Η ΤτΕ διατηρεί πρόβλεψη για ανάπτυξη 2,3% το 2025, παρά τον διεθνή πληθωρισμό, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη ρευστότητα στις αγορές

Με φόντο την κλιμακούμενη γεωπολιτική αστάθεια και τις ριζικές ανατροπές στο διεθνές εμπόριο, η Τράπεζα της Ελλάδος διατηρεί σταθερή την εκτίμησή της για ρυθμό ανάπτυξης 2,3% το 2025 και 2% το 2026, σύμφωνα με την Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής που παρουσίασε ο Γιάννης Στουρνάρας. Παρά την επιμονή του πληθωρισμού και το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία δείχνει αξιοσημείωτη αντοχή, ενισχυμένη από δημόσια και ιδιωτική κατανάλωση και αύξηση της απασχόλησης.

Η ανακοίνωση δασμών από τις ΗΠΑ στις αρχές του 2025 πυροδότησε έντονη αστάθεια στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας αποεπένδυση από τα αμερικανικά ομόλογα και αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων στην Ευρωζώνη. Το φαινόμενο αυτό, πρωτόγνωρο από τη δεκαετία του ’70, σηματοδοτεί κλονισμό εμπιστοσύνης στην οικονομική πολιτική των ΗΠΑ. Η συγκυρία ευνόησε την ανατίμηση του ευρώ και την ενίσχυση του ρόλου του ως αποθεματικού νομίσματος, προσφέροντας στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη.

Ανθεκτική η ελληνική οικονομία

Η ελληνική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 2,2% στο πρώτο τρίμηνο του 2025, παρά τις διεθνείς πιέσεις. Η απασχόληση αυξάνεται, η ανεργία υποχωρεί σε μονοψήφια επίπεδα και οι επιχειρηματικές προσδοκίες παραμένουν ισχυρές. Ωστόσο, η καταναλωτική εμπιστοσύνη κλονίζεται και ο πληθωρισμός επιμένει. Τον Μάιο άγγιξε το 3,3% έναντι 1,9% στην ευρωζώνη, με αιχμή τις τιμές τροφίμων και υπηρεσιών, εξαιτίας μισθολογικών πιέσεων και υψηλής τουριστικής ζήτησης.

Η Ελλάδα πέτυχε θεαματική δημοσιονομική υπεραπόδοση: από έλλειμμα 1,4% το 2023 σε πλεόνασμα 1,3% του ΑΕΠ το 2024, με πρωτογενές πλεόνασμα 4,8%. Πρόκειται για επίδοση-ορόσημο της τελευταίας 30ετίας. Το χρέος υποχώρησε κατά 10,3 ποσοστιαίες μονάδες, χάρη σε ενισχυμένα φορολογικά έσοδα και περιορισμένες δαπάνες, δημιουργώντας νέο δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις.

Αγορές και τραπεζικό σύστημα: Σημάδια σταθερότητας

Παρά τις διεθνείς αναταραχές, τα ελληνικά ομόλογα παραμένουν ελκυστικά, ενισχυμένα από συνεχείς αναβαθμίσεις. Οι τραπεζικές μετοχές στηρίζουν τη χρηματιστηριακή άνοδο, ενώ οι αποδόσεις των τραπεζικών ομολόγων μειώνονται. Οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν ισχυρή κερδοφορία, βελτίωση κεφαλαιακής επάρκειας και ποιότητας χαρτοφυλακίου, γεγονός που θωρακίζει την οικονομία από εξωτερικές διαταραχές.

Τα επιτόκια δανεισμού αποκλιμακώνονται, διευκολύνοντας τις νέες χορηγήσεις. Η χρηματοδότηση προς επιχειρήσεις αυξήθηκε με ρυθμό ρεκόρ (17,2%) χάρη στα εργαλεία του RRF. Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια ενισχύεται λόγω χαμηλότερων επιτοκίων και προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου ΙΙ», παρά τη μικρή κάμψη στις καταναλωτικές χορηγήσεις. Η μείωση των καταθέσεων αντανακλά τη μετακίνηση κεφαλαίων σε πιο αποδοτικές επενδύσεις.

Προβλέψεις: Ανάπτυξη με συγκρατημένη αισιοδοξία

Η ΤτΕ προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 2% το 2026, με ανάκαμψη στο 2,1% το 2027. Η κατανάλωση παραμένει ο κύριος οδηγός, ενώ η επίδραση των αμερικανικών δασμών αναμένεται περιορισμένη λόγω της μικρής έκθεσης της Ελλάδας στις ΗΠΑ. Ο πληθωρισμός θα μειωθεί σταδιακά, αλλά θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης έως το 2027 λόγω επίμονης ζήτησης στις υπηρεσίες.

Δομικές αδυναμίες και πολιτικές παρεμβάσεις

Η Τράπεζα της Ελλάδος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες: ρυθμιστικά εμπόδια, παραοικονομία, ανεπαρκής πρόσβαση στη χρηματοδότηση, αδύναμο εκπαιδευτικό σύστημα και αναντιστοιχία δεξιοτήτων. Προτείνει:

• Ενίσχυση φορολογικής δικαιοσύνης και αποδοτικότητας δημόσιων δαπανών.

• Επέκταση της χρήσης εργαλείων του RRF και ψηφιακός μετασχηματισμός.

• Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος και κράτους δικαίου.

• Στρατηγική προσέλκυσης ΞΑΕ και αύξησης αποταμιεύσεων.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο ως «ανάχωμα» στην αβεβαιότητα

Η ΤτΕ αναγνωρίζει πως η περαιτέρω ενοποίηση της ΕΕ και η μόνιμη έκδοση ευρωομολόγων θα ενίσχυαν το ευρώ και θα προσέφεραν σταθερότητα στην Ένωση. Παράλληλα, οι πρωτοβουλίες όπως το ReArm Europe και η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία ενισχύουν τη θέση της Ευρώπης ως παγκόσμιου οικονομικού και τεχνολογικού παίκτη.