Δημόσιο: Οι 35 αυξήσεις από το 2023 και ποιοι κερδίζουν έως 2,5 μισθούς επιπλέον

Μισθοί στο Δημόσιο: Το σχέδιο των 35 παρεμβάσεων από το 2023 έως το 2026 – Ποιοι κερδίζουν περισσότερο και η σύγκριση με 13ο και 14ο μισθό

Ένα νέο κύμα μόνιμων αυξήσεων ενεργοποιείται στο Δημόσιο από τον Απρίλιο, μετά την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, με την κυβέρνηση να συνδέει πλέον απευθείας την ετήσια αύξηση των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων με την πορεία του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα. Η τελευταία αυτή παρέμβαση μεταφράζεται σε οριζόντια αύξηση 40 ευρώ μικτά τον μήνα, με δημοσιονομικό κόστος 358 εκατ. ευρώ για το 2026, ενώ το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογραμμίζει ότι η αύξηση θα αποτυπωθεί στις αποδοχές από τα τέλη Απριλίου και θα ισχύει αναδρομικά από την 1η Απριλίου.

Η νέα αυτή ενίσχυση δεν έρχεται μεμονωμένα. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα 35 μόνιμων παρεμβάσεων που εφαρμόστηκαν από το 2023 έως το 2026 και αφορούν αυξήσεις μισθών, οικογενειακών παροχών, επιδομάτων ευθύνης, μειώσεις εισφορών, αλλαγές στη φορολογία, ενισχύσεις σε ένστολους, γιατρούς, πανεπιστημιακούς, δικαστικούς και ειδικά μισθολόγια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το οικονομικό επιτελείο, το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό αποτύπωμα αυτών των παρεμβάσεων προσεγγίζει πλέον τα 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ σωρευτικά στην τετραετία οι πρόσθετες αποδοχές που έχουν περάσει στο μισθολογικό σύστημα υπερβαίνουν τα 7,8 δισ. ευρώ.

Στην πράξη, το 2026 προσθέτει ένα ακόμη ισχυρό στρώμα ενίσχυσης πάνω στις ήδη εφαρμοσμένες παρεμβάσεις των προηγούμενων ετών. Εκτός από την οριζόντια αύξηση των 40 ευρώ, «τρέχει» από την αρχή του έτους και η μεταρρύθμιση στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, με το υπουργείο να εκτιμά ότι μόνο το όφελος για τους δημοσίους υπαλλήλους φτάνει τα 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μέτρα, το συνολικό όφελος στις καθαρές αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων σε σχέση με το 2025 υπολογίζεται περίπου στο 1 δισ. ευρώ.

Το κυβερνητικό αφήγημα είναι σαφές. Αντί για μια εφάπαξ επαναφορά 13ου και 14ου μισθού, επιλέχθηκε ένα μοντέλο διαδοχικών μόνιμων παρεμβάσεων, το οποίο -όπως υποστηρίζει το οικονομικό επιτελείο- κατευθύνει μεγαλύτερο όφελος στους χαμηλόμισθους, στις οικογένειες με παιδιά και στους νεότερους υπαλλήλους, χωρίς να παραβιάζει τα δημοσιονομικά όρια του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου. Η θέση αυτή συνδέεται και με τους κανόνες συγκράτησης δαπανών που εφαρμόζονται πλέον στην Ε.Ε., περιορίζοντας τη δυνατότητα για οριζόντια δημοσιονομικά άλματα μεγάλης κλίμακας.

Ποιοι κερδίζουν περισσότερο και γιατί οι αυξήσεις δεν μοιράζονται ισόποσα

Η εικόνα πίσω από τους μέσους όρους είναι πιο σύνθετη και πολιτικά πιο ενδιαφέρουσα. Οι αυξήσεις δεν κατανέμονται συμμετρικά σε όλους, ούτε παράγουν το ίδιο αποτέλεσμα σε κάθε βαθμίδα και κατηγορία προσωπικού. Το μεγαλύτερο όφελος εντοπίζεται κυρίως σε χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια, σε υπαλλήλους με παιδιά και σε όσους βρίσκονται στα πρώτα στάδια της υπηρεσιακής τους πορείας.

Τα παραδείγματα που χρησιμοποιεί το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους είναι ενδεικτικά του νέου μισθολογικού χάρτη. Ένας νεοδιόριστος πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, χωρίς παιδιά και χωρίς προϋπηρεσία, από 831 ευρώ καθαρά τον Δεκέμβριο του 2023 φτάνει στα 958 ευρώ καθαρά από τον Απρίλιο του 2026. Αυτό σημαίνει καθαρό ετήσιο όφελος 1.523 ευρώ σε σχέση με το 2023, δηλαδή σχεδόν 1,8 επιπλέον μηνιαίους μισθούς εκείνης της περιόδου. Αντίστοιχα, υπάλληλος τεχνολογικής εκπαίδευσης με δύο παιδιά και 20 χρόνια προϋπηρεσίας φτάνει από τα 1.177 ευρώ καθαρά του Δεκεμβρίου 2023 στα 1.350 ευρώ καθαρά από τον Απρίλιο του 2026, κερδίζοντας 2.078 ευρώ περισσότερα ετησίως, δηλαδή περίπου 1,75 μηνιαίους μισθούς επιπλέον.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το παράδειγμα υπαλλήλου υποχρεωτικής εκπαίδευσης με δύο παιδιά και χωρίς προϋπηρεσία. Από 657 ευρώ καθαρά τον Δεκέμβριο του 2023, οι αποδοχές του διαμορφώνονται στα 809 ευρώ καθαρά από τον Απρίλιο του 2026. Η διαφορά φθάνει τα 1.824 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή σχεδόν 2,8 επιπλέον καθαρούς μισθούς σε σχέση με το 2023. Σε ανάλογη τροχιά κινείται και υπάλληλος πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με τέσσερα παιδιά και 20 χρόνια υπηρεσίας, ο οποίος από 1.328 ευρώ καθαρά τον Δεκέμβριο του 2023 φθάνει στα 1.588 ευρώ από τον Απρίλιο του 2026, με καθαρό ετήσιο όφελος 3.126 ευρώ, δηλαδή περίπου 2,3 μηνιαίους μισθούς επιπλέον.

Στον αντίποδα, τα οφέλη για στελέχη υψηλότερων βαθμίδων είναι πιο περιορισμένα αναλογικά, αν και παραμένουν ουσιαστικά. Ένας προϊστάμενος τμήματος πανεπιστημιακής εκπαίδευσης χωρίς τέκνα και με 20 χρόνια προϋπηρεσίας ανεβαίνει από τα 1.351 ευρώ καθαρά του Δεκεμβρίου 2023 στα 1.508 ευρώ καθαρά από τον Απρίλιο του 2026, με συνολικό καθαρό όφελος 1.879 ευρώ τον χρόνο. Αντίστοιχα, ένας διευθυντής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης με 30 χρόνια υπηρεσίας περνά από τα 1.606 ευρώ καθαρά στα 1.790 ευρώ, με ετήσια διαφορά 2.203 ευρώ, δηλαδή περίπου 1,4 μηνιαίους μισθούς της βάσης σύγκρισης.

Αυτό ακριβώς είναι και το κεντρικό επιχείρημα του υπουργείου, δηλαδή ότι οι στοχευμένες αυξήσεις, οι φορολογικές αλλαγές και οι παρεμβάσεις σε επιδόματα και κλιμάκια δεν «ανοίγουν» την ψαλίδα υπέρ των ήδη υψηλότερων αμοιβών, όπως θα μπορούσε να συμβεί με μια οριζόντια επαναφορά δύο επιπλέον μισθών για όλους. Το οικονομικό επιτελείο επιμένει ότι το σημερινό μοντέλο είναι πιο κοινωνικά στοχευμένο, διότι παράγει μεγαλύτερο ποσοστιαίο όφελος εκεί όπου οι αποδοχές ήταν χαμηλότερες.

Συνοπτικά, οι 35 αυξήσεις στις αποδοχές του Δημοσίου από το 2023 έως 2026:

Έτος 2026

1. Αύξηση μισθών στο σύνολο του Δημοσίου από τον Απρίλιο του 2026, ανάλογα με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
2. Εφαρμογή μειωμένων συντελεστών φορολόγησης εισοδήματος, με έμφαση στους νέους, στις οικογένειες με παιδιά και στη μεσαία τάξη.
3. Αύξηση της αποζημίωσης αλλοδαπής υπηρεσίας και του επιδόματος ειδικών καθηκόντων για το προσωπικό του Υπουργείου Εξωτερικών, καθώς και των αποζημιώσεων για τα δίδακτρα τέκνων.
4. Μισθολογική αναγνώριση του διπλώματος Πολυτεχνείου και λοιπών πανεπιστημίων πενταετούς φοίτησης, με προώθηση κατά δύο μισθολογικά κλιμάκια.
5. Θέσπιση αφορολόγητου για το επίδομα βιβλιοθήκης μελών ΔΕΠ και ερευνητών.

Έτος 2025

6. Αυτοτελής φορολόγηση της αποζημίωσης των εφημεριών των ιατρών του ΕΣΥ και περαιτέρω μείωση του συντελεστή στο 20%.
7. Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 1 μονάδα και στο Δημόσιο από 1/1/2025.
8. Μη συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς δημοσίων υπαλλήλων κατά τη μισθολογική τους εξέλιξη έως τα 300 ευρώ και μερικός συμψηφισμός για υψηλότερες προσωπικές διαφορές.
9. Αναμόρφωση του κινήτρου επίτευξης στόχων στο Δημόσιο.
10. Αναμόρφωση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας στους ΟΤΑ και στο Υπουργείο Πολιτισμού.
11. Αύξηση της νυχτερινής αποζημίωσης των ενστόλων από 1/1/2025.
12. Ενίσχυση των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας με το επίδομα ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας και επικινδυνότητας κατά 100 ευρώ μηνιαίως από 1η Ιουλίου.
13. Θεσμοθέτηση κανόνα ετήσιας οριζόντιας αύξησης των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων ανάλογα με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
14. Αναμόρφωση μισθολογίου των Ενόπλων Δυνάμεων με αυξήσεις από τον Οκτώβριο του 2025.
15. Αύξηση των ωρών νυχτερινής απασχόλησης των Ενόπλων Δυνάμεων.
16. Αναμόρφωση μισθολογίου της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής και του Λιμενικού με αυξήσεις από τον Οκτώβριο του 2025.
17. Θέσπιση επιδόματος ιδιαίτερων καθηκόντων στο προσωπικό των σωφρονιστικών καταστημάτων.

Έτος 2024

18. Οριζόντια αύξηση αποδοχών κατά 70 ευρώ από 1/1/2024.
19. Αύξηση της οικογενειακής παροχής στο Δημόσιο κατά 20 έως 50 ευρώ από 1/1/2024.
20. Αύξηση των επιδομάτων θέσης ευθύνης κατά 30% από 1/1/2024.
21. Αύξηση του επιδόματος παραμεθορίου κατά 30% από 1/1/2024.
22. Αύξηση κατά 15 ευρώ του επιδόματος ιδιαίτερων συνθηκών εργασίας των ενστόλων που είναι έγγαμοι ή έχουν παιδιά.
23. Αναμόρφωση μισθολογίου των μελών ΔΕΠ, αναδρομικά από 07/10/2022, με μεσοσταθμική αύξηση 10%.
24. Σημαντική αύξηση των αποζημιώσεων μετακίνησης και διανυκτέρευσης.
25. Αύξηση του αντισταθμιστικού επιδόματος και της πάγιας αντιμισθίας των δικαστικών.
26. Αύξηση της αποζημίωσης των εφημεριών του ΕΣΥ κατά 20% από 1/1/2024.
27. Επιπλέον αύξηση της ειδικής αποζημίωσης για τα πληρώματα των πολεμικών πλοίων και το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που βρίσκεται σε ειδική αποστολή.
28. Αύξηση του κινήτρου προσέλκυσης ιατρών σε προβληματικές και άγονες περιοχές από τον Οκτώβριο του 2024.

Έτος 2023

29. Αναμόρφωση του μισθολογίου των ιατρών του ΕΣΥ με μεσοσταθμική αύξηση 10%.
30. Κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εισοδήματος και στον δημόσιο τομέα.
31. Μισθολογική εξέλιξη Εθελοντών Μακράς Διάρκειας και Οπλιτών Βραχείας Ανακατάταξης.
32. Επέκταση της Μάχιμης 5ετίας των ενστόλων και σε λοιπές κατηγορίες προσωπικού.
33. Καταβολή της ειδικής αποζημίωσης για τη νυκτερινή απασχόληση των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.
34. Θέσπιση ειδικής πρόσθετης αμοιβής για πληρώματα πολεμικών πλοίων που βρίσκονται σε αποστολή.
35. Απαλλαγή από τον φόρο των πτητικών και καταδυτικών επιδομάτων στις Ένοπλες Δυνάμεις και στα Σώματα Ασφαλείας, καθώς και της ειδικής αποζημίωσης ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και πληρωμάτων ασθενοφόρων ΕΚΑΒ για αεροδιακομιδές.

Επιπλέον παρεμβάσεις του 2023 που επίσης αναφέρονται στο κείμενο αλλά δεν φαίνεται να έχουν αριθμηθεί χωριστά μέσα στο «35» με τον ίδιο τρόπο:

• Πρώτη υλοποίηση των Κινήτρων Επίτευξης Στόχων στο Δημόσιο.
• Αναμόρφωση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
• Κατάργηση της εισφοράς 1% υπέρ Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων.

Η σύγκριση με τον 13ο και 14ο μισθό και το πολιτικό στοίχημα της επόμενης μέρας

Το μεγάλο πολιτικό και κοινωνικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: είναι οι 35 παρεμβάσεις καλύτερη λύση από την επαναφορά 13ου και 14ου μισθού; Η κυβέρνηση απαντά αρνητικά στο σενάριο των δύο επιπλέον μισθών, επικαλούμενη τόσο το δημοσιονομικό κόστος όσο και τον τρόπο κατανομής του οφέλους. Με βάση τους υπολογισμούς του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η πλήρης επαναφορά 13ου και 14ου μισθού θα απαιτούσε από 2,2 έως 2,7 δισ. ευρώ ετησίως, ανάλογα με τη χρονική στιγμή εφαρμογής και το επίπεδο στο οποίο θα είχαν ήδη ενσωματωθεί οι αυξήσεις. Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι τέτοια παρέμβαση δεν θα μπορούσε να συνυπάρξει με τις ήδη εφαρμοσμένες αυξήσεις, ούτε θα ήταν συμβατή με το διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, τη στιγμή που μόνο οι πληρωμές συντάξεων απορροφούν πρόσθετους πόρους περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Στην ίδια γραμμή, η επιχειρηματολογία του υπουργείου είναι ότι, ακόμη και αν είχε δοθεί ένας 13ος μισθός το 2023 και ένας 14ος από το 2024 και μετά, το σωρευτικό όφελος στην τετραετία θα κινούνταν περίπου στα ίδια επίπεδα με αυτό που παράγουν οι 35 μόνιμες παρεμβάσεις. Η διαφορά, κατά την κυβέρνηση, είναι ότι το σημερινό μοντέλο «χτίζει» μόνιμο εισόδημα χρόνο με τον χρόνο, μέσω βασικών μισθών, οικογενειακών παροχών, φορολογικών ελαφρύνσεων, κινήτρων επίτευξης στόχων, ενισχύσεων σε ειδικά μισθολόγια και διορθώσεων σε προσωπικές διαφορές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η 35η παρέμβαση του 2026 δεν είναι απλώς μία ακόμη αύξηση. Είναι το τελευταίο κομμάτι μιας τετραετούς στρατηγικής που επιχειρεί να πείσει ότι στο Δημόσιο έχει ήδη συντελεστεί μια σημαντική μισθολογική μεταβολή. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, βρίσκεται μπροστά. Γιατί όσο οι αριθμοί δείχνουν καθαρή βελτίωση στις αποδοχές, τόσο το αίτημα για συνολική αναβάθμιση του μισθολογικού καθεστώτος θα επιμένει. Και εκεί, η κυβέρνηση θα συνεχίσει να ισορροπεί ανάμεσα στις κοινωνικές προσδοκίες, στις δημοσιονομικές αντοχές και στους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Διαβάστε επίσης: Κατώτατος μισθός: Ποιοι κερδίζουν από τα €920 και πώς «ξεκλειδώνουν» οι τριετίες