Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας θα έπρεπε να είναι μια ημέρα γιορτής και διεκδίκησης, όμως τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια σκληρή πραγματικότητα: η έμφυλη βία στην Ελλάδα είναι ένας ανοιχτός εφιάλτης.
Τα νούμερα είναι αδιαμφισβήτητα και σοκαριστικά:
- 36,5% των γυναικών έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία.
- 683.000 γυναίκες έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής βίας.
- 40,4% των γυναικών έχουν βιώσει ψυχολογική βία.
- 42,6% των γυναικών έχουν δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση στον εργασιακό χώρο.
Σκληρά δεδομένα, αόρατες λύσεις
Η έμφυλη βία δεν κάνει διακρίσεις ηλικίας. Οι νεότερες γυναίκες είναι πιο ευάλωτες, με 54,6% των γυναικών 18-29 ετών να αναφέρουν περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης στη δουλειά. Το ίδιο ισχύει και για τη σεξουαλική βία, όπου 1 στις 4 γυναίκες ηλικίας 18-29 ετών έχει υπάρξει θύμα.
Η ψυχολογική βία, που συχνά προηγείται των σωματικών επιθέσεων, αγγίζει το 48% στις ηλικίες 18-29 και παραμένει σταθερά υψηλή σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Η γεωγραφία της κακοποίησης – Πρωταθλήτρια η Αττική
Η Αττική αναδεικνύεται ως η περιοχή με το υψηλότερο ποσοστό έμφυλης βίας στην Ελλάδα (50,1%), ενώ η Κρήτη καταγράφει 34,4%, αποδεικνύοντας ότι η βία κατά των γυναικών είναι ένα πανελλαδικό φαινόμενο.
Η σιωπή δεν είναι λύση – Το σύστημα προστασίας χωλαίνει
Οι γυναίκες που βιώνουν κακοποίηση βρίσκονται συχνά αιχμάλωτες της ανεργίας και της οικονομικής εξάρτησης:
- 45,1% των θυμάτων είναι άνεργες ή εργαζόμενες σε ασταθείς θέσεις εργασίας.
- 41,9% αναφέρουν ότι ο δράστης δεν διώχθηκε ποτέ.
- 36,8% των επιζωσών δεν καταγγέλλουν τη βία από φόβο ή έλλειψη εμπιστοσύνης στις αρχές.
Το γεγονός ότι σχεδόν οι μισές γυναίκες δεν βρίσκουν δικαίωση αποτελεί μια ηχηρή αποτυχία του θεσμικού πλαισίου προστασίας. Αν οι δράστες συνεχίζουν να κυκλοφορούν ατιμώρητοι, αν οι καταγγελίες συναντούν τοίχο αδιαφορίας, αν οι επιζώσες φοβούνται περισσότερο το σύστημα από τον κακοποιητή τους, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο κοινωνικό, αλλά πολιτικό και θεσμικό.
Γαλλία: Η χώρα των μεγάλων φεμινιστριών και η αργή πορεία προς την ισότητα
Ακόμη και στη Γαλλία, τη χώρα που γέννησε μεγάλες φεμινίστριες και πρωτοστάτησε σε κινήματα υπέρ των γυναικείων δικαιωμάτων, η ισότητα στις ηγετικές θέσεις παραμένει άπιαστη. Σύμφωνα με μελέτη της Τράπεζας της Γαλλίας, με τους σημερινούς ρυθμούς, θα χρειαστούν 50 χρόνια για να φτάσουν οι γυναίκες να κατέχουν το 50% των διευθυντικών θέσεων στις μεγάλες επιχειρήσεις.
Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες αποτελούν το 52% του πληθυσμού και σχεδόν το 49% του ενεργού εργατικού δυναμικού, η παρουσία τους στη διοίκηση των εταιρειών υπολείπεται δραματικά:
- Μόνο 1 στις 4 επιχειρήσεις (25%) έχει γυναίκα σε ηγετική θέση.
- Το ποσοστό μειώνεται στο 17% στις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, όπου λαμβάνονται οι σημαντικότερες αποφάσεις.
Το χάσμα αυτό αποδεικνύει ότι ακόμη και σε μια χώρα που συχνά αυτοχαρακτηρίζεται ως πρωτοπόρος στην ισότητα, τα γυάλινα ταβάνια παραμένουν ακλόνητα. Οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην ανέλιξη, ενώ οι δομές εξουσίας παραμένουν κατά κύριο λόγο ανδροκρατούμενες.
Αν η Γαλλία χρειάζεται μισό αιώνα για να επιτύχει ισότιμη εκπροσώπηση στις κορυφαίες θέσεις, πόσος χρόνος θα χρειαστεί για τις υπόλοιπες χώρες; Η 8η Μαρτίου δεν αρκεί για να λύσει το πρόβλημα, αν δεν ακολουθηθεί από ριζικές θεσμικές αλλαγές.
8 Μαρτίου: Από τα νούμερα στη δράση
Η 8η Μαρτίου δεν μπορεί να είναι μια τυπική επέτειος, αλλά μια υπενθύμιση ότι η ισότητα δεν είναι κεκτημένο, αλλά μια διαρκής μάχη. Χρειάζονται άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα:
- Προστασία των θυμάτων με ουσιαστική νομική και οικονομική στήριξη.
- Αυστηροποίηση των ποινών για τους δράστες έμφυλης βίας.
- Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση από τις μικρές ηλικίες, ώστε η κουλτούρα της βίας να ξεριζωθεί πριν εδραιωθεί.
- Ενίσχυση των μηχανισμών καταγγελίας και της εμπιστοσύνης των θυμάτων στο σύστημα δικαιοσύνης.
Η σιωπή σκοτώνει, η ατιμωρησία συνεχίζει τον κύκλο της βίας. Οι αριθμοί είναι τρομακτικοί, αλλά η δράση είναι αυτή που θα αλλάξει την πραγματικότητα. Και αυτή η δράση δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Μ.Η.Τ. 242183