Τράπεζα Πειραιώς: Αβέβαιη η Παγκόσμια Οικονομία υπό το βάρος γεωπολιτικών εξελίξεων

Η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να κινείται σε δύσκολη και αβέβαιη τροχιά, επηρεαζόμενη από τις, κατά περίπτωση, ενθαρρυντικές ή αποθαρρυντικές εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Το ενδεχόμενο διατήρησης μιας εύθραυστης ανακωχής, χωρίς συμφωνία διευθέτησης των διαφορών για αρκετές ακόμη εβδομάδες, γίνεται όλο και πιο πιθανό. Η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή και, αναπόφευκτα, οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται. Ωστόσο, θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι η διάχυσή τους στην οικονομία παραμένει περιορισμένη.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες εξετάζουν αυστηρότερη νομισματική πολιτική, με πιθανές αυξήσεις επιτοκίων. Η ΕΚΤ εμφανίζεται σχεδόν βέβαιο ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση στην επόμενη συνεδρίασή της.

Στις ΗΠΑ, οι επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομική δραστηριότητα παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες. Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να παρουσιάζει σχετική ανθεκτικότητα, ενώ ο δομικός πληθωρισμός έχει αυξηθεί οριακά.

Ωστόσο, κρίσιμος παράγοντας παραμένει η αντίδραση των καταναλωτών στις αυξανόμενες τιμές και η επίδρασή τους στην εγχώρια ζήτηση. Παράλληλα, αναμένονται οι πρώτες κινήσεις του νέου Προέδρου της Fed, Κ. Warsh, και οι νέες ισορροπίες στη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ.

Στην Ευρωζώνη, η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω, καθώς η έλλειψη ενεργειακών πόρων την καθιστά πιο ευάλωτη σε πληθωριστικές πιέσεις. Αυτές με τη σειρά τους μειώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Στην Κίνα, τα στοιχεία του Απριλίου ήταν πιο συγκρατημένα από το αναμενόμενο, ωστόσο οι εξαγωγές κατέγραψαν υψηλότερο ρυθμό αύξησης.

Ευρωζώνη και Ελλάδα – Μακροοικονομικές προβλέψεις

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026 από 2,1% το 2025, λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους και της σταδιακής ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης.

Για το 2027 προβλέπεται περαιτέρω επιβράδυνση στο 1,6%, καθώς ολοκληρώνεται η απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων. Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 3,7% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 2,4% το 2027, παραμένοντας όμως αυξημένος σε δομικό επίπεδο.

Η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική της πορεία, φθάνοντας στο 7,9% το 2027 (από 8,9% το 2025). Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η χώρα εκτιμάται ότι θα διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα καθ’ όλη την περίοδο 2025–2027, ενώ το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει κοντά στο 134% του ΑΕΠ έως το 2027.

Το ΔΝΤ, στην έκθεση Article IV (27.05), επισημαίνει ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε το πρόσφατο γεωπολιτικό σοκ με ενισχυμένη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ελλάδα – Οικονομικοί δείκτες

Τον Μάιο, ο δείκτης οικονομικού κλίματος αυξήθηκε στις 107,5 μονάδες από 105,8, με βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών σε όλους τους τομείς, εκτός των υπηρεσιών. Παράλληλα, ενισχύθηκε και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

Στη βιομηχανία, ο δείκτης παραγωγής αυξήθηκε κατά 8,1% ετησίως τον Μάρτιο, ενώ στο λιανικό εμπόριο οι δείκτες κύκλου εργασιών και όγκου ενισχύθηκαν κατά 5,1% και 3% αντίστοιχα. Στον κατασκευαστικό τομέα, οι οικοδομικές άδειες αυξήθηκαν κατά 5,4% τον Φεβρουάριο.

Ο πληθωρισμός τον Απρίλιο ανήλθε στο 5,4%, έναντι 2% τον Απρίλιο του 2025, με τον δομικό στο 3,1%. Ο εναρμονισμένος δείκτης διαμορφώθηκε στο 4,6%, με έντονη επίδραση από την ενέργεια (+21,6%).

Ο κρατικός προϋπολογισμός την περίοδο Ιανουαρίου–Απριλίου παρουσίασε πλεόνασμα €1,887 δισ., ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε σε €5,185 δισ.

Στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το α’ τρίμηνο του 2026 καταγράφηκε διεύρυνση του ελλείμματος στα €7 δισ., κυρίως λόγω μείωσης των δευτερογενών εισοδημάτων, παρά τη βελτίωση σε υπηρεσίες και αγαθά.

Ευρωζώνη

Το ΑΕΠ αυξήθηκε οριακά κατά 0,1% το α’ τρίμηνο, με τη Γερμανία (+0,3%), την Ισπανία (+0,6%), την Ιταλία (+0,2%) και τη Γαλλία (0,0%).

Ο πληθωρισμός τον Απρίλιο διαμορφώθηκε στο 3%, λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας. Ο δομικός δείκτης υποχώρησε στο 2,2%, δείχνοντας περιορισμένη διάχυση των πιέσεων.

Οι πρόδρομοι δείκτες PMI υποχώρησαν σε επίπεδα συρρίκνωσης (47,5 σύνθετος δείκτης), με τις υπηρεσίες να εμφανίζουν τη χαμηλότερη επίδοση από το 2021.

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος ανήλθε οριακά στις 93,5 μονάδες, ενώ οι λιανικές πωλήσεις και η βιομηχανική παραγωγή εμφάνισαν μικτές τάσεις.

Παράλληλα, η Ε.Ε. ενέκρινε εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία προβλέπει μείωση δασμών και εκατέρωθεν εμπορικές παραχωρήσεις.

Ηνωμένες Πολιτείες

Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,6% σε τριμηνιαία-ετησιοποιημένη βάση το α’ τρίμηνο, κυρίως λόγω επενδύσεων και κατανάλωσης.

Ο πληθωρισμός (PCE) ανήλθε στο 3,8%, ενώ ο δομικός στο 3,3%. Ο δείκτης τιμών παραγωγού αυξήθηκε στο 6%, υποδηλώνοντας ενίσχυση πιέσεων.

Η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά ισορροπημένη, με ανεργία στο 4,3% και ήπια αύξηση των μισθών.

Οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν 0,5%, ενώ η βιομηχανική παραγωγή 0,7%.

Οι δείκτες εμπιστοσύνης καταναλωτών υποχώρησαν σε χαμηλά επίπεδα, λόγω ανησυχιών για το κόστος ζωής.

Κίνα

Η οικονομία εμφανίζει μικτή εικόνα, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 0,5% σε τριμηνιαία βάση. Οι εξαγωγές παραμένουν ισχυρές, ενώ οι εισαγωγές διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.

Οι PMI δείκτες δείχνουν οριακή επιβράδυνση, αλλά παραμένουν σε επίπεδα ανάπτυξης.

Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 1,2%, ενώ οι τιμές παραγωγού ενισχύθηκαν σημαντικά στο 2,8%.

Ιαπωνία

Ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 1,4%, ενώ οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν στο 4,9%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023.

Η βιομηχανική παραγωγή αναμένεται να καταγράψει ήπια άνοδο.