Ζοφερή προειδοποίηση ΔΝΤ για εκτίναξη του δημόσιου χρέους της ΕΕ. Αντίθετα, το ελληνικό χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 110,9% έως το 2031
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για τη μακροπρόθεσμη πορεία του δημόσιου χρέους στην Ευρώπη παρουσιάζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, προειδοποιώντας ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις οι δημοσιονομικές πιέσεις θα οδηγήσουν πολλές χώρες σε νέα περίοδο υπερχρέωσης.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, σημειώνοντας ότι ο μέσος όρος του δημόσιου χρέους των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί και να ξεπεράσει το 130% του ΑΕΠ έως το 2040, εφόσον δεν ληφθούν άμεσα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής και ενίσχυσης της ανάπτυξης.
Σύμφωνα με την επικεφαλής του Ταμείου, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές μείγμα πιέσεων. Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει διαρκώς το κόστος για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη, ενώ η πράσινη μετάβαση απαιτεί τεράστιους δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους. Την ίδια στιγμή, η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες τους.
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το συνολικό δημοσιονομικό βάρος από αυτούς τους τρεις παράγοντες θα προσεγγίσει το 5% του ΑΕΠ έως το 2040, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα τόνισε ότι οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα χρειαστεί να λάβουν δύσκολες αποφάσεις, είτε μέσω φορολογικών παρεμβάσεων είτε μέσω περικοπών σε άλλες δημόσιες δαπάνες, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις νέες ανάγκες χωρίς να εκτροχιάσουν τα δημόσια οικονομικά τους.
Το ελληνικό χρέος ακολουθεί αντίθετη πορεία από την υπόλοιπη Ευρώπη
Μέσα σε αυτό το απαισιόδοξο ευρωπαϊκό σκηνικό, η Ελλάδα αποτελεί μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ, η χώρα μας συγκαταλέγεται στις μόλις τέσσερις οικονομίες της Ευρωζώνης όπου το δημόσιο χρέος αναμένεται να ακολουθήσει σταθερά καθοδική πορεία έως το τέλος της δεκαετίας. Μαζί με την Ελλάδα, μόνο η Κύπρος, η Ισπανία και η Πορτογαλία προβλέπεται να μειώσουν ουσιαστικά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.
Η εικόνα είναι εντυπωσιακή. Το ελληνικό δημόσιο χρέος, που είχε εκτοξευθεί στο 210% του ΑΕΠ το 2020 κατά την περίοδο της πανδημίας, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, έναντι 145,7% το 2024.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να μεταβάλει σημαντικά τον δημοσιονομικό χάρτη της Ευρωζώνης. Το ελληνικό χρέος προβλέπεται να βρεθεί χαμηλότερα όχι μόνο από το αντίστοιχο της Ιταλίας, αλλά και από εκείνα της Γαλλίας και του Βελγίου, δύο οικονομίες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν σαφώς ισχυρότερες δημοσιονομικά.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το γαλλικό χρέος θα αυξηθεί στο 120,7% του ΑΕΠ έως το 2031 από 116% σήμερα, ενώ το βελγικό θα εκτοξευθεί στο 122,3% από 106,3%. Αντίστοιχα, το φινλανδικό χρέος αναμένεται να ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ, φτάνοντας στο 100,8%, έναντι 89,3% σήμερα.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό αν αναλογιστεί κανείς ότι πριν από μία δεκαετία η Ελλάδα αποτελούσε το μεγαλύτερο δημοσιονομικό πρόβλημα της Ευρώπης και βρισκόταν στο επίκεντρο των συζητήσεων για τη σταθερότητα της Ευρωζώνης.
Οι λόγοι πίσω από τη θεαματική αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους
Το ΔΝΤ αποδίδει τη σημαντική βελτίωση της ελληνικής εικόνας σε ένα συνδυασμό παραγόντων που ενισχύουν τη βιωσιμότητα του χρέους.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, το εξαιρετικά ευνοϊκό προφίλ εξυπηρέτησης του χρέους και το χαμηλό μέσο κόστος δανεισμού σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Παράλληλα, η ενεργητική διαχείριση του ελληνικού χρέους από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, μέσω της πρόωρης αποπληρωμής των δανείων του ΔΝΤ και της επιτάχυνσης αποπληρωμής μέρους των δανείων του πρώτου μνημονίου, βελτίωσε περαιτέρω τη δομή του χρέους.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Ταμείο και στο γεγονός ότι η Ελλάδα δεν αναμένεται να δεχθεί την ίδια πίεση που θα αντιμετωπίσουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες από τις αμυντικές και συνταξιοδοτικές δαπάνες.
Οι αμυντικές δαπάνες της χώρας βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, κοντά στο 2,9% του ΑΕΠ, ενώ το πολυετές εξοπλιστικό πρόγραμμα έχει ήδη ενσωματωθεί στον δημοσιονομικό σχεδιασμό. Την ίδια στιγμή, οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν στο ασφαλιστικό σύστημα τα προηγούμενα χρόνια οδηγούν σταδιακά σε συγκράτηση των συνταξιοδοτικών δαπανών σε βάθος χρόνου.
Η εικόνα αυτή επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρεί μία από τις πιο θετικές προοπτικές χρέους στην Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες καλούνται να διαχειριστούν έναν νέο κύκλο δημοσιονομικών προκλήσεων.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα αφήνει πίσω την Ιταλία στο δημόσιο χρέος – Νέα ώθηση για αναβαθμίσεις
Μ.Η.Τ. 242183