Κινήσεις για την ενίσχυση της κρουαζιέρας, πρωτοβουλίες για το πρασίνισμα των λιμένων καθώς και νέοι διαγωνισμοί για παραχωρήσεις λιμανιών τρέχει το ΤΑΙΠΕΔ.
Κρουαζιέρα
Ήδη το Ταμείο προχώρησε στην Πρόσκληση υποβολής εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την παραχώρηση της δραστηριότητας κρουαζιέρας στον Λιμένα Κατακόλου, σε τμήμα του παλαιού λιμένα Πάτρας και σε τμήμα του κεντρικού λιμένα Καβάλας «Απόστολος Παύλος». Η προθεσμία παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής ορίστηκε για τις 28 Φεβρουαρίου 2025 και η διάρκεια των παραχωρήσεων θα φθάνει στα 30 χρόνια. Στόχος είναι η δημιουργία ή την αναβάθμιση των υποδομών υποδοχής κρουαζιέρας, με την προοπτική να εξελιχθούν ακόμα και σε λιμάνια αναχώρησης κρουαζιέρας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για ένα ή και για τα δύο Τμήματα του Διαγωνισμού.
Τα λιμάνια
Τα λιμάνια έχουν εγκεκριμένο master plan και τα εξής χαρακτηριστικά:
- Το λιμάνι του Κατάκολου κατατάχθηκε μεταξύ των 10 λιμένων κρουαζιέρας με τη μεγαλύτερη επιβατική κίνηση το 2023, κυρίως λόγω της εγγύτητάς του με την Αρχαία Ολυμπία, με 206 κρουαζιερόπλοια και 390.153 επιβάτες. Έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί έως 3 κρουαζιερόπλοια με μήκος άνω των 350 μέτρων.
- Το λιμάνι της Πάτρας κατατάσσεται ως λιμάνι διεθνούς σημασίας και αποτελεί μέρος του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ). Ο παλιός λιμένας Πάτρας έχει χερσαία ζώνη έκτασης 106.474 τ.μ. και στο υφιστάμενο masterplan προβλέπεται μία θέση ελλιμενισμού αποκλειστικά για κρουαζιερόπλοια. Το 2023 13 κρουαζιερόπλοια κατέπλευσαν στο λιμάνι της Πάτρας με 800 επιβάτες.
- Ο κεντρικός λιμένας Καβάλας «Απόστολος Παύλος» διαθέτει δύο θέσεις ελλιμενισμού για την εξυπηρέτηση κρουαζιερόπλοιων με μήκος άνω των 200 μέτρων. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος, η επιβατική κίνηση στον τομέα της κρουαζιέρας ανήλθε το 2023 σε 21.052 (36 κρουαζιερόπλοια), κατατάσσοντας το λιμάνι της Καβάλας μέσα στα 20 λιμάνια κρουαζιέρας με τη μεγαλύτερη κίνηση το περασμένο έτος.
Σαντορίνη
Ήδη, παράλληλα, το ΤΑΙΠΕΔ πατάει γκάζι και για τα 3 λιμάνια της Σαντορίνης. Υπενθυμίζεται ότι, τρέχουν όλες οι αναγκαίες μελέτες για την κατασκευή του νέου λιμανιού στην Σαντορίνη, και των συνοδών έργων σε στεριά και ακτογραμμή, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενώ ως Αρχή Σχεδιασμού Λιμένων για τα 3 λιμάνια της Σαντορίνης (τα 2 υφιστάμενα και το νέο που θα γίνει) ορίζεται το ΤΑΙΠΕΔ.
Όπως αναφέρεται σε τροπολογία που κατατέθηκε στο σχέδιο νόμου “Αναδιάρθρωση σιδηροδρομικού τομέα και ενίσχυση ρυθμιστικών φορέων μεταφορών”, οι μελέτες που απαιτούνται για κατασκευή του νέου λιμένα στην Σαντορίνη, καθώς και οι αναγκαίες μελέτες των συνοδών έργων σε στεριά και ακτογραμμή, ολοκληρώνονται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Γενικής Διεύθυνσης Υδραυλικών, Λιμενικών και Κτιριακών Γενικής Γραμματείας του Υπουργείου και Μεταφορών, που αναλαμβάνουν και τη δημοπράτηση και την κατασκευή των σχετικών έργων.
Επίσης, με την ίδια τροπολογία μεταφέρεται πλέον η αρμοδιότητα της χωροθέτησης των τουριστικών λιμένων εντός ζώνης λιμένα από το Υπουργείο Τουρισμού στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Έτσι, μέσω της ρύθμισης αυτής επιταχύνονται οι διαδικασίες χωροθέτησης καθώς οι μαρίνες μέσα στα λιμάνια θα χωροθετούνται με το master plan του λιμένα.
Τι αλλάζει για τον ρόλο του ΤΑΙΠΕΔ
Ήδη από το 2022 – μετά από σχετική νομοθετική ρύθμιση – το ΤΑΙΠΕΔ έχει αναλάβει τον ρόλο της Αρχής Σχεδιασμού για τα 10 περιφερειακά λιμάνια που έχει στο χαρτοφυλάκιό του. Σημειώνεται ότι η παρέμβαση αυτή είχε έρθει ως συμπληρωματική σε προηγούμενη ρύθμιση που είχε ψηφιστεί το φθινόπωρο του 2019, με την οποία είχε ανατεθεί στο ΤΑΙΠΕΔ ο συγκεκριμένος ρόλος για τον ΟΛΠ και τον ΟΛΘ και στη βάση της οποίας το Ταμείο είχε εμπλακεί στη διαβούλευση και έγκριση των στρατηγικών και περιβαλλοντικών όρων για τον λιμένα του Πειραιά. Έτσι, ανατέθηκε ο ίδιος ρόλος και σε σχέση με τις διαγωνιστικές διαδικασίες για υπο–παραχωρήσεις, οπότε το ΤΑΙΠΕΔ θα λειτουργήσει ως Αρχή Σχεδιασμού συνδράμοντας τους επενδυτές, όπως για παράδειγμα στο λιμάνι της Καβάλας.
Με τα παραπάνω:
- το Ταμείο αναλαμβάνει να συντονίζει τη διαδικασία για την έγκριση της ΣΜΠΕ για κάθε έναν από τους Οργανισμούς Λιμένων
- συνδράμει το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στις διαδικασίες που αφορούν στην έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων για την έγκριση των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων και Μελετών Διαχείρισης (Master Plan) κάθε λιμανιού
Διαγωνισμός στη Σούδα
Στις αρχές Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε και ο νέος διαγωνισμός για την ανέγερση νέου σταθμού επιβατών στο λιμάνι της Σούδας. Οι πόροι για την υλοποίηση του έργου, προϋπολογισμού 12,29 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, προέρχονται από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας” Ελλάδα 2.0″ με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης-NextGenerationEU. Καταληκτική ημερομηνία για τις προσφορές έχει οριστεί η Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2025 και ώρα 11.00 π.μ.
Ο νέος σταθμός θα αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο, α΄ όροφο και μεσοπάτωμα και θα οργανωθεί σε 3 τμήματα:
- Τη βάση (χώροι υποδοχής, χώροι επικύρωσης-check in, γραφεία, τελωνείο, τουριστική αστυνομία, χώροι υγιεινής κ.ά.)
- Το κέλυφος (χώροι αναμονής με δυνατότητα διαχωρισμού επιβατών εσωτερικού και επιβατών κρουαζιέρας, καθώς και δυνατότητα ένταξης χώρων ελέγχου μετάλλων και αντίστοιχων χώρων υγιεινής)
- Ένα υπαίθριο δώμα για τους επιβάτες αναχώρησης, ανοιχτό στη θέα και στον κόλπο, ως δυνατότητα αξιοποίησης του οπτικού πεδίου του λιμανιού
Έρχονται εξελίξεις στο Λιμάνι Λαυρίου
Εντός του α΄τριμήνου αναμένονται οι επόμενες εξελίξεις στον διαγωνισμό αξιοποίησης του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου. Το αυξημένο ενδιαφέρον για την αγορά του 50% συν μία μετοχή, οδήγησε το ΤΑΙΠΕΔ στο να μεταφέρει εντός του α’ τριμήνου τη διαδικασία κατάθεσης των οικονομικών προσφορών των υποψήφιων αγοραστών, αντί για τέλος του 2024.
Το αρχικό σχέδιο του ΤΑΙΠΕΔ προέβλεπε τη διάθεση του 67% του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου, ωστόσο αποφασίστηκε τελικά να προχωρήσει με τη διάθεση του 50% συν μία μετοχή, προκειμένου το Δημόσιο να αξιοποιήσει με τον βέλτιστο τρόπο υπεραξίες που δημιουργούνται στην περιοχή. Υπενθυμίζεται πως το λιμάνι του Λαυρίου προσφέρεται για κρουαζιέρα και σκάφη αναψυχής λόγω της εγγύτητας με τις Κυκλάδες, αλλά και το Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος ενώ αποτελεί το 3ο μεγαλύτερο λιμάνι της Αττικής.
Στις αρχές Αυγούστου προεπελέγησαν έξι επενδυτικά σχήματα στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του διαγωνισμού.:
- ΓΕΚ Τέρνα
- Ιντερκατ
- Jet Plan Shiipping – Άκτωρ Παραχωρήσεις
- GPH Cruise Port Finance – Promarine
- Olympic Marine – MSC Cruises
- Israel Shipyards Industries
Σχεδιασμός για πρασίνιμα λιμανιών
Το λιμάνι του Λαυρίου αποτελεί ένα από τα 4 λιμάνια που εξασφάλισαν χρηματοδότηση ύψους 10 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Connecting Europe Facility (CEF) για την ανάπτυξη υποδομών cold ironing και την εκπόνηση σχετικών μελετών.
Ειδικά για τον λιμένα Λαυρίου, το σχέδιο βελτιστοποίησης της ενεργειακής επίδοσης του λιμένα προβλέπει την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών ισχύος 1.450kW. Σημειώνεται ότι από το σημερινό επίπεδο των 1.500 MWh/έτος, εκτιμάται ότι η κατανάλωση θα ξεπεράσει τις 26.000 MWh/έτος στη δεκαετία, και τις 35.000 MWh/έτος έως το 2050. Το κόστος της επένδυσης εκτιμάται σε 1.178.000 ευρώ και η απόσβεση αναμένεται σε 5 έτη.
Επιπλέον, προτάθηκαν παρεμβάσεις, όπως η δημιουργία 150 σημείων ταχείας φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και 4 σημείων υπερταχείας φόρτισης και η εγκατάσταση περίπου 60 έξυπνων πίλαρ ηλεκτροδότησης και υδροδότησης σκαφών.
Χριστίνα Δημητρίου
Μ.Η.Τ. 242183