Αποποίηση κληρονομιάς μετά τα 18 και τι αλλάζει για ανήλικους κληρονόμους –  Η νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ λύνει χρόνια προβλήματα

Η ΑΑΔΕ εξέδωσε νέα διευκρινιστική εγκύκλιο που βάζει οριστικό τέλος στη σύγχυση γύρω από τις κληρονομιές που περιέρχονται σε παιδιά. Χιλιάδες πολίτες που είχαν βρεθεί εγκλωβισμένοι με «κληρονομιές-παγίδα» μπορούν πλέον να αποφασίσουν αν θα τις αποδεχτούν ή θα τις αποποιηθούν, όταν ενηλικιωθούν, ακόμα κι αν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τον θάνατο του συγγενικού προσώπου.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, όποιος ήταν ανήλικος όταν επήλθε η κληρονομική διαδοχή, θεωρείται προσωρινός κληρονόμος μέχρι να συμπληρώσει τα 18 του. Από εκείνη τη στιγμή και για διάστημα ενός έτους, έχει το πλήρες και αποκλειστικό δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά και καλύπτει ακόμη και υποθέσεις πριν το 2021, όπως έχει επιβεβαιωθεί και από αποφάσεις του Αρείου Πάγου.

Σημαντική διευκρίνιση:
Η αποποίηση της κληρονομιάς δεν γίνεται στην Εφορία, αλλά αποκλειστικά στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο, όπως προβλέπεται από τον Αστικό Κώδικα.
Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ αφορά τις φορολογικές και εισπρακτικές συνέπειες της εκκρεμότητας, όχι τη διαδικασία αποποίησης.

Με απλά λόγια:
Ένας νέος 18 ετών σήμερα μπορεί νόμιμα να αποποιηθεί μια κληρονομιά που είχε περιέλθει σε αυτόν όταν ήταν 6, 10 ή 15 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει προηγηθεί αποδοχή από τον νόμιμο εκπρόσωπο.

Προστασία από χρέη – Τι ισχύει μέχρι να ληφθεί η απόφαση

Η εγκύκλιος ορίζει ότι όσο ο προσωρινός κληρονόμος διατηρεί το δικαίωμα αποποίησης, δεν μπορούν να στραφούν εναντίον του πιστωτές, ούτε να ληφθούν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης για χρέη του θανόντος.

Η μοναδική εξαίρεση αφορά περιπτώσεις όπου έχει διοριστεί κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομίας, προκειμένου να μη μένει η υπόθεση «μετέωρη» για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πότε η αποποίηση δεν γίνεται δεκτή

Η αποποίηση μετά την ενηλικίωση δεν είναι έγκυρη όταν ο γονέας ή ο κηδεμόνας είχε ήδη αποδεχθεί την κληρονομιά, είτε ρητά (με συμβολαιογραφική ή δικαστική πράξη), είτε σιωπηρά (με πράξεις διαχείρισης ή χρήσης των περιουσιακών στοιχείων).

Σε τέτοιες περιπτώσεις, θεωρείται ότι η κληρονομιά έχει ήδη «περάσει» στον ανήλικο και επομένως δεν μπορεί πλέον να αποποιηθεί.

Τι γίνεται με κατασχέσεις και παρακρατήσεις που έγιναν στο παρελθόν

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι όταν η αποποίηση γίνει νόμιμα:

• Κατασχέσεις και δεσμεύσεις λογαριασμών πρέπει να αρθούν

• Οποιαδήποτε παρακρατηθέντα ποσά επιστρέφονται, μετά από αίτηση του κληρονόμου

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι όσοι είχαν «χρεωθεί» παλιές οφειλές μπορούν τώρα να τις ξεφορτωθούν οριστικά, εφόσον κινηθούν εντός του προβλεπόμενου χρονικού πλαισίου.

Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ «Παροχή οδηγιών για την εφαρμογή του άρθρου 35 του ν. 4786/2021 σχετικά με την αποποίηση κληρονομιάς από ανήλικο κληρονόμο».

Διαβάστε επίσης: Αποποίηση κληρονομιάς/Το κράτος μέγας κληρονόμος: Αποποιούνται τις κληρονομιές λόγω υψηλών φόρων ή χρεών