Στην τριετία 2023-2025, το Δημόσιο καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά από σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά στην απασχόληση και τη μισθοδοσία των υπαλλήλων.
Οι μαζικές αποχωρήσεις, ιδίως λόγω συνταξιοδότησης, παρουσιάζουν αυξητική τάση και αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, οι προσλήψεις περιορίζονται και υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες, δημιουργώντας ένα ιδιόμορφο ισοζύγιο στην αγορά εργασίας του Δημοσίου.
Το κύριο χαρακτηριστικό της τριετίας 2023-2025 είναι η συνεχώς αυξανόμενη τάση αποχωρήσεων από το Δημόσιο, κυρίως λόγω συνταξιοδότησης. Οι λόγοι πίσω από αυτή την τάση είναι δυο: αφενός το δημογραφικό, με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τις αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, αφετέρου η δυνατότητα των υπαλλήλων να συνεχίσουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση χωρίς να επηρεάζεται η σύνταξή τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του νέου προϋπολογισμού, το 2023 αποχώρησαν 14.621 τακτικοί υπάλληλοι, με τα υπουργεία Παιδείας, Υγείας, Εθνικής Άμυνας και Προστασίας του Πολίτη να καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των αποχωρήσεων. Το 2024 και το 2025 αναμένονται αντίστοιχα 14.649 και 15.094 αποχωρήσεις, με την πλειονότητα να προέρχεται από τα ίδια υπουργεία.
Αντιμετώπιση της μαζικής φυγής με δραστικές προσλήψεις
Απέναντι στην αύξηση των αποχωρήσεων, το Δημόσιο προγραμματίζει τις προσλήψεις τακτικού προσωπικού με αυστηρούς περιορισμούς, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής εξισορρόπησης. Ο κανόνας “1 προς 1” (μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση) ισχύει από το 2019 και αφορά όλη τη Γενική Κυβέρνηση, εξαιρώντας μόνο ειδικές περιπτώσεις, όπως δικαστικές αποφάσεις ή άλλες ανάγκες. Για το 2023, πραγματοποιήθηκαν 10.759 νέοι διορισμοί, με το υπουργείο Παιδείας να καταλαμβάνει το μεγαλύτερο ποσοστό. Φέτος, η κατάσταση είναι ακόμα πιο έντονη, με 18.010 νέους διορισμούς να έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ενώ για το 2025 οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 20.000 νέες προσλήψεις.
Προγραμματισμός και χρηματοδότηση
Η διαδικασία προσλήψεων δεν περιορίζεται μόνο στον κανόνα 1:1. Το υπουργείο Εσωτερικών, σε συνεργασία με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, καθορίζει τον ετήσιο προγραμματισμό βάσει των αιτημάτων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Επιπλέον, για την κάλυψη των δαπανών που προκύπτουν από τις νέες προσλήψεις, για το 2025 έχουν προϋπολογιστεί 196 εκατ. ευρώ, ενώ για τη μισθοδοσία του προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ) προβλέπεται δαπάνη ύψους 112 εκατ. ευρώ.
Στην προσπάθεια να «εξυγιανθεί» το ισοζύγιο των αποχωρήσεων και των προσλήψεων, το Δημόσιο εφαρμόζει και ένα σύστημα για τη στελέχωση προσωπικού ΙΔΟΧ, το οποίο το 2023 έφτασε τις 22.344 θέσεις. Το ίδιο αναμένεται και για το 2024 και το 2025, με τον προγραμματισμό προσλήψεων να παραμένει στα ίδια επίπεδα.
Το ισοζύγιο αυτό είναι κρίσιμο για τη συνεχιζόμενη λειτουργία του Δημοσίου και τις υπηρεσίες που παρέχει στους πολίτες. Οι ενισχυμένες αποχωρήσεις και ο περιορισμένος ρυθμός προσλήψεων δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα, στην οποία οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης καλούνται να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις ανθρωπογενείς και οικονομικές προκλήσεις των επόμενων ετών.
Οι τρέχουσες και προβλεπόμενες εξελίξεις καθιστούν το ισοζύγιο αυτό έναν κρίσιμο πυλώνα για την αναμόρφωση του Δημοσίου, προσδιορίζοντας ταυτόχρονα τη βιωσιμότητα και αποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης τα επόμενα χρόνια.
Διαβάστε επίσης: ΑΣΕΠ: Στις 7 Δεκεμβρίου οι γραπτές εξετάσεις για προσκλήσεις στελεχών δημοσίου
Μ.Η.Τ. 242183