Η πιθανότητα ύφεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε στο 40%, από την πρόβλεψη του 25% τον Οκτώβριο, πριν από την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τη νέα Έκθεση για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook) του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ο τίτλος είναι και προειδοποίηση: «Η παγκόσμια οικονομία σε νέα εποχή».
Οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ προκαλούν «μεγάλο αρνητικό σοκ» στην παγκόσμια ανάπτυξη που αναμένεται να επιβραδυνθεί από 3,3% το 2024 σε 2,8% το 2025. Το ΔΝΤ αναμένει μεγαλύτερη επιδείνωση για τις Ηνωμένες Πολιτείες, από 2,7% σε 1,8%. Η Ευρωζώνη ακολουθεί με ακόμα πιο χαμηλές επιδόσεις (1,2% το 2025), ενώ η Κίνα αναμένεται να κινηθεί με ρυθμό 4,6% το 2025.
Με τις χρηματιστηριακές αγορές στη Wall Street σε διαρκή πτώση το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι μπορεί να έρθουν χειρότερα. Ειδικότερα, επισημαίνει τον κίνδυνο «ισχυρής αστάθειας» στις αγορές συναλλάγματος, «ειδικά για τις αναδυόμενες οικονομίες».
Οι χρηματοοικονομικές συνθήκες θα μπορούσαν να επιδεινωθούν, καθώς οι αγορές αντιδρούν αρνητικά στις μειωμένες προοπτικές ανάπτυξης και την αυξημένη αβεβαιότητα. Οι τράπεζες παραμένουν καλά κεφαλαιοποιημένες αλλά, οι χρηματοπιστωτικές αγορές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πιο σοβαρές δοκιμασίες, σύμφωνα με την έκθεση.
«Αναμένουμε ότι η απότομη αύξηση στις 2 Απριλίου στους δασμούς και η αβεβαιότητα θα οδηγήσουν σε σημαντική επιβράδυνση την παγκόσμια ανάπτυξη», όπως αναφέρεται.
«Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα κάτω από το οποίο λειτουργούν οι περισσότερες χώρες τα τελευταία 80 χρόνια εισέρχεται σε νέα εποχή. Οι υφιστάμενοι κανόνες αμφισβητούνται ενώ νέοι δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Εν μέσω εμπορικών εντάσεων και υψηλής πολιτικής αβεβαιότητας, η πορεία προς τα εμπρός θα καθοριστεί από τον τρόπο αντιμετώπισης των προκλήσεων, επισημαίνεται.
Δυστυχώς δεν έχουν γίνει αρκετά, ενάντια στη θεωρία μηδενικού αθροίσματος, σύμφωνα με την οποία τα κέρδη ορισμένων έρχονται μόνο σε βάρος άλλων. Πρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα αυτές τις βασικές αιτίες, ώστε να μπορέσουμε να οικοδομήσουμε ένα βελτιωμένο σύστημα συναλλαγών που προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες, ισόρροπη ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου και διατήρηση υψηλών επιπέδων απασχόλησης και εισοδήματος», καταλήγει η έκθεση.
Η γεωπολιτική αλλάζει το εμπόριο
Παρά τη σταθερή συμμετοχή του εμπορίου στο παγκόσμιο ΑΕΠ, η γεωγραφική κατανομή του έχει αλλάξει. Η Κίνα και οι ΗΠΑ συνεχίζουν τη γεωοικονομική τους απόκλιση, με αμφότερες να διευρύνουν τα δίκτυα εμπορικών εταίρων τους. Η Ευρώπη αυξάνει τις εισαγωγές από Κίνα και τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, ενισχύοντας έτσι την έκθεσή της και προς τους δύο πόλους.
Ψυχροπολεμικά σενάρια για τα εμπορεύματα
Οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να υποχωρήσουν κατά 15,5% το 2025, αλλά το φυσικό αέριο θα αυξηθεί κατά 22,8% λόγω καιρού και διακοπής της ροής από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας.
Οι κεντρικές τράπεζες αναμένεται να μειώσουν τα επιτόκια, με τη Fed να οδηγείται στο 4% ως τα τέλη του 2025 και στην ισορροπία του 2,9% ως το 2028. Στην ΕΚΤ, αναμένονται ακόμα δύο μειώσεις φέτος, με στόχο το 2%.
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται και πάλι σε σημείο καμπής. Το σκηνικό του προστατευτισμού, η επιβράδυνση της αποπληθωριστικής δυναμικής και οι δημοσιονομικές ανισορροπίες απειλούν να επιβαρύνουν περαιτέρω την ανάπτυξη και να επαναφέρουν συστημικούς κινδύνους. Το ΔΝΤ κρούει τον κώδωνα: χωρίς συντονισμένες πολιτικές, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να εισέλθει σε περίοδο χαμηλής ανάπτυξης και αυξημένης αστάθειας.
Πηγή: IMF
Μ.Η.Τ. 242183