Η ασφαλιστική αγορά για έργα υδρογόνου αναμένεται να ξεπεράσει τα 3 δισ. δολάρια έως το 2030. Ο κρίσιμος ρόλος στην πράσινη μετάβαση
Το υδρογόνο εξελίσσεται σε κεντρικό παράγοντα για την πράσινη ενεργειακή μετάβαση, με τις προβλέψεις να δείχνουν άνθηση της παγκόσμιας ασφαλιστικής αγοράς υδρογόνου πάνω από τα 3 δισ. δολάρια σε ασφάλιστρα έως το 2030, σύμφωνα με εκτίμηση της Allianz Commercial.
Σήμερα, περισσότερες από 60 κυβερνήσεις έχουν υιοθετήσει εθνικές στρατηγικές για το υδρογόνο, ενώ ο αριθμός των παγκόσμιων έργων έχει εκτιναχθεί σε πάνω από 1.500, από μόλις 200 το 2021, μια αύξηση άνω του 600%.
Όπως καταγράφει η Έκθεση Hydrogen Insights του Hydrogen Council σε συνεργασία με τη McKinsey, απαιτούνται επενδύσεις άνω των 680 δισ. δολαρίων μέσα στην επόμενη πενταετία για να υλοποιηθούν οι στόχοι αυτοί. Αναπόφευκτα, η ανάπτυξη δημιουργεί και ανάγκες εκτεταμένης ασφαλιστικής κάλυψης, με νέους τύπους κινδύνων και απαιτήσεων.
Η Ευρώπη στην πρωτοπορία – Ασφαλιστικά ρίσκα πίσω από κάθε πράσινο έργο
Η Ευρώπη διατηρεί ηγετική θέση με 617 προγραμματισμένα έργα και επενδυτικό ενδιαφέρον 199 δισ. δολαρίων – το υψηλότερο παγκοσμίως. Όμως, όπως τονίζεται στην ανάλυση της Allianz, πίσω από κάθε τεχνολογική καινοτομία βρίσκονται πολύπλοκα ρίσκα, που επηρεάζουν όχι μόνο τον ενεργειακό κλάδο, αλλά και τη ναυτιλία, τη μεταποίηση, τις μεταφορές και τη φυσική ασφάλεια υποδομών.
Τα κρίσιμα ρίσκα:
-
Πυρκαγιές και εκρήξεις σε μονάδες καύσης υδρογόνου
-
Διαρροές σε υποδομές μεταφοράς και πρατήρια ανεφοδιασμού
-
Ευθραυστότητα εξοπλισμού, ειδικά σε κυψέλες καυσίμου
-
Απώλειες σειράς (serial losses) σε περίπτωση ελαττωματικού εξοπλισμού
Σύμφωνα με τον Χάραλντ Ντιμπφλμέιερ της Allianz, ένας μόνο σχεδιαστικός ελαττωματικός ηλεκτρολύτης μπορεί να οδηγήσει σε τεράστιες αποζημιώσεις εάν επαναλαμβάνεται σε εκατοντάδες εργοστάσια παγκοσμίως – φαινόμενο ήδη γνωστό από τη βιομηχανία των ανεμογεννητριών.
Ο ρόλος των ασφαλιστικών εταιρειών στην πράσινη βιομηχανική επανάσταση
Η ασφαλιστική αγορά αναμένεται να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στην ωρίμανση της οικονομίας του υδρογόνου. Όπως δήλωσε ο Anthony Vassallo, Global Head of Natural Resources της Allianz Commercial:
«Οι ασφαλιστικές μπορούν να διευκολύνουν επενδύσεις και καινοτομία, προσφέροντας καθοδήγηση και κάλυψη στους νέους αυτούς ενεργειακούς παίκτες».
Η αντιμετώπιση των κινδύνων δεν περιορίζεται στην αποζημίωση – περιλαμβάνει:
-
Εκτίμηση κατασκευαστικών κινδύνων σε κάθε στάδιο έργου
-
Διαχείριση αλυσίδων εφοδιασμού και κινδύνων καθυστέρησης
-
Σχεδιασμούς κατά φυσικών καταστροφών και περιορισμό ζημιών σε γειτονικές υποδομές
Ασφάλεια πρώτα: Τεχνικά μέτρα και ανθρώπινη ευθύνη
Η ενσωμάτωση του υδρογόνου στην παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα αξίας προϋποθέτει αυστηρά και επιστημονικά τεκμηριωμένα μέτρα ασφαλείας. Το υδρογόνο είναι ένα καύσιμο με εξαιρετικά υψηλή αναφλεξιμότητα, χαμηλή πυκνότητα και δυνατότητα διαρροής ακόμη και από μικροσκοπικά ανοίγματα, λόγω του μικρού μοριακού του μεγέθους. Το γεγονός αυτό καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμη τη θωράκιση όλων των σταδίων διαχείρισής του – από την παραγωγή και αποθήκευση, έως τη μεταφορά και τελική χρήση.
Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί σε σταθμούς ανεφοδιασμού, όπως αυτό στη Νότια Γερμανία το 2024, αποδεικνύουν ότι ακόμη και ανεπαίσθητες διαρροές μπορούν να οδηγήσουν σε εκρήξεις, όταν δεν ανιχνεύονται έγκαιρα ή δεν αντιμετωπίζονται με κατάλληλα τεχνικά μέσα. Για να αποφευχθούν τέτοιου τύπου ατυχήματα, καθίσταται αναγκαία η ανάπτυξη δικτύων με εξειδικευμένα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης υδρογόνου, τεχνολογίες απομόνωσης διαρροών, καθώς και υλικά που είναι ανθεκτικά στην ευθραυστότητα που προκαλεί το υδρογόνο σε μεταλλικές επιφάνειες.
Επιπλέον, ο σχεδιασμός των μονάδων υδρογόνου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους φυσικούς κινδύνους. Η εγκατάστασή τους σε ανοιχτούς, αεριζόμενους χώρους μειώνει τον κίνδυνο συσσώρευσης αερίου και επακόλουθης ανάφλεξης, ενώ η σωστή επιλογή υλικών (όπως ειδικά κράματα και επιστρώσεις) μπορεί να αποτρέψει διαβρώσεις και δομικές βλάβες. Η ενσωμάτωση συστημάτων ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας, όπως διαχωριστικά αντιεκρηκτικά τοιχώματα και συσκευές κατάσβεσης, είναι πλέον απαραίτητη.
Ωστόσο, πέρα από τις τεχνικές παραμέτρους, η ανθρώπινη παράμετρος παραμένει καθοριστική. Το ανθρώπινο λάθος συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο συχνών αιτιών σοβαρών απωλειών, ειδικά σε περιβάλλοντα με αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις. Η αποτελεσματική πρόληψη συμβάντων δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού, ενημέρωση των διαδικασιών ασφαλείας και προετοιμασία για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών. Τα σχέδια διαχείρισης κινδύνου θα πρέπει να είναι σαφή, τυποποιημένα και προσαρμοσμένα σε κάθε επιμέρους στάδιο του έργου.
Επίσης, σημαντικό είναι το να υπάρχει επαρκής ετοιμότητα για τον περιορισμό των συνεπειών ενός ατυχήματος. Οι υποδομές πρέπει να είναι σχεδιασμένες με τέτοιον τρόπο ώστε να περιορίζουν τη μετάδοση της ζημιάς σε γειτονικές εγκαταστάσεις, ενώ η επιχειρησιακή συνέχεια θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω σχεδίων αποκατάστασης. Η ασφάλεια στον τομέα του υδρογόνου είναι ένα πολυδιάστατο στοίχημα: απαιτεί τεχνολογία αιχμής, ανθρώπινη πειθαρχία, και προνοητικό σχεδιασμό, προκειμένου να συμβάλει όχι μόνο στη βιωσιμότητα των επενδύσεων, αλλά και στη διατήρηση της κοινωνικής αποδοχής του καυσίμου αυτού ως εργαλείο της πράσινης μετάβασης.
Καθώς το υδρογόνο διεισδύει στην παγκόσμια οικονομία, η ασφαλιστική βιομηχανία καλείται να κινηθεί ταχύτερα, προληπτικά και τεχνικά εξειδικευμένα. Τα επόμενα χρόνια θα κρίνουν αν ο κλάδος μπορεί να καλύψει αξιόπιστα τα μεγάλα πράσινα έργα, στηρίζοντας την παγκόσμια μετάβαση σε μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών.
Μ.Η.Τ. 242183