγωγές και εξαγωγές: Ο τριπλός κίνδυνος για το εμπορικό ισοζύγιο 2025

Αυξημένο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών το 2025 – Οι τρεις απειλές για την ελληνική οικονομία

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας για το 2025 βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρούς κινδύνους, καθώς μια σειρά από διεθνείς και εγχώριες εξελίξεις αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση του ελλείμματος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τρεις βασικοί παράγοντες διαμορφώνουν ένα δυσμενές περιβάλλον:

1. Η μείωση των εξαγωγών λόγω επιβράδυνσης της ΕΕ
2. Η αύξηση των εισαγωγών, κυρίως λόγω της ενεργειακής κρίσης και των επενδυτικών αναγκών
3. Οι δασμοί που προαναγγέλλει η νέα αμερικανική κυβέρνηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ

Πίεση στις ελληνικές εξαγωγές – Επιβράδυνση στην ΕΕ

Το 65% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια αγορά που ξεκίνησε το 2024 με αισιόδοξες εκτιμήσεις για ανάπτυξη 1,4%, αλλά τελικά κατέγραψε οριακή άνοδο μόλις 0,4%. Η νέα πρόβλεψη για το 2025 είναι ακόμη χαμηλότερη, στο 0,9%, με την προοπτική να φτάσει το 1,5% το 2026.

Η ελληνική οικονομία επηρεάζεται άμεσα από τη δυσμενή αυτή πορεία, με τις εξαγωγές να σημειώνουν ήδη μείωση 2,2% σε ετήσια βάση. Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ύφεση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ενώ η πολιτική αβεβαιότητα στη Γαλλία και η αναιμική ανάπτυξη της Ιταλίας επιδεινώνουν το οικονομικό κλίμα.

Αύξηση εισαγωγών λόγω ενέργειας και επενδύσεων

Το δεύτερο πλήγμα για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών προέρχεται από την αύξηση των εισαγωγών. Δύο βασικοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτή την άνοδο:

• Ενεργειακή κρίση: Από τις αρχές του 2025, η τιμή του φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 10%, αγγίζοντας τα 55 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Καθώς ο χειμώνας συνεχίζεται και τα ευρωπαϊκά αποθέματα μειώνονται, η τιμή ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω, επιβαρύνοντας τις ελληνικές εισαγωγές ενέργειας.
• Άνοδος επενδύσεων: Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμά ότι το 2025 οι επενδύσεις θα αυξηθούν κατά 8,6%. Ωστόσο, σε μια οικονομία με χαμηλή εγχώρια παραγωγή εξοπλισμού, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές μηχανημάτων και πρώτων υλών.

Δασμοί 25% από τις ΗΠΑ – Πλήγμα στις εξαγωγές και στην ΕΕ

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το εμπορικό ισοζύγιο έρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο νέος Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Παρόλο που δεν έχει προσδιορίσει ποια προϊόντα θα επηρεαστούν, η προοπτική αυτή δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για τις ελληνικές εξαγωγές.

Οι ΗΠΑ είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος εξαγωγικός προορισμός της Ελλάδας. Αν η Ουάσινγκτον προχωρήσει στην εφαρμογή των δασμών, οι ελληνικές επιχειρήσεις θα δεχτούν άμεσο πλήγμα. Ταυτόχρονα, η ΕΕ πιθανότατα θα αντιδράσει με αντίστοιχους δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, επιδεινώνοντας τη γενικότερη εμπορική αστάθεια.

Η μείωση των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ θα έχει δευτερογενείς επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία, καθώς θα πλήξει περαιτέρω την ήδη επιβραδυνόμενη οικονομία της ΕΕ.

Τουρισμός: Θα ισοσκελίσει τις απώλειες;

Ένας από τους λίγους παράγοντες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αντισταθμιστικά στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είναι ο τουρισμός. Το 2024 σημειώθηκε ρεκόρ εσόδων, ενώ και το 2025 οι προβλέψεις παραμένουν θετικές. Ωστόσο, το δυσμενές διεθνές οικονομικό περιβάλλον και η πιθανή επιβράδυνση των βασικών τουριστικών αγορών της Ελλάδας (Ευρώπη και ΗΠΑ) δημιουργούν αβεβαιότητα ως προς το αν θα επιτευχθούν οι στόχοι.

Το 2025 διαμορφώνεται ως μια χρονιά προκλήσεων για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας. Η μείωση των εξαγωγών, η αύξηση των εισαγωγών και οι δασμοί των ΗΠΑ δημιουργούν ένα δύσκολο σκηνικό. Η κυβέρνηση και οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν γρήγορα σε αυτές τις εξελίξεις, με στρατηγικές που θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια και θα περιορίσουν την εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα.

Διαβάστε επίσης: «Καμπανάκι» 1 δισ. ευρώ για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών στο οκτάμηνο