Ελεύθεροι επαγγελματίες: Χαμηλές συντάξεις λόγω επιλογής πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας

Αυξημένες εισφορές οδηγούν τους ελεύθερους επαγγελματίες στην επιλογή της χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας, με αποτέλεσμα σημαντικά χαμηλές συντάξεις μετά από δεκαετίες εργασίας.

Με την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία του e-ΕΦΚΑ να διατηρείται στα 250,77 ευρώ μηνιαίως για το 2026, η πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών συνεχίζει να επιλέγει το φθηνότερο ασφάλιστρο, εξασφαλίζοντας έτσι χαμηλές συντάξεις μετά την ολοκλήρωση του εργασιακού τους βίου.

Σύμφωνα με έρευνα, σχεδόν 8 στους 10 επαγγελματίες παραμένουν στην πρώτη κατηγορία, παρά τη σημαντική αύξηση των εισφορών κατά 19% από το 2020 έως το 2026. Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με ειδικούς, μεταφράζεται σε κύριες συντάξεις μόλις 675–888 ευρώ μεικτά για 30–40 χρόνια ασφάλισης. Αντίθετα, η έκτη και υψηλότερη κατηγορία προσφέρει συντάξεις έως και 1.671 ευρώ, αλλά απαιτεί πολύ υψηλότερες μηνιαίες εισφορές.

Η πρακτική της επιλογής της χαμηλότερης ασφαλιστικής κατηγορίας ξεκίνησε με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016 και ενισχύθηκε από την καθιέρωση σταθερών ασφαλιστικών κλιμάκων το 2020. Όπως τονίζει η ΕΝΥΠΕΚΚ, το 90% των ασφαλισμένων θα λάβει σύνταξη έως 800 ευρώ μεικτά, ακόμα και μετά 40 χρόνια εργασίας, οδηγώντας σε μια νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων.

Ακόμη και η πληρωμή υψηλότερων εισφορών λίγο πριν από τη σύνταξη δεν επαρκεί για σημαντική αύξηση του συνταξιοδοτικού ποσού, καθώς η σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των εισφορών από το 2002 μέχρι τη συνταξιοδότηση. Ειδικοί τονίζουν ότι η αύξηση ασφαλιστικής κατηγορίας συμφέρει κυρίως τους νέους ασφαλισμένους ή όσους μπορούν να εντάξουν μακροχρόνια υψηλές εισφορές, ενώ για τους περισσότερους η ιδιωτική αποταμίευση μπορεί να αποδώσει καλύτερα από την υψηλότερη κλίμακα εισφορών.

Οι εισφορές για το 2026 καταβάλλονται έως τις 28 Φεβρουαρίου, με την πρώτη κατηγορία στα 250,77 ευρώ, τη δεύτερη στα 300,93 ευρώ και την έκτη στα 675,87 ευρώ. Παράλληλα, οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ έχουν αυξηθεί αντίστοιχα, επηρεάζοντας περαιτέρω τα μηνιαία έξοδα των επαγγελματιών.

Η τάση αυτή φανερώνει ότι η ανάγκη επιβίωσης οδηγεί πολλούς ασφαλισμένους σε βραχυπρόθεσμες επιλογές, με μακροπρόθεσμο κόστος σε χαμηλές συντάξεις, δημιουργώντας τη νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων στην Ελλάδα.