Τι αυξήσεις φέρνει το 2026 για τις εισφορές των ελευθέρων επαγγελματιών. Πόσο θα επιβαρυνθούν ανά κατηγορία, γιατί «παγώνει» ο δείκτης μισθών

Σε τροχιά νέας αναβολής φαίνεται ότι οδηγείται η εφαρμογή του μηχανισμού αναπροσαρμογής εισφορών με βάση τον δείκτη μεταβολής μισθών, αφήνοντας για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά εκτός τις αυξήσεις που θα προέκυπταν για 1,4 εκατομμύρια αυτοαπασχολουμένους. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις του υπουργείου Εργασίας, η ενεργοποίηση του δείκτη θα οδηγούσε σε δυσανάλογη επιβάρυνση, διπλάσια από αυτήν που θα προκύψει με εφαρμογή των αυξήσεων βάσει πληθωρισμού.

Ο μηχανισμός του δείκτη μισθών προβλέπει ότι οι εισφορές των ελευθέρων επαγγελματιών αυξάνονται ανάλογα με την ετήσια μεταβολή των μισθών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Παρότι το νέο σύστημα επρόκειτο να τεθεί σε εφαρμογή φέτος, η ενεργοποίηση ανεστάλη καθώς δεν είχε ολοκληρωθεί η επεξεργασία του σχετικού δείκτη. Το ίδιο μοτίβο φαίνεται πως θα επαναληφθεί και για το 2026, με στόχο να συγκρατηθούν οι επιβαρύνσεις για επαγγελματίες και αγρότες και να αποφευχθεί ένα κύμα αυξημένων ασφαλιστικών βαρών.

Αυξήσεις στο μισό με τον πληθωρισμό

Με βάση τον δείκτη μισθών, οι εισφορές θα αυξάνονταν το 2026 κατά 5,5% έως 6%. Αντίθετα, με τον μηχανισμό του πληθωρισμού η επιβάρυνση περιορίζεται περίπου στο μισό, δηλαδή στο 2,6% με 2,7%. Αυτό σημαίνει ότι οι μηνιαίες αυξήσεις σε επαγγελματίες και αγρότες θα κυμανθούν από 6,6 ευρώ στη χαμηλότερη κατηγορία έως 17,40 ευρώ στη μεγαλύτερη.

Στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, η συνολική εισφορά μαζί με τα 10 ευρώ υπέρ ανεργίας διαμορφώνεται στα 261,27 ευρώ από 254 ευρώ σήμερα. Η δεύτερη κατηγορία ανεβαίνει στα 311,48 ευρώ, η τρίτη στα 371,25 ευρώ, η τέταρτη στα 444,16 ευρώ, η πέμπτη στα 530,22 ευρώ και η έκτη στα 686,79 ευρώ.

Με εφαρμογή του δείκτη μισθών, τα ποσά θα ήταν σημαντικά υψηλότερα. Η αύξηση στην πρώτη κατηγορία θα ανέβαζε την εισφορά στα 268,66 ευρώ, ενώ στην έκτη θα έφθανε τα 706,21 ευρώ. Σε μηνιαία βάση, οι επιβαρύνσεις θα κυμαίνονταν μεταξύ 14 και 37 ευρώ, δηλαδή σχεδόν διπλάσιες από τις αυξήσεις βάσει πληθωρισμού.

Γιατί παγώνει εκ νέου ο δείκτης μισθών

Πέρα από τον κίνδυνο υπέρμετρης επιβάρυνσης, το υπουργείο Εργασίας λαμβάνει υπόψη και τη συμπεριφορά των ασφαλισμένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οκτώ στους δέκα επαγγελματίες παραμένουν στην πρώτη και χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, καθώς οι εισφορές αποτελούν για πολλούς το τελευταίο στάδιο στις υποχρεώσεις τους απέναντι στα λειτουργικά έξοδα της επιχείρησης.

Η εισπραξιμότητα στις μηνιαίες εισφορές της πρώτης κατηγορίας κινείται γύρω στο 60%, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και μικρές αυξήσεις δημιουργούν πιέσεις. Με αυτή τη βάση, μια μεγαλύτερη αύξηση μέσω του δείκτη μισθών θα έθετε σε κίνδυνο τα έσοδα του ΕΦΚΑ, οδηγώντας σε ακόμη χαμηλότερα ποσοστά εισπραξιμότητας.

Πιο ομαλή προσαρμογή για το 2026

Η κυβερνητική επιλογή να προχωρήσει για δεύτερη χρονιά μόνο με αυξήσεις βάσει πληθωρισμού διαμορφώνει μια πιο ομαλή μετάβαση για τους ελεύθερους επαγγελματίες, περιορίζοντας τις επιβαρύνσεις και αποφεύγοντας ανατροπές στην ασφαλιστική τους καθημερινότητα. Παράλληλα, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο εφαρμογής του δείκτη μισθών στο μέλλον, όταν κριθεί ότι οι συνθήκες είναι κατάλληλες.

Διαβάστε επίσης: Έρχεται «κούρεμα» στις ασφαλιστικές εισφορές: Τι θα αλλάξει από το 2026 για μισθωτούς και εργοδότες