Ποια μόνιμα μέτρα ελάφρυνσης ετοιμάζονται για ΔΕΘ, Προϋπολογισμό 2026 και πλεόνασμα 2025 – Ποιες διεθνείς πιέσεις επηρεάζουν τον σχεδιασμό

Με φόντο μια εύθραυστη διεθνή συγκυρία και τις επικείμενες διπλές εκλογικές χρονιές 2026–2027, το οικονομικό επιτελείο εισέρχεται σε ένα τρίμηνο κομβικών αποφάσεων που θα καθορίσουν τη διαμόρφωση της νέας γενιάς μέτρων ελάφρυνσης. Παράλληλα, η ανάγκη δημοσιονομικής ευστάθειας παραμένει αδιαπραγμάτευτη, εν μέσω γεωπολιτικών πιέσεων και ευρωπαϊκής αβεβαιότητας.

Το πλαίσιο: Δασμοί, εξοπλισμοί και στασιμότητα στην Ε.Ε.

Η παγκόσμια οικονομία κινείται σε επικίνδυνο έδαφος. Οι ΗΠΑ αναμένεται να επιβάλουν δασμούς στην Ε.Ε., επηρεάζοντας ευθέως το εξαγωγικό ισοζύγιο και τη μεταποίηση. Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται υπό διπλή πίεση. Από τη συνεχιζόμενη κρίση στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, με την προσθήκη της Συρίας στην ατζέντα, μέχρι την κλιμάκωση των στρατιωτικών δαπανών μέσω ΝΑΤΟ, με τις ΗΠΑ να πιέζουν για ελάχιστο όριο 5% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες

Την ίδια στιγμή, η Γερμανία παραμένει σε στασιμότητα, η Γαλλία «ψαλιδίζει» 44 δισ. ευρώ για να ελέγξει έλλειμμα 5,8%, ενώ η Ιταλία βλέπει το χρέος της να φουσκώνει. Η Ελλάδα, αν και συνεπής στις υποχρεώσεις της, δεν μένει ανεπηρέαστη.

Η ΔΕΘ Σεπτεμβρίου και οι πρώτες ανακοινώσεις

Η κυβέρνηση προετοιμάζει την παρουσία της στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), με στόχο την εξαγγελία πακέτου μόνιμων μέτρων ελάφρυνσης ύψους τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ. Η δέσμευση είναι τα μέτρα να μην εκτροχιάσουν τον δημοσιονομικό σχεδιασμό, αλλά να λειτουργήσουν ως εργαλείο ενίσχυσης της μεσαίας τάξης, η οποία προσδιορίζεται άτυπα στα εισοδήματα 20.000 – 55.000 ευρώ.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται για προώθηση:

• Τιμαριθμική αναπροσαρμογή της φορολογικής κλίμακας

• Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα

• Μείωση τεκμηρίων διαβίωσης και προσαρμογή για τους μη μισθωτούς

• Κίνητρα για ενοικίαση ακινήτων και αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης

• Μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών (πιθανώς από το 2026)

Επίσης, εξετάζεται στοχευμένη στήριξη σε ειδικά μισθολόγια (Ένοπλες Δυνάμεις – Σώματα Ασφαλείας) και εισοδηματικά ευάλωτα νοικοκυριά.

Η πολιτική πίεση και η πιθανότητα διεύρυνσης του πακέτου

Πέρα από τα οικονομικά δεδομένα, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με πολιτικές πιέσεις:

• Το σκάνδαλο παράνομων επιδοτήσεων ΟΠΕΚΕΠΕ

• Το τραγικό υπόβαθρο της υπόθεσης Τεμπών

• Η ένταση στο μεταναστευτικό, με επίκεντρο τη Λιβύη

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποκλείεται το πακέτο της ΔΕΘ να υπερβεί το όριο των 1,5 δισ. ευρώ, ιδίως εφόσον διαπιστωθεί δημοσιονομικός χώρος από υπεραπόδοση πλεονάσματος ή εσόδων από τη φοροδιαφυγή.

Οκτώβριος: Προϋπολογισμός 2026 και νέο κύμα ελαφρύνσεων

Όπως έχει αφήσει να εννοηθεί και ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, θα υπάρξει και δεύτερο πακέτο μέτρων, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί:

• είτε με την κατάθεση του προσχεδίου του Προϋπολογισμού 2026 τον Οκτώβριο

• είτε με βάση την επίσημη πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025

Οι προβλέψεις αυτή τη στιγμή δείχνουν υπέρβαση του στόχου 3,2% και πιθανό νέο πλεόνασμα άνω του 4%. Σε αυτή την περίπτωση, το επιτελείο θα έχει επιπλέον χώρο για εισοδηματικές παρεμβάσεις και φορολογικές διορθώσεις.

Απρίλιος 2026: Τρίτο πακέτο μέτρων με φόντο τα υπερπλεονάσματα

Αναμένεται και τρίτο κύμα μέτρων με την επίσημη ανακοίνωση του πρωτογενούς πλεονάσματος 2025 τον Απρίλιο 2026. Αν το ποσοστό κινηθεί πάνω από 4%, όπως το 2024 (όταν άγγιξε το 4,8%), θα υπάρξει:

• Επανάληψη εισοδηματικών ενισχύσεων, όπως το επίδομα των 250€ σε χαμηλοσυνταξιούχους

• Στοχευμένες επιστροφές σε ευάλωτα νοικοκυριά (π.χ. επιστροφή ενοικίου)

• Νέες μειώσεις σε φόρους ή εισφορές

Το ΥΠΟΙΚ έχει ήδη θέσει στο μικροσκόπιο τα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, με στόχο να ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ μέσα στο 2025, προσφέροντας άμεση χρηματοδότηση σε κοινωνικές παρεμβάσεις.

Διαβάστε επίσης: «Κλείδωσε» το πακέτο της ΔΕΘ στα 1,5 δισ. ευρώ: Έρχονται φοροελαφρύνσεις και ρύθμιση για δάνεια σε ελβετικό φράγκο