Πέρα από το έλλειμμα, η γαλλική πρόκληση είναι η αναιμική ανάπτυξη – Δεν πρόκειται για επανάληψη του 2010 ούτε για επιστροφή της Ευρωζώνης στην κρίση του 2012
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διπλό αδιέξοδο —πολιτικό και δημοσιονομικό— που πυροδοτεί ανησυχίες στις αγορές και εντείνει τη νευρικότητα στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Capital Economics, η κρίση αυτή, όσο παρατεταμένη και αν αποδειχθεί, δεν διαθέτει τα χαρακτηριστικά συστημικής αποσταθεροποίησης που θα μπορούσαν να επαναφέρουν την Ευρωζώνη στο περιβάλλον του 2012.
Πολιτική αστάθεια και θεσμική παράλυση
Όπως σημειώνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics, Neil Shearing, «αυτό που ξεκίνησε ως πολιτική κρίση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε φάρσα».
Η επαναφορά του Σεπαστιέν Λεκόρνι ως τέταρτου πρωθυπουργού μέσα σε διάστημα ενός έτους αποτυπώνει τη θεσμική δυσλειτουργία και την αδυναμία συγκρότησης σταθερής κυβερνητικής πλειοψηφίας. Η κοινοβουλευτική ακινησία υπονομεύει κάθε προοπτική μεταρρυθμιστικής συνέχειας, ενώ οι πιθανότητες πρόωρων εκλογών αυξάνονται χωρίς να διαφαίνεται λύση του αδιεξόδου.
Οι αγορές, εντούτοις, έχουν ήδη στραμμένο το βλέμμα τους στο 2027, οπότε αναμένεται η επόμενη προεδρική αναμέτρηση — με τη Μαρίν Λεπέν και το Rassemblement National να διατηρούν σαφές προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις.
Απορρίπτεται το σενάριο «doom loop»
Η Capital Economics απορρίπτει κάθε σύγκριση με την κρίση χρέους του 2010-2015 και ειδικά με το «doom loop» — τον φαύλο κύκλο αλληλεξάρτησης τραπεζών και κρατικού χρέους που οδήγησε τότε την Ελλάδα, την Ιταλία και άλλες χώρες του Νότου στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Όπως επισημαίνεται, τα γαλλικά κρατικά ομόλογα αντιστοιχούν μόλις στο 2% των τραπεζικών ισολογισμών, περιορίζοντας δραστικά τον συστημικό κίνδυνο μετάδοσης. Παράλληλα, οι επιχειρηματικοί δανεισμοί στη Γαλλία εμφανίζουν αποκλιμάκωση επιτοκίων, παρότι το κόστος δανεισμού του Δημοσίου έχει αυξηθεί, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η πραγματική οικονομία δεν έχει «μολυνθεί» από τη δημοσιονομική αναταραχή.
Διαφορετική κρίση – διαφορετικά θεμελιώδη
Η Capital Economics τονίζει ότι η σύγκριση με τις χώρες της περιφέρειας τη δεκαετία του 2010 είναι αναλυτικά εσφαλμένη.
Η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία τότε αντιμετώπιζαν δίδυμα ελλείμματα —δημοσιονομικά και εξωτερικά—, σημάδι ότι λειτουργούσαν πέρα από τις παραγωγικές τους δυνατότητες. Αντιθέτως, η Γαλλία παρουσιάζει δημοσιονομική ανισορροπία, αλλά εξωτερική σταθερότητα:
Το δημοσιονομικό έλλειμμα παραμένει στο ~5% του ΑΕΠ.
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι σχεδόν ισορροπημένο.
Ο ιδιωτικός τομέας διατηρεί θετική καθαρή αποταμίευση, αντισταθμίζοντας τη δημόσια αποταμίευση που παραμένει αρνητική.
Κατά συνέπεια, η συνολική οικονομία δεν λειτουργεί πέρα από τα όριά της, ούτε δημιουργεί μακροοικονομικές ανισορροπίες τύπου 2010.
Η πραγματική αδυναμία: η ανάπτυξη
Το διαρθρωτικό πρόβλημα της Γαλλίας εντοπίζεται στην παρατεταμένα χαμηλή δυνητική ανάπτυξη. Με ετήσιο ρυθμό αύξησης μόλις 1%, η γαλλική οικονομία στερείται της δυναμικής που θα της επέτρεπε να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά χωρίς περιοριστικές πολιτικές.
Η αναιμική ανάπτυξη καθιστά δυσκολότερη τη δημοσιονομική εξίσωση, χωρίς όμως να απαιτεί εσωτερική προσαρμογή ή λιτότητα τύπου 2012. Ωστόσο, η πολιτική αδράνεια και η απροθυμία για πειθαρχία συνθέτουν, κατά την Capital Economics, ένα τοξικό μείγμα που εντείνει την καχυποψία των επενδυτών.
Οι προοπτικές των αγορών και ο ρόλος της ΕΚΤ
Η εταιρεία προβλέπει ότι το spread μεταξύ γαλλικών και γερμανικών ομολόγων θα συνεχίσει να διευρύνεται, αντικατοπτρίζοντας την επιφυλακτικότητα των αγορών απέναντι στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.
Ωστόσο, ο Shearing υπογραμμίζει ότι «αυτό δεν είναι το 2012»: η σημερινή ΕΚΤ διαθέτει σαφώς ισχυρότερα εργαλεία —όπως το Transmission Protection Instrument (TPI)— για την αποτροπή φαινομένων αποσταθεροποίησης και μετάδοσης κρίσης εντός του μπλοκ.
Μ.Η.Τ. 242183