Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης παραδίδεται σε ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ μέσα στις επόμενες ημέρες. Τι προβλέπει για εκλογικό σύστημα και πόρους

Η ολοκλήρωση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την παράδοση στους αιρετούς, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος στη γενική συνέλευση της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας. Ο υπουργός μίλησε για μια «μεγάλη ανάγκη» που ικανοποιείται έπειτα από χρόνια συζητήσεων και θεσμικών εκκρεμοτήτων, τονίζοντας ότι το έργο βρίσκεται στην τελική του ευθεία.

Το περιεχόμενο του νέου Κώδικα: Ένα νομοσχέδιο-μαμούθ με πάνω από 1.800 σελίδες

Ο νέος Ενιαίος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα παραδοθεί ταυτόχρονα σε ΚΕΔΕ και ΕΝΠΕ πριν ακόμη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Πρόκειται για ένα εκτενές νομοθέτημα που περιλαμβάνει περισσότερα από 1.000 άρθρα και πέντε μεγάλες θεματικές ενότητες, καλύπτοντας κάθε πτυχή της λειτουργίας δήμων και περιφερειών. Από τον επιτελικό σχεδιασμό έως την καθημερινότητα των τοπικών αρχών, ο Κώδικας φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ενιαίο, σύγχρονο και επιχειρησιακό θεσμικό πλαίσιο.

Οι αλλαγές περιλαμβάνουν νέο εκλογικό σύστημα για δήμους και περιφέρειες με ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών από τον πρώτο γύρο, σαφή καταγραφή και κατανομή αρμοδιοτήτων με έμφαση στα ρέματα και το οδικό δίκτυο, επικαιροποίηση των κανόνων για τις εκλογικές δαπάνες και αναμόρφωση της τοπικής διακυβέρνησης.

«Θέλουμε αυτοδιοίκηση με ξεκάθαρους πόρους, αρμοδιότητες και ρόλο»

Ο Θοδωρής Λιβάνιος υπογράμμισε ότι οι περιφέρειες θα αποκτήσουν για πρώτη φορά ένα πλήρες θεσμικό πλαίσιο, δεκαπέντε χρόνια μετά τη σύστασή τους. Όπως είπε, στόχος είναι ένα μοντέλο τοπικής αυτοδιοίκησης που λειτουργεί με καθαρούς κανόνες και με αρμοδιότητες που δεν επικαλύπτονται, ώστε να σταματήσει η χρόνια σύγχυση μεταξύ φορέων.

Ο υπουργός σχολίασε και την πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη για πιλοτική εκχώρηση των εσόδων του ΕΝΦΙΑ στους δήμους. Ανέφερε ότι η εφαρμογή του μέτρου θα δημιουργούσε μεγάλες ανισότητες, καθώς οι πυκνοδομημένοι δήμοι των αστικών κέντρων θα πολλαπλασίαζαν τα έσοδά τους, ενώ οι ορεινοί δήμοι θα έχαναν σημαντικούς πόρους, ιδιαίτερα ενόψει της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς από το 2026.

Η συζήτηση για μητροπολιτική διακυβέρνηση και οι διαφωνίες για το εκλογικό σύστημα

Αναφερόμενος στην πρόταση Ανδρουλάκη για μητροπολιτική διακυβέρνηση σε Πάτρα και Ηράκλειο, ο υπουργός υπενθύμισε ότι από το 2010 οι πόλεις αυτές απέκτησαν ενιαίο μητροπολιτικό χαρακτήρα με τις συνενώσεις των πολεοδομικών συγκροτημάτων τους.

Ο Λιβάνιος απάντησε και στην κριτική του δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα για την αλλαγή του εκλογικού νόμου, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να νομοθετεί όταν εντοπίζει δυσλειτουργίες. Εξέφρασε παράλληλα την άποψη ότι δεν είναι θεσμικά υγιές να εκλέγεται δήμαρχος ή περιφερειάρχης από το 13% του εκλογικού σώματος, ενώ αμφισβήτησε τη λογική ύπαρξης δεύτερου γύρου που επηρεάζεται από το εάν διεξάγονται ταυτόχρονα δημοτικές και περιφερειακές αναμετρήσεις.

Ο υπουργός σημείωσε ότι το προτεινόμενο σύστημα έχει εφαρμοστεί και στο Λονδίνο, επισημαίνοντας ότι ο Σαντίκ Καν εξελέγη δήμαρχος το 2018 και το 2021 με παρόμοιο μοντέλο, προτού το Ηνωμένο Βασίλειο στραφεί σε πλήρως πλειοψηφικό σύστημα.

Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης φιλοδοξεί να λύσει χρόνιες παθογένειες, να αποσαφηνίσει αρμοδιότητες και να διαμορφώσει ένα σταθερό, λειτουργικό και προβλέψιμο πλαίσιο για δήμους και περιφέρειες. Με τον όγκο των μεταρρυθμίσεων να είναι ιδιαίτερα μεγάλος, οι αιρετοί αναμένεται να έχουν στα χέρια τους μέσα στις επόμενες ημέρες το τελικό κείμενο, προτού ξεκινήσει η δημόσια διαβούλευση.

Διαβάστε επίσης: Στα 2,5 δισ. ευρώ τα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης: Οι ανακοινώσεις Χατζηδάκη