Το ΔΝΤ προειδοποιεί για διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και χαμηλή παραγωγικότητα

Σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας αναδεικνύει νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η οποία εστιάζει στο επίμονα υψηλό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, τη χαμηλή παραγωγικότητα και την αδυναμία της χώρας να δημιουργήσει επαρκή εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Το Ταμείο επισημαίνει ότι η Ελλάδα παραμένει μία από τις ελάχιστες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συνεχίζουν να εμφανίζουν τόσο υψηλό εξωτερικό έλλειμμα, παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών και τη σταθεροποίηση της οικονομίας μετά την κρίση χρέους.

Σύμφωνα με την έκθεση, το πρόβλημα πλέον δεν εντοπίζεται κυρίως στον δημόσιο τομέα, όπως συνέβαινε πριν από την οικονομική κρίση, αλλά μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στον ιδιωτικό τομέα, εξαιτίας της χαμηλής παραγωγικής βάσης, των περιορισμένων επενδύσεων και της ασθενούς αποταμίευσης.

Χαμηλές επενδύσεις και αρνητική αποταμίευση

Το ΔΝΤ αποδίδει μεγάλο μέρος του προβλήματος στην έλλειψη παραγωγικών επενδύσεων που θα μπορούσαν να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Όπως τονίζεται, τέτοιου είδους επενδύσεις χρηματοδοτούνται κυρίως μέσω της ιδιωτικής αποταμίευσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Ωστόσο, στην Ελλάδα η αποταμίευση των νοικοκυριών παραμένει αρνητική σχεδόν διαρκώς από το 2000 έως και το 2024, με εξαίρεση την περίοδο μετά το 2020, όταν τα περιοριστικά μέτρα της πανδημίας οδήγησαν σε προσωρινή συγκράτηση της κατανάλωσης.

Ακόμη και τότε, όμως, η ιδιωτική αποταμίευση παρέμεινε χαμηλότερη από το 1% του ΑΕΠ, ποσοστό που συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα επίπεδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Ταμείο σημειώνει παράλληλα ότι οι ελληνικές εξαγωγές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από χαμηλή προστιθέμενη αξία, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα της χώρας να ενισχύσει βιώσιμα την εξωτερική της θέση.

Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι το πολύ υψηλό εξωτερικό χρέος της χώρας, το οποίο υπερβαίνει τα 470 δισ. ευρώ, θεωρείται διαχειρίσιμο λόγω της σύνθεσής του. Μεγάλο μέρος αφορά δάνεια του επίσημου τομέα και ευρωπαϊκών θεσμών με μακροχρόνια διάρκεια αποπληρωμής και χαμηλά επιτόκια.

Οι πέντε παρεμβάσεις που προτείνει το ΔΝΤ

Το ΔΝΤ χαρακτηρίζει το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών ως μία διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας και προτείνει πακέτο πέντε βασικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπισή του.

Πρώτος άξονας είναι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής προστιθέμενης αξίας μέσω πολιτικών που αυξάνουν την παραγωγικότητα και κατευθύνουν την οικονομία προς δραστηριότητες υψηλότερης αξίας. Σύμφωνα με το Ταμείο, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει σταδιακά τόσο τα εισοδήματα όσο και την ιδιωτική αποταμίευση.

Δεύτερος πυλώνας είναι η επιτάχυνση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα μειώσουν τα διοικητικά και κανονιστικά βάρη στις επιχειρήσεις. Το ΔΝΤ εντοπίζει ως βασικά εμπόδια την υπερβολική γραφειοκρατία, την παραοικονομία, τις ελλείψεις δεξιοτήτων και τη δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

Τρίτη προτεραιότητα θεωρείται η διατήρηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, ώστε να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών και να ενισχυθούν οι παραγωγικές επενδύσεις στη χώρα.

Παράλληλα, το Ταμείο ζητά στενότερη συμμετοχή της Ελλάδας στις διαδικασίες ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς, με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση της χώρας σε διεθνή δίκτυα παραγωγής υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Τέλος, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που θα μπορούσαν να αυξήσουν την ελκυστικότητα της Ελλάδας για άμεσες ξένες επενδύσεις και πιο σταθερές κεφαλαιακές ροές, περιορίζοντας παράλληλα την έκθεση της οικονομίας σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Το στοίχημα ενός πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης

Η έκθεση του ΔΝΤ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται σταδιακή μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα βασίζεται περισσότερο στην καινοτομία, στις εξαγωγές υψηλής αξίας και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.

Σύμφωνα με το Ταμείο, μόνο μέσω ισχυρότερης δημιουργίας προστιθέμενης αξίας, αύξησης της παραγωγικότητας και ενίσχυσης της ιδιωτικής αποταμίευσης μπορεί να περιοριστεί με βιώσιμο τρόπο το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και να διαμορφωθεί πιο ανθεκτική αναπτυξιακή πορεία για τη χώρα.

Διαβάστε επίσης: «Άνοιξε» στα 7 δισ. το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών: Εκρηκτική άνοδος τουριστικών εισπράξεων