Αγορές προβλέψεων και πόλεμος: Τα ύποπτα στοιχήματα πριν από την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν

Μεγάλα στοιχήματα στην πλατφόρμα Polymarket πριν από την επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν εγείρουν ερωτήματα για χρήση εσωτερικής πληροφόρησης

Μεγάλα στοιχήματα σε διαδικτυακή πλατφόρμα προβλέψεων καταγράφηκαν λίγες ώρες πριν από το στρατιωτικό πλήγμα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν, προκαλώντας ερωτήματα για το κατά πόσο κάποιοι επενδυτές διέθεταν εκ των προτέρων πληροφορίες για την επίθεση. Τα στοιχήματα τοποθετήθηκαν στην πλατφόρμα Polymarket, όπου χρήστες μπορούν να προβλέπουν γεγονότα και να κερδίζουν χρήματα μέσω συναλλαγών με κρυπτονομίσματα.

Σύμφωνα με στοιχεία που ανέδειξε ανάλυση των New York Times, μία ημέρα πριν από την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης παρατηρήθηκε αιφνίδια αύξηση μεγάλων στοιχημάτων που προέβλεπαν ότι οι ΗΠΑ θα πραγματοποιούσαν πλήγμα στο Ιράν μέσα στις επόμενες ώρες.

Έντονη δραστηριότητα πριν από την επίθεση

Η Polymarket επιτρέπει στους χρήστες να στοιχηματίζουν ανώνυμα σε μια μεγάλη γκάμα μελλοντικών γεγονότων, από εκλογικές αναμετρήσεις έως αθλητικές διοργανώσεις και γεωπολιτικές εξελίξεις. Από τα τέλη του 2025, οι συναλλαγές που σχετίζονται με προβλέψεις για πιθανή αμερικανική επίθεση στο Ιράν έχουν ξεπεράσει τα 529 εκατ. δολάρια.

Τις ημέρες πριν από την επίθεση, η δραστηριότητα στην αγορά προβλέψεων ήταν σχετικά περιορισμένη όσον αφορά το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής δράσης. Την Παρασκευή, ωστόσο, τουλάχιστον 150 διαφορετικοί λογαριασμοί πραγματοποίησαν εκατοντάδες στοιχήματα άνω των 1.000 δολαρίων, ποντάροντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτεθούν στο Ιράν μέχρι το Σάββατο.

Το συνολικό ποσό αυτών των στοιχημάτων της τελευταίας στιγμής έφτασε περίπου τις 855.000 δολάρια. Ο Eric Zitzewitz, καθηγητής οικονομικών στο Dartmouth College, σημείωσε ότι τέτοιου μεγέθους κινήσεις λίγο πριν από το γεγονός «σε κάνουν να σκέφτεσαι ότι ίσως κάποιοι γνώριζαν κάτι για τον χρόνο της επίθεσης».

Κέρδη εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων

Μετά την επιβεβαίωση της στρατιωτικής επιχείρησης, αρκετοί από τους χρήστες που είχαν ποντάρει στην επίθεση κατέγραψαν εντυπωσιακά κέρδη. Τουλάχιστον 16 λογαριασμοί που τοποθέτησαν στοιχήματα την Παρασκευή για επίθεση έως το Σάββατο αποκόμισαν κέρδη άνω των 100.000 δολαρίων.

Παράλληλα, τουλάχιστον 109 λογαριασμοί κατέγραψαν κέρδη που ξεπέρασαν τις 10.000 δολάρια. Ένα ανώνυμο ψηφιακό πορτοφόλι που επένδυσε πάνω από 60.000 δολάρια τις ημέρες πριν από την επίθεση φέρεται να αποκόμισε σχεδόν μισό εκατομμύριο δολάρια.

Παρά τα εντυπωσιακά κέρδη ορισμένων χρηστών, όσοι προέβλεψαν την επίθεση αποτελούσαν μειοψηφία. Στην ίδια αγορά αυξήθηκαν επίσης τα στοιχήματα ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στο Ιράν την επόμενη ημέρα, καθώς οι χρήστες στοιχηματίζουν μεταξύ τους και οι αγορές αντικατοπτρίζουν τις διαφορετικές εκτιμήσεις των συμμετεχόντων.

Με βάση τις τιμές των συμβολαίων, η συνολική πρόβλεψη της αγοράς θεωρούσε μάλλον απίθανο ένα άμεσο πλήγμα. Την Παρασκευή οι πιθανότητες επίθεσης που αποτιμούσε η αγορά κυμαίνονταν μεταξύ 7% και 26%, κάτι που ενίσχυσε τις αποδόσεις για όσους προέβλεψαν σωστά την εξέλιξη.

Υποψίες για πιθανή χρήση εσωτερικής πληροφόρησης

Η έντονη δραστηριότητα πριν από την επίθεση αναζωπύρωσε τη συζήτηση γύρω από την πιθανότητα χρήσης εσωτερικών πληροφοριών σε αγορές προβλέψεων που αφορούν γεωπολιτικά γεγονότα.

Νωρίτερα μέσα στο έτος, οι ισραηλινές αρχές είχαν προχωρήσει σε συλλήψεις ατόμων που κατηγορήθηκαν ότι αξιοποίησαν εμπιστευτικές πληροφορίες από στρατιωτικούς κύκλους προκειμένου να στοιχηματίσουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Chris Murphy δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κάποιοι που είχαν πρόσβαση σε κρίσιμες αποφάσεις για την επιχείρηση να είχαν και οικονομικό όφελος από σχετικές αγορές προβλέψεων. Όπως ανέφερε, ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν ακόμη σοβαρότερο από την κλασική περίπτωση insider trading.

Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, ο εκπρόσωπος Davis Ingle απέρριψε τις αιτιάσεις, τονίζοντας ότι οι αποφάσεις της κυβέρνησης Trump καθοδηγούνται αποκλειστικά από τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η λειτουργία των αγορών προβλέψεων και η ανωνυμία

Η Polymarket λειτουργεί ως αγορά προβλέψεων βασισμένη σε τεχνολογία blockchain. Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται με κρυπτονομίσματα και καταγράφονται σε δημόσιο ψηφιακό καθολικό, γεγονός που καθιστά δυνατή την παρακολούθηση των συναλλαγών αλλά εξαιρετικά δύσκολη την ταυτοποίηση των πραγματικών χρηστών.

Η πλατφόρμα ανάλυσης blockchain Bubblemaps εντόπισε έξι λογαριασμούς στο Polymarket που είχαν επενδύσει συνολικά περίπου 1,2 εκατ. δολάρια προβλέποντας τον χρόνο της επίθεσης στο Ιράν. Σύμφωνα με την ανάλυση, αρκετοί από τους λογαριασμούς ήταν σχετικά νέοι και επικεντρώθηκαν σχεδόν αποκλειστικά στο σενάριο επίθεσης πριν από το Σάββατο.

Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν αποκλείεται μέρος των στοιχημάτων να βασίστηκε σε δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες. Ο πρόεδρος Donald Trump είχε ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, ενώ την προηγούμενη ημέρα είχαν πραγματοποιηθεί διπλωματικές επαφές με στόχο την αποτροπή σύγκρουσης.

Οι traders θα μπορούσαν επίσης να επηρεάστηκαν από συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, από φήμες ή ακόμη και από στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου σε περίπτωση κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Οι ανησυχίες για χειραγώγηση αγορών

Οι αγορές προβλέψεων για γεωπολιτικά γεγονότα βρίσκονται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο συζητήσεων σχετικά με τη διαφάνεια και τους κινδύνους χειραγώγησης.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είχε καταγραφεί στις αρχές Ιανουαρίου, όταν λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Nicolás Maduro από αμερικανικές δυνάμεις, ένας χρήστης του Polymarket είχε ποντάρει 32.000 δολάρια ότι ο Maduro θα απομακρυνθεί από την εξουσία έως τα τέλη του μήνα. Η πρόβλεψη αποδείχθηκε σωστή και του απέφερε κέρδη άνω των 400.000 δολαρίων.

Οι περιπτώσεις αυτές τροφοδοτούν τις ανησυχίες ότι τέτοιου είδους αγορές μπορούν να αποτελέσουν εργαλείο εκμετάλλευσης ευαίσθητων πληροφοριών, ιδίως όταν αφορούν στρατιωτικές επιχειρήσεις ή αποφάσεις μείζονος γεωπολιτικής σημασίας.