Η επιβολή δασμών 30% από τον Τραμπ απειλεί και τις ελληνικές εξαγωγές. Ποια η στάση της ΕΕ και γιατί διαφαίνεται νέος εμπορικός πόλεμος

Μετωπική σύγκρουση ΗΠΑ – ΕΕ φέρνουν οι εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών ύψους 30% σε ευρωπαϊκά προϊόντα από την 1η Αυγούστου 2025, κίνηση που απειλεί να τινάξει στον αέρα τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις. Η Ελλάδα, παρότι μικρός εξαγωγικός παίκτης στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αναμένεται να πληγεί με απώλειες 500 εκατ. δολαρίων, περίπου το 25% του σημερινού όγκου εμπορίου με τις ΗΠΑ.

Το διμερές εμπορικό ισοζύγιο Ελλάδας–ΗΠΑ έκλεισε το 2024 με μικρό πλεόνασμα 200 εκατ. δολαρίων (2,6 δισ. εξαγωγές – 2,4 δισ. εισαγωγές). Μετά την επιβολή δασμών, το ισοζύγιο αυτό προβλέπεται να γίνει αρνητικό, με τις μικρομεσαίες εξαγωγικές επιχειρήσεις της χώρας να βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης.

Οι πρώτοι «χαμένοι»: Αγροτικά, φάρμακα, βιομηχανικά προϊόντα

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ) προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις σε εξαγωγείς τροφίμων, ποτών, φαρμάκων, χημικών και βιομηχανικών προϊόντων. Με το μέσο δασμό να αγγίζει το 30%, οι τελικές τιμές θα εκτοξευθούν, προκαλώντας απώλεια ανταγωνιστικότητας και πιθανή εκτόπιση από την αμερικανική αγορά.

Τα ευρωπαϊκά νούμερα σοκάρουν

Αν επαληθευτούν οι εκτιμήσεις, το συνολικό πλήγμα για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές ενδέχεται να ξεπεράσει τα 150 δισ. ευρώ ετησίως, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει αντίμετρα ύψους 90-95 δισ. ευρώ. Ήδη, στις Βρυξέλλες γίνεται λόγος για επαναφορά των δασμών σε αμερικανικά προϊόντα υψηλού προφίλ όπως αεροναυπηγικά εξαρτήματα, λογισμικό, γεωργικά προϊόντα, ακόμη και ουίσκι.

Ο Τραμπ δεν κρύβει τις προθέσεις του. Θέλει «νέο deal» με την Ευρώπη με όρους ΗΠΑ. Η επιβολή δασμών βασίζεται σε διατάξεις όπως το IEEPA και το Section 301, που επιτρέπουν στον Πρόεδρο να παρεμβαίνει μονομερώς για λόγους εθνικού συμφέροντος. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν ανταλλάγματα σε τομείς όπως η τεχνολογία, τα ορυκτά καύσιμα (LNG), ο ψηφιακός φόρος και η αγροτική παραγωγή.

Η στάση της Ευρώπης: Υπομονή, αλλά όχι ανοχή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμα επιβάλει αντίμετρα, αλλά έχει προειδοποιήσει για «δυναμική απάντηση». Η πρόταση για προσωρινή «παύση πυρός» 90 ημερών έληξε άδοξα, ενώ η νέα αμερικανική διορία πιέζει την ΕΕ να καταλήξει σε «minideal» μέχρι το τέλος Ιουλίου.

Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ–ΕΕ δεν είναι πρωτόγνωρος. Από τις συγκρούσεις για τις μπανάνες και τα κοτόπουλα τη δεκαετία του ’90, μέχρι τη «μάχη των μετάλλων» το 2018, η ιστορία δείχνει ότι οι δασμοί δύσκολα αποφεύγονται όταν εμπλέκονται πολιτικά συμφέροντα, γεωπολιτική και εθνική στρατηγική.

Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι τα μεγέθη είναι τεράστια και οι αλυσιδωτές επιπτώσεις αφορούν πλέον και τις πιο μικρές χώρες του ευρωπαϊκού νότου, όπως η Ελλάδα.

Διαβάστε επίσης: Χρηματιστήριο: Οι δασμοί Τραμπ ασκούν πιέσεις στην Αθήνα