Έπιασε το νήμα για τη λύση του κυκλοφοριακού γρίφου της Αττικής το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με την προκήρυξη του Τριπλού Κόμβου Σκαραμαγκά, προϋπολογισμού 70 εκατομμυρίων ευρώ. Έχοντας ως μόνιμο ζητούμενο πια την εξασφάλιση πόρων, καθώς η Ευρώπη έχει βγάλει κόκκινη κάρτα στους οδικούς άξονες, η Αττική βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Κάθε χρόνο στους δρόμους βγαίνουν 120.000 επιπλέον οχήματα, ενώ οι μετακινήσει εντός λεκανοπεδίου αναμένεται να αυξηθούν, σύμφωνα με τους συγκοινωνιολόγους, κατά 16% στην επόμενη πενταετία. Με την κυκλοφοριακή συμφόρηση στα όρια της ασφυξίας, κυρίως στον Κηφισό, οι λύσεις δεν μπορούν να περιμένουν, ειδικά όταν ενόψει της ολοκλήρωσης του Ελληνικού μια νέα πόλη 30.000 κατοίκων ξεφυτρώνει στα νότια προάστια.
Έτσι, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναζητά το αντίδοτο στην έλλειψη χρηματοδότησης, εξετάζοντας και το ενδεχόμενο παράτασης των υφιστάμενων συμβάσεων παραχώρησης.
Ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά
Η ημέρα «μηδέν» για το έργο, που σηματοδοτεί την έναρξη μιας ευρύτερης στρατηγικής αναβάθμισης των οδικών αξόνων της πρωτεύουσας, είναι η 17η Δεκεμβρίου. Η ολοκλήρωση του τριπλού κόμβου Σκαραμαγκά θα δημιουργήσει ένα σύστημα τριών ανισόπεδων κόμβων σε Σκαραμαγκά, Σχιστό και Ναυπηγεία. Θα ολοκληρωθεί παράλληλα η δυτική περιφερειακή λεωφόρος Αιγάλεω. Το συνολικό μήκος του έργου ανέρχεται σε 7,4 χλμ. και περιλαμβάνει γέφυρες, κάτω διαβάσεις και μία υπόγεια πεζοδιάβαση. Η κατασκευή θα διαρκέσει τρία χρόνια.
Πρόκειται για ένα έργο που δεν είναι κρίσιμο μόνο για την αποσυμφόρηση των μετακινήσεων στη Δυτική Αττική, αλλά είναι κομβικό και για την οικονομία, καθώς συνδέει τη βιομηχανική καρδιά του Θριάσιου Πεδίου με την Αθήνα και τον Πειραιά, ενισχύοντας τις εμπορευματικές ροές και τη λειτουργία των logistics.
Η παρέμβαση αυτή θα βελτιώσει αποτελεσματικά τη ροή της κυκλοφορίας μεταξύ της Αθήνας, του Ασπροπύργου, των εμπορευματικών κέντρων του Θριασίου, αλλά και των οδικών αξόνων προς τη Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Σήμερα, η περιοχή αυτή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα σημεία συμφόρησης του λεκανοπεδίου, με χιλιάδες φορτηγά να κινούνται καθημερινά προς το λιμάνι του Πειραιά και τις βιομηχανικές ζώνες.
Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστος Δήμας, «η ολοκλήρωση της Περιφερειακής Αιγάλεω και οι τρεις νέοι ανισόπεδοι κόμβοι στον Σκαραμαγκά, το Σχιστό και τα Ναυπηγεία σημαίνουν λιγότερη ταλαιπωρία, πιο γρήγορες διαδρομές και μεγαλύτερη ασφάλεια στο δρόμο για χιλιάδες ανθρώπους».
Είναι λύση η επέκταση των παραχωρήσεων;
Η εκκίνηση του έργου στον Σκαραμαγκά έρχεται σε μια περίοδο, που το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αττικής έχει λάβει διαστάσεις κρίσης. Με τον Κηφισό να αναμένεται να κορεστεί πλήρως μέσα στα επόμενα 5-7 χρόνια και τις επεκτάσεις του μετρό να καθυστερούν, η πρωτεύουσα έχει ανάγκη από άμεσες και ρεαλιστικές λύσεις.
Τα μεγάλα έργα πρώτης γραμμής, όπως η αστική σήραγγα Ηλιούπολης (επέκταση της Αττικής Οδού προς Βουλιαγμένης) και ο άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα, βρίσκονται ακόμη σε φάση σχεδιασμού. Ο προϋπολογισμός κάθε έργου εκτιμάται πως υπερβαίνει τα 500 εκατ. ευρώ, γεγονός που κάνει τη χρηματοδότησή τους από τα δημόσια ταμεία απαγορευτική, ενώ το νέο κοινοτικό πλαίσιο δεν αναμένεται να περιλαμβάνει πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ για υποδομές μεταφορών σε ορίζοντα επτά ετών.
Το υπουργείο Υποδομών αναζητά τη φόρμουλα που θα ξεκλειδώσει την υλοποίηση αυτών των έργων, που είναι μεν γνωστά εδώ και πάνω από μια δεκαετία, αλλά δεν έχουν καν ωριμάσει ακόμα. Ένα από τα υπό εξέταση σενάρια είναι και η επέκταση των υφιστάμενων συμβάσεων παραχώρησης, προκειμένου να «κουμπώσουν» σε αυτές νέα έργα χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση.
Μια τέτοια λύση, αν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG Move και DG Comp), θα μπορούσε να επιταχύνει τη δρομολόγηση έργων που «λιμνάζουν» επί χρόνια. «Οι παραχωρήσεις όσο επεκτείνεται ο χρόνος, τόσο γίνονται ασύμφορες, δεν έχουν την επιθυμητή απόδοση», ανέφερε πρόσφατα ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, μιλώντας στο συνέδριο του ΤΕΕ.
Με το εργαλείο της παραχώρηση έχει πάντως προταθεί από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η κατασκευή του άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα, στο πλαίσιο των προτύπων προτάσεων. Οι σχετικοί φάκελοι όμως παραμένουν επισήμως κλειστοί, εδώ και δυόμισι χρόνια, στο συρτάρι του υπουργείου, μέχρι να τροποποιηθεί το νομοθετικό πλαίσιο. Εξέλιξη που αναμενόταν στην αρχή του 2025, αφού είχε παρουσιαστεί στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά ακόμη αγνοείται.
Μ.Η.Τ. 242183