«Εξοικονομώ»: Προγράμματα επιδότησης για την ανακαίνιση του παλαιού οικιστικού αποθέματος της χώρας, τα οποία θα διαφοροποιούνται από το υφιστάμενο μοντέλο του «Εξοικονομώ» και θα προσεγγίζουν περισσότερο τη φιλοσοφία του «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», επεξεργάζεται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αναθεώρησης του ΕΣΠΑ, στο οποίο η ελληνική πλευρά διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου, που θα στηριχθεί σε κοινοτικούς πόρους. Στόχος είναι η αναβάθμιση και αξιοποίηση παλαιών κατοικιών, προκειμένου να ενισχυθεί η προσφορά διαθέσιμων ακινήτων σε μια αγορά που παρουσιάζει σημαντικό στεγαστικό έλλειμμα.
Από το «Εξοικονομώ» στο μικτό μοντέλο ανακαίνισης
Βασικό ζήτημα που επιχειρείται να αντιμετωπιστεί είναι ο περιορισμένος χαρακτήρας των προγραμμάτων «Εξοικονομώ», τα οποία καλύπτουν αποκλειστικά παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Η νέα πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ενός μικτού συστήματος επιδότησης, στο οποίο μέρος των δαπανών (περίπου 20%–30%) θα αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις –όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων ή θερμομόνωση– και το υπόλοιπο (60%–80%) θα μπορεί να διατεθεί για γενικές εργασίες ανακαίνισης, όπως ανακατασκευή κουζίνας, λουτρού ή εσωτερικών χώρων.
Την πρόθεση αυτής της ευελιξίας σηματοδότησε ο Πρωθυπουργός από τις Βρυξέλλες, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «οφείλει να επιτρέψει μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στη χρήση των ευρωπαϊκών πόρων, ώστε να χρηματοδοτούνται επισκευές και ανακαινίσεις κατοικιών, χωρίς να περιοριζόμαστε αποκλειστικά στην ενεργειακή τους διάσταση». Ο ίδιος προανήγγειλε νέες κυβερνητικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι πρώτες τεχνικές παράμετροι
Όπως διευκρίνισε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στην ΕΡΤ, «μέχρι σήμερα όλα τα ευρωπαϊκά προγράμματα προϋπέθεταν το 100% των δαπανών να αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση. Ο Πρωθυπουργός θέτει προς διαπραγμάτευση ένα νέο πλαίσιο, στο οποίο ένα μέρος –της τάξης του 20% έως 30%– θα αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις και το υπόλοιπο θα κατευθύνεται σε γενική ανακαίνιση του ακινήτου».
Η συζήτηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του ΕΣΠΑ, που αναμένεται να ανακατανείμει πόρους προς στρατηγικούς τομείς που έχει υποδείξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης της στέγασης. Η εμπειρία από το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», το οποίο παρέχει επιδότηση 60% για την ανακαίνιση κλειστών κατοικιών που διατίθενται στη συνέχεια προς μακροχρόνια μίσθωση, δείχνει ότι η αγορά ανταποκρίνεται έντονα σε τέτοιου τύπου παρεμβάσεις. Ενδεικτικά, έχει ήδη δεσμευτεί περίπου το 75% του διαθέσιμου προϋπολογισμού των 50 εκατ. ευρώ.
Πιθανά κριτήρια ένταξης
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη στο στάδιο σχεδιασμού, ωστόσο προδιαγράφεται ότι θα εφαρμοστούν κριτήρια επιλεξιμότητας με βάση:
την παλαιότητα του ακινήτου, με αυξημένη μοριοδότηση για παλαιότερες κατασκευές και πιθανό όριο χρονολογίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990,
το εισόδημα των δικαιούχων, με ευρύτερα όρια σε σχέση με το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ»,
το μέγεθος του ακινήτου, με ανώτατο όριο επιφανείας που θα καθοριστεί σε επόμενο στάδιο.
Η οριστικοποίηση των παραμέτρων αναμένεται μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με την Κομισιόν, με το χρονοδιάγραμμα να τοποθετεί την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος μετά τον Φεβρουάριο του 2026.
Μ.Η.Τ. 242183