Οι δασμοί Τραμπ απειλούν τις ελληνικές εξαγωγές φέτας, ελαιόλαδου και γιαουρτιού. Πώς κινείται η Αθήνα μέσω ΕΕ και ποιες αγορές εξετάζει ως εναλλακτική

Η συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ απέτρεψε μεν μια μετωπική εμπορική σύγκρουση, ωστόσο φέρνει αλυσιδωτές επιπτώσεις για βασικά ελληνικά προϊόντα. Η επιβολή δασμών 15% απειλεί το πλεονέκτημα που απολάμβαναν προϊόντα-σημαίες της ελληνικής εξαγωγικής ταυτότητας, όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, το γιαούρτι, οι ελιές και το κρασί.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει ήδη ξεκινήσει την προσπάθεια κατοχύρωσης εξαιρέσεων για αυτά τα προϊόντα μέσω των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων. Κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι μόλις δημοσιοποιηθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας, θα συσταθεί ειδική ομάδα εργασίας για να εντοπιστούν τα νομικά περιθώρια παρέμβασης, αξιοποιώντας τα «παραθυράκια» που ενδεχομένως θα προκύψουν.

Περιορισμένα περιθώρια για διμερή ελιγμό

Το πρόβλημα για την Αθήνα έγκειται στο γεγονός ότι η διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ γίνεται μέσω Ε.Ε. και όχι σε διμερές επίπεδο, κάτι που περιορίζει τη δυνατότητα για ταχεία δράση. Η Ελλάδα καλείται να δώσει τη μάχη εντός Βρυξελλών, διεκδικώντας στήριξη από τα άλλα κράτη-μέλη για προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), που διατηρούν υψηλή προστιθέμενη αξία για την εγχώρια οικονομία.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας δημόσια, αναγνώρισε μεν τη σημασία της συμφωνίας για την αποτροπή εμπορικού πολέμου, ωστόσο δεν έκρυψε την ελληνική δυσφορία: «Η Ελλάδα θα ήθελε χαμηλότερους ή μηδενικούς δασμούς, το 15% εξακολουθεί να είναι εμπόδιο», σημείωσε, ενώ έθεσε και το θέμα των ενδοευρωπαϊκών φραγμών που εξακολουθούν να λειτουργούν ως εσωτερικοί δασμοί.

Διπλή στρατηγική: Από τις Βρυξέλλες… στην Ινδία

Καθώς η απώλεια ανταγωνιστικότητας στην αμερικανική αγορά θεωρείται πλέον πιθανή, το κυβερνητικό επιτελείο στρέφει το βλέμμα και προς νέες αγορές. Η Ινδία, οι χώρες του Κόλπου και η ευρύτερη Μέση Ανατολή έχουν ανέβει ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων για τις εξαγωγές, με στόχο τη διαφοροποίηση κινδύνου και την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας των ελληνικών ΠΟΠ προϊόντων.

Το εθνικό στοίχημα είναι διπλό: πρώτον, η διασφάλιση εξαιρέσεων για τα ελληνικά προϊόντα εντός ΕΕ και, δεύτερον, η άμεση επέκταση σε νέες αγορές προτού υπάρξει σημαντική απώλεια εξαγωγών στις ΗΠΑ.

Οι αριθμοί της ανησυχίας

Το 2024, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν σε 2,4 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές ήταν 2,16 δισ. ευρώ, διατηρώντας πλεονασματικό ισοζύγιο. Η επιβολή δασμών, ωστόσο, ενδέχεται να προκαλέσει άμεση κάμψη της ζήτησης λόγω αυξημένων τιμών, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία για αρνητική μετατόπιση στο εξαγωγικό ισοζύγιο και πλήγμα στους Έλληνες παραγωγούς.