Γιατί ο Σι προειδοποίησε τον Τραμπ για την «Παγίδα του Θουκυδίδη»

Τι είναι η «παγίδα του Θουκυδίδη» που επικαλέστηκε ο Σι στον Τραμπ

Σι σε Τραμπ από το Πεκίνο: «Εταίροι, όχι αντίπαλοι» – Εμπόριο, Ταϊβάν και AI στην ατζέντα (vids)

Την ανάγκη να αποφευχθεί η λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη» υπογράμμισε ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ κατά τη συνομιλία του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επαναφέροντας στο προσκήνιο μία από τις πιο γνωστές γεωπολιτικές θεωρίες για την αντιπαράθεση μεγάλων δυνάμεων.

Ο όρος παραπέμπει στην ανάλυση του αρχαίου Έλληνα ιστορικού Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Στο έργο του, ο Θουκυδίδης υποστήριξε ότι η ραγδαία άνοδος της Αθήνας προκάλεσε φόβο και ανασφάλεια στη Σπάρτη, οδηγώντας τελικά σε σύγκρουση που θεωρήθηκε σχεδόν αναπόφευκτη.

Η «παγίδα του Θουκυδίδη» (Thucydides Trap) είναι ένας γεωπολιτικός όρος σήμερα που περιγράφει την τάση προς πόλεμο. Τη σύγχρονη εκδοχή της θεωρίας διατύπωσε το 2015 ο καθηγητής του Χάρβαρντ Graham Allison (Γκρέιαμ Άλλισο), χρησιμοποιώντας τον όρο «Thucydides Trap» για να περιγράψει την ένταση που δημιουργείται όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυριαρχία μιας ήδη εδραιωμένης υπερδύναμης.

Σύμφωνα με την έρευνα του Άλισον, σε 16 ιστορικές περιπτώσεις αντιπαράθεσης ανάμεσα σε ανερχόμενες και κυρίαρχες δυνάμεις τα τελευταία 600 χρόνια, οι 12 κατέληξαν σε πολεμική σύγκρουση. Η θεωρία χρησιμοποιείται πλέον ευρέως ως ερμηνευτικό πλαίσιο για τις σχέσεις ανάμεσα στις Κίνα και τις ΗΠΑ.

Για το Πεκίνο, η αναφορά στην «παγίδα του Θουκυδίδη» λειτουργεί ως πολιτικό και διπλωματικό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: Η Κίνα επιδιώκει να παρουσιάσει την άνοδό της ως ειρηνική και όχι ως προσπάθεια εκτόπισης των ΗΠΑ από τη διεθνή πρωτοκαθεδρία. Παράλληλα όμως προειδοποιεί ότι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίσουν την κινεζική άνοδο με στρατηγικό φόβο και πολιτική ανάσχεσης, τότε ο κίνδυνος ευθείας σύγκρουσης αυξάνεται δραματικά.

Η συγκεκριμένη θεωρία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα τα τελευταία χρόνια, καθώς οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου επιβαρύνονται από τον εμπορικό ανταγωνισμό, την τεχνολογική αντιπαράθεση, τις εξελίξεις στην Taiwan και τη μάχη επιρροής στον Ινδο-Ειρηνικό.