Συλλογικές συμβάσεις: Ξεκινά ο διάλογος. Ποιες αλλαγές εξετάζονται, πού στοχεύει το υπουργείο Εργασίας για την κάλυψη του 80% των εργαζομένων

Σε επανεκκίνηση του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων εργασίας προχωρά η κυβέρνηση, ανοίγοντας το επόμενο διάστημα τραπέζι κοινωνικού διαλόγου με εργοδοτικές και εργατικές οργανώσεις. Στο επίκεντρο του διαλόγου βρίσκεται η σύνταξη ενός οδικού χάρτη για την ενίσχυση των κλαδικών συμβάσεων, με στόχο αυτές να καλύπτουν έως και το 80% των εργαζομένων, από το μόλις 28%-30% σήμερα.

Η συζήτηση που θα ξεκινήσει επίσημα στις αρχές του καλοκαιριού είναι κομβικής σημασίας, καθώς το σχετικό χρονοδιάγραμμα προβλέπει την ολοκλήρωση των προτάσεων έως το φθινόπωρο. Ήδη, το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης 24ωρης απεργίας ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, με βασικό αίτημα την επαναφορά της καθολικότητας και της δεσμευτικότητας των συμβάσεων.

Τι δηλώνει το υπουργείο Εργασίας – Ποιες αλλαγές πέφτουν στο τραπέζι

«Θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να ενισχύσουμε το θεσμικό πλαίσιο», διαβεβαίωσε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, τονίζοντας ότι στόχος είναι να δοθούν κίνητρα για σύναψη νέων συλλογικών συμβάσεων, με τη συναίνεση των κοινωνικών εταίρων.

Οι αλλαγές που εξετάζονται περιλαμβάνουν:

• Αναμόρφωση των προϋποθέσεων για την καθολική ισχύ μιας κλαδικής σύμβασης, δηλαδή για την επέκτασή της σε όλες τις επιχειρήσεις ενός κλάδου

• Επανεξέταση του ορίου 51% στην εργοδοτική κάλυψη, που σήμερα λειτουργεί ως εμπόδιο για την επέκταση

• Αλλαγές στη δομή και τον ρόλο των Μητρώων Συνδικαλιστικών και Εργοδοτικών Οργανώσεων, ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία

Η μείωση του απαιτούμενου ποσοστού εργοδοτικής εκπροσώπησης – ώστε μια σύμβαση να γίνει γενικώς υποχρεωτική – είναι ένα από τα σενάρια που εξετάζονται σοβαρά. Ωστόσο, δεν προβλέπεται επιστροφή στο καθεστώς προ του 2012, ενώ αποφεύγεται η άρση όλων των περιορισμών που επιβλήθηκαν στα χρόνια της κρίσης.

Απόλυτη στασιμότητα – Ελάχιστες αυξήσεις, ελάχιστες συμβάσεις

Η πραγματικότητα στον χώρο της εργασίας δείχνει τη βαρύτητα του εγχειρήματος. Το 2024, έχουν υπογραφεί ελάχιστες κλαδικές συμβάσεις, ενώ από τις 205 επιχειρησιακές συμβάσεις που έχουν συμφωνηθεί, οι αυξήσεις στους μισθούς δεν ξεπέρασαν το 2%.

Το υπουργείο Εργασίας καλείται τώρα να διαμορφώσει ένα νέο, ρεαλιστικό αλλά ενισχυμένο πλαίσιο, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων – υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι η ΓΣΕΕ θα αποδεχθεί τη συμμετοχή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενοι μήνες αναμένονται καθοριστικοί για το αν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις θα αποκτήσουν ξανά ουσία και εφαρμογή – ή θα παραμείνουν ένα θεσμικό κέλυφος χωρίς αντίκρισμα.