Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει θέσει σε πλήρη εφαρμογή ένα εκτεταμένο σχέδιο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, κινητοποιώντας όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμη πληροφορία ή καταγγελία. Κάθε αναφορά —επώνυμη ή ανώνυμη— καταχωρείται στο ηλεκτρονικό σύστημα, αξιολογείται, βαθμολογείται και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, οδηγεί σε στοχευμένη έρευνα.
Η πλατφόρμα «Καταγγελίες Πολιτών»
Από τον Οκτώβριο του 2023, όταν ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα «Καταγγελίες Πολιτών», έχουν κατατεθεί περισσότερες από 40.000 αναφορές για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις. Η πλειονότητα προέρχεται από άτομα που έχουν άμεση γνώση των πρακτικών που καταγγέλλουν – πρώην συνεταίρους, συντρόφους, απολυμένους υπαλλήλους ή ανταγωνιστές. Η ΑΑΔΕ, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι οι προσωπικές σχέσεις μπορούν να δημιουργήσουν κίνητρα εκδίκησης, εφαρμόζει αυστηρό φιλτράρισμα και διασταύρωση των στοιχείων, πριν προχωρήσει οποιαδήποτε ενέργεια.
Η διαδικασία αξιολόγησης είναι συστηματική και πολυεπίπεδη. Σε κάθε ελεγκτική υπηρεσία λειτουργεί τριμελής επιτροπή που εξετάζει τις καταγγελίες και τις κατατάσσει σε κλίμακα από το 0 έως το 4. Το «0» σημαίνει ότι η υπόθεση δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον και αρχειοθετείται. Ο βαθμός «1» αφορά πληροφορίες μικρής σημασίας, το «2» υποθέσεις σημαντικές που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, το «3» πολύ σημαντικές πληροφορίες που πρέπει να ελεγχθούν άμεσα, ενώ το «4» αποδίδεται σε υποθέσεις εξαιρετικής σημασίας που απαιτούν ταχεία επέμβαση.
Πέρα από τη βαθμολογία, κάθε υπόθεση χαρακτηρίζεται ως απλή, επείγουσα ή εξαιρετικώς επείγουσα, καθορίζοντας έτσι την προτεραιότητα στους ελέγχους.
Έλεγχοι μεγάλου πλούτου
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους φορολογούμενους μεγάλου πλούτου. Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, δημιουργήθηκε τριμελής επιτροπή και στο Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Φορολογουμένων (Κ.Ε.ΜΕ.Φ.), η οποία αναλαμβάνει να αξιολογεί ειδικά τις πληροφορίες που αφορούν τους οικονομικά ισχυρούς. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων, παράνομου πλουτισμού και ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής, μόνο στο πρώτο πεντάμηνο του τρέχοντος έτους βρίσκονταν σε εξέλιξη περισσότεροι από 6.000 έλεγχοι σε φορολογούμενους υψηλού πλούτου. Οι έλεγχοι αυτοί οδήγησαν σε πρόστιμα ύψους 26,4 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ σε 21 περιπτώσεις υποβλήθηκαν μηνυτήριες αναφορές για σοβαρή φοροδιαφυγή. Οι υποθέσεις αυτές δεν αφορούν μόνο μη δήλωση εισοδημάτων, αλλά και περίπλοκες μορφές φοροαποφυγής μέσω offshore εταιρειών, αδήλωτων περιουσιακών στοιχείων και εικονικών συναλλαγών.
Τεχνολογία και ανάλυση κινδύνου
Η ροή των πληροφοριών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες γίνεται πλέον αυτοματοποιημένα. Το περιεχόμενο κάθε καταγγελίας αναλύεται, κατηγοριοποιείται και προωθείται στον κατάλληλο ελεγκτικό μηχανισμό. Ένα εξελιγμένο σύστημα ανάλυσης κινδύνου βοηθά στον εντοπισμό των πιο σοβαρών υποθέσεων, οι οποίες τίθενται σε προτεραιότητα. Η μέθοδος αυτή επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να κατανείμει αποτελεσματικά τους πόρους της, δίνοντας έμφαση στις περιπτώσεις με το μεγαλύτερο δημοσιονομικό όφελος.
Αρμόδια στελέχη επισημαίνουν ότι οι καταγγελίες των πολιτών αποτελούν σήμερα ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία στον εντοπισμό φορολογικών παραβάσεων. Όπως τονίζουν, πολλές μεγάλες υποθέσεις που οδήγησαν σε σημαντικά πρόστιμα και αποτροπή απώλειας εσόδων για το Δημόσιο ξεκίνησαν από μια απλή καταγγελία. Η ενίσχυση αυτού του μηχανισμού θεωρείται κομβική για την περαιτέρω σύσφιξη της φορολογικής συμμόρφωσης και την αποδυνάμωση του φαινομένου της φοροδιαφυγής, το οποίο εξακολουθεί να στερεί πολύτιμους πόρους από την οικονομία.
Μ.Η.Τ. 242183