Ριζική αναμόρφωση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Τι αλλάζει με τον νέο Κώδικα που κατατέθηκε στη Βουλή

Εκσυγχρονίζει περίπου 2.000 διατάξεις για δήμους και περιφέρειες – Τι αλλάζει σε εκλογές, διαφάνεια, αρμοδιότητες και ψηφιακή λειτουργία

Κατατέθηκε στη Βουλή ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμένεται να συζητηθεί την επόμενη εβδομάδα στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εσωτερικών, να τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια εντός Ιουνίου.

Ο νέος Κώδικας αποτελεί μια εκτεταμένη νομοθετική παρέμβαση που ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις, με στόχο την απλοποίηση, την ενοποίηση και τη βελτίωση της λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών σε όλη τη χώρα.

Τι αλλάζει με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, οι σημαντικότερες αλλαγές συνοψίζονται σε δέκα βασικούς άξονες:

1. Ενιαίο και ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο για τις περιφέρειες

Για πρώτη φορά δημιουργείται ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας των περιφερειών, το οποίο αντικαθιστά το κατακερματισμένο καθεστώς που συνδύαζε διατάξεις από διαφορετικά διοικητικά συστήματα. Στόχος είναι η αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων και η μείωση της γραφειοκρατικής σύγχυσης.

2. Ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών

Θεσμοθετείται η δυνατότητα διεξαγωγής συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, με θεσμικές εγγυήσεις διαφάνειας. Παράλληλα, αναβαθμίζονται τα συμβούλια νέων με σύγχρονες διαδικασίες εκλογής και συμμετοχής.

3. Διαφάνεια και λογοδοσία

Ενισχύονται οι μηχανισμοί διαφάνειας μέσω υποχρεωτικής δημοσιοποίησης αποφάσεων και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την τοπική διοίκηση.

4. Αναδιοργάνωση της διοίκησης δήμων και περιφερειών

Αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες των συλλογικών οργάνων (δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, επιτροπές και συμβουλευτικά όργανα), με στόχο την αποφυγή επικαλύψεων και συγκρούσεων αρμοδιοτήτων.

5. Εκσυγχρονισμός οικονομικής διαχείρισης

Εισάγονται κανόνες για πιο αποτελεσματική και διαφανή λειτουργία των οικονομικών υπηρεσιών, ώστε να περιοριστούν τα περιθώρια ασαφειών και διαφορετικών ερμηνειών.

6. Έλεγχος νομιμότητας πράξεων ΟΤΑ

Καθιερώνεται αυστηρά έλεγχος νομιμότητας (και όχι σκοπιμότητας) στις αποφάσεις της αυτοδιοίκησης, μέσω ειδικής αυτοτελούς υπηρεσίας και ψηφιακού συστήματος ελέγχου.

7. Καταστατική θέση αιρετών

Ρυθμίζονται εκ νέου ζητήματα που αφορούν την αντιμισθία, τα έξοδα παράστασης και την επαγγελματική κατάσταση των αιρετών οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

8. Ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων

Καταγράφονται συστηματικά οι αρμοδιότητες δήμων και περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις και διοικητικά κενά.

9. Αλλαγές στον εκλογικό τρόπο των ΟΤΑ

Προβλέπεται κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές, καθώς και δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα με παρουσία δικαστικών αντιπροσώπων.

10. Ψηφιακός μετασχηματισμός της Αυτοδιοίκησης

Προωθείται η ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών για τη συμμετοχή των πολιτών και την καθημερινή εξυπηρέτηση, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και στον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών.