Εκρηκτική αύξηση στις καταγγελίες, αλλά και σταθερά υψηλή επίλυση στις υποθέσεις εργασιακής βίας και παρενόχλησης

Σημαντική αύξηση των καταγγελιών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης στο εργασιακό περιβάλλον καταγράφει η ετήσια έκθεση της Ανεξάρτητης Επιθεώρησης Εργασίας για το 2024. Την ίδια ώρα, όμως, το ποσοστό επίλυσης παραμένει σταθερά υψηλό, με 3 στις 10 υποθέσεις να επιλύονται εξωδικαστικά και τη δικαστική προσφυγή να υποχωρεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Όπως τονίζεται στην έκθεση, το θετικό αυτό αποτέλεσμα οφείλεται κυρίως στην αποτελεσματική διαμεσολάβηση των Επιθεωρητών Εργασιακών Σχέσεων, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Πάνω από 100% η αύξηση καταγγελιών την τελευταία τριετία

Οι καταγγελίες εργαζομένων για βίαιες ή παρενοχλητικές συμπεριφορές αυξήθηκαν κατά 39% μόνο μέσα στο 2024, ενώ συνολικά από το 2022 έως σήμερα έχουν υπερδιπλασιαστεί (+110%). Ειδικότερα:

• Το 88% των υποθέσεων αφορούν λεκτική, σωματική, ηθική ή ψυχολογική βία.

• Το 12% σχετίζεται με σεξουαλική παρενόχληση – ποσοστό που παραμένει χαμηλό λόγω υποδήλωσης, αλλά υπερτριπλασιάστηκε από 12 υποθέσεις το 2023 σε 38 το 2024.

Οι αριθμοί πίσω από την παρέμβαση της Επιθεώρησης Εργασίας

Από τις 318 υποθέσεις που καταγγέλθηκαν το 2024:

• 99 υποθέσεις (31%) επιλύθηκαν με διαμεσολάβηση και συστάσεις συμμόρφωσης.

• 124 υποθέσεις (39%) οδηγήθηκαν σε σύσταση για προσφυγή στα δικαστήρια λόγω νομικών διαφορών ή ασαφών στοιχείων.

• 43 υποθέσεις (13%) βρίσκονται σε εξέλιξη και ενδέχεται να αυξήσουν το ποσοστό των επιλύσεων.

• 21 υποθέσεις (7%) ματαιώθηκαν.

• 31 περιπτώσεις οδήγησαν σε διοικητικές κυρώσεις συνολικού ύψους 57.600 ευρώ.

Η μείωση της προσφυγής στα δικαστήρια κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2023 δείχνει πως ενισχύεται η εμπιστοσύνη στην εξωδικαστική επίλυση και πως εργαζόμενοι και εργοδότες μπορούν να αναζητούν λύσεις εντός του πλαισίου της Επιθεώρησης Εργασίας.

Εστία πίεσης οι μικρές επιχειρήσεις – Το 42% των περιστατικών εκεί

Η κατανομή των καταγγελιών ανά μέγεθος επιχείρησης αποκαλύπτει πως:

• 42% των περιστατικών εντοπίζονται σε μικρές επιχειρήσεις (1–10 εργαζόμενοι),

• 25% σε μεσαίες (11–50),

• 18% σε πολύ μεγάλες (251+),

• ενώ μόλις 3% σε επιχειρήσεις με 151–250 εργαζομένους, που φαίνεται να επιτυγχάνουν καλύτερη εργασιακή κουλτούρα.

Η Επιθεώρηση σημειώνει πως οι μικρές επιχειρήσεις συχνά λειτουργούν με «οικογενειακή λογική» που ενδέχεται να καλύπτει ή να ενθαρρύνει κακοποιητικές συμπεριφορές.

Το ηλικιακό προφίλ των καταγγελόντων

Ηλικιακά, οι εργαζόμενοι 45-64 ετών καταγράφουν τις περισσότερες καταγγελίες (48%), ενώ ακολουθούν οι 35-44 με 27%. Οι νεότερες ηλικίες συμμετέχουν με πολύ μικρότερα ποσοστά, υποδηλώνοντας ενδεχομένως φόβο, αβεβαιότητα ή έλλειψη ενημέρωσης.

Οι πρωταθλητές στις καταγγελίες: Λιανικό εμπόριο και τουρισμός

Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, οι περισσότεροι εργαζόμενοι που καταγγέλλουν περιστατικά προέρχονται από:

• Λιανικό και χονδρικό εμπόριο (28%)

• Ξενοδοχεία και εστίαση (26%) Ακολουθούν η υγεία, η βιομηχανία τροφίμων, οι υπηρεσίες φύλαξης και καθαρισμού.

Στους στόχους για το 2025 περιλαμβάνεται η ενίσχυση της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης. Όπως δήλωσε η προϊσταμένη του αρμόδιου Τμήματος της Επιθεώρησης, Γεωργία Βαζάκη, «η μηδενική ανοχή πρέπει να γίνει κοινή αξία και στάση για όλους τους εμπλεκόμενους στον κόσμο της εργασίας».

Σκοπός είναι η διαμόρφωση μιας νέας εργασιακής κουλτούρας, όπου τέτοιες συμπεριφορές δεν θα θεωρούνται ανεκτές, ούτε «φυσιολογικές».