Από την Αδριανούπολη στην Αλεξανδρούπολη για ψώνια: Το νέο «τελωνειακό» σαφάρι των Τούρκων για φθηνότερο τυρί, λάδι και κρέας

Στην Αλεξανδρούπολη παρατηρείται έντονη αύξηση Τούρκων καταναλωτών, οι οποίοι περνούν πλέον τα σύνορα για να κάνουν τα εβδομαδιαία τους ψώνια σε ελληνικά σούπερ μάρκετ. Η ακρίβεια στην Τουρκία έχει πιέσει σημαντικά τα νοικοκυριά, με αποτέλεσμα η Ελλάδα -παρά το δικό της υψηλό κόστος διαβίωσης- να φαίνεται οικονομικότερη επιλογή, κυρίως σε τρόφιμα και βασικά είδη.

«Το ελαιόλαδο που εδώ το αγοράζω με 10 ευρώ το λίτρο, στην Τουρκία κοστίζει τουλάχιστον τα διπλά», λέει ο Τζιχάν Τσιτάκ, επικεφαλής εταιρείας τροφίμων και ποτών από την Αδριανούπολη. «Οι αγορές μου εδώ κοστίζουν το ένα τρίτο από ό,τι στο σπίτι». Όπως εξηγεί, δεν είναι μόνο η τιμή που τον οδηγεί στην Ελλάδα, αλλά και η ποιότητα των προϊόντων.

Αυτές οι δηλώσεις δεν προκύπτουν από «φήμες του δρόμου» αλλά προέρχεται από δημοσιεύματα στον Διεθνή Τύπο, με αρχική πηγή το Bloomberg.

Η αλλαγή των ισορροπιών στο καλάθι του νοικοκυριού

Η τάση δεν είναι καινούργια, ωστόσο ενισχύεται. Η τουρκική στατιστική υπηρεσία καταγράφει ότι το 6% όσων πέρασαν τα σύνορα προς την Ελλάδα το τελευταίο εννιάμηνο το έκανε αποκλειστικά για ψώνια, το μεγαλύτερο ποσοστό από το 2012.

Μια επίσκεψη στα ράφια των σούπερ μάρκετ επιβεβαιώνει την εικόνα. Στην Αλεξανδρούπολη ο κιμάς πωλείται περίπου 9,36 ευρώ το κιλό, όταν στην Τουρκία η τιμή φτάνει τα 12,10 ευρώ. Τα λουκάνικα μοσχαρίσια στην Ελλάδα κοστίζουν σχεδόν τα μισά. Τυριά όπως Gouda, αλλά και σοκολάτες, πωλούνται περίπου στο ένα τρίτο της τιμής που διατίθενται στα τουρκικά σούπερ μάρκετ.

Αντίστοιχα, κάποια βασικά προϊόντα παραμένουν φθηνότερα στην Τουρκία, ωστόσο οι διαφορές στα είδη διατροφής έχουν αντιστραφεί.

Πώς φτάσαμε ως εδώ

Η αλλαγή ήρθε καθώς η τουρκική κυβέρνηση, έπειτα από χρόνια νομισματικών πειραματισμών, υιοθέτησε πιο συμβατική οικονομική πολιτική. Μετά τον διορισμό του Μεχμέτ Σιμσέκ στο υπουργείο Οικονομικών, η λίρα σταθεροποιήθηκε και η Κεντρική Τράπεζα αύξησε επιτόκια, σε μια προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού.

Η πραγματική αξία της λίρας ενισχύθηκε και ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έπεσε από το 54% στο 35%. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές παραμένουν βαριές για την καθημερινότητα πολλών οικογενειών. Η Κεντρική Τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει άνω του 30% στο τέλος του έτους, πριν μειωθεί το 2026.

Από την κριτική στην ευκαιρία

Το φαινόμενο έχει προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στην Τουρκία. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «ανάγκασε τους πολίτες να ταξιδεύουν στο εξωτερικό για να γεμίσουν το ψυγείο τους».

Παράλληλα, ταξιδιωτικά γραφεία αξιοποιούν την αυξημένη ζήτηση και οργανώνουν μονοήμερες εκδρομές από Κωνσταντινούπολη, Προύσα και Τσανάκαλε προς την Αλεξανδρούπολη. Με περίπου 50 ευρώ, οι εκδρομείς περνούν τη μέρα τους σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα και ταβέρνες.

«Πολλοί αγοράζουν τα πάντα, από τυρί και κρέας έως σοκολάτες και παιχνίδια», λέει ο Σετσίν Ιγνελί, συνεταίρος του ταξιδιωτικού γραφείου Atom Tur. Τα λεωφορεία φτάνουν το πρωί στην Αλεξανδρούπολη, οι επιβάτες ψωνίζουν για τρεις ώρες, κάνουν μια βόλτα στην πόλη και το απόγευμα επιστρέφουν στην Τουρκία.

Η εικόνα που είχε κάποτε αντιστραφεί, τώρα αλλάζει ξανά, σε μια απόδειξη ότι η οικονομική πραγματικότητα δεν γνωρίζει σύνορα.