Με πληρωμές 7,99 δισ.€ και απορρόφηση 102,1%, το ΠΑΑ 2014-2022 έκλεισε με ρεκόρ, ανοίγοντας τον δρόμο για νέο κύμα επενδύσεων μέσω της ΚΑΠ

Με υπέρβαση των στόχων και ιστορικό ρεκόρ απορρόφησης ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2025 το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του ελληνικού αγροδιατροφικού τομέα σε μια περίοδο αλλεπάλληλων κρίσεων. Σύμφωνα με τη Γενική Γραμματεία Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 7,99 δισ. ευρώ δημόσια δαπάνη, υπερβαίνοντας τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό κατά 228 εκατ. ευρώ και οδηγώντας την απορρόφηση στο εντυπωσιακό 102,1%.

Το μέγεθος αυτό δεν αποτυπώνει μόνο τη χρηματοδοτική κλίμακα του προγράμματος, αλλά και τη δυνατότητα του διοικητικού μηχανισμού να «τρέξει» επενδύσεις, ενισχύσεις και έργα υποδομής σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, από την πανδημία μέχρι την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Πού κατευθύνθηκαν τα κονδύλια

Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνθηκε σε δράσεις με άμεσο αποτύπωμα στην παραγωγή και το περιβάλλον. Περίπου 2,24 δισ. ευρώ διοχετεύθηκαν σε επενδυτικά μέτρα, όπως τα Σχέδια Βελτίωσης, τα προγράμματα νέων γεωργών και οι αγροτικές υποδομές, ενώ 4,45 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, ενισχύοντας πρακτικές βιώσιμης γεωργίας και προστασίας των φυσικών πόρων. Παράλληλα, 1,44 δισ. ευρώ διατέθηκαν για δράσεις κοινωνικής συνοχής στις αγροτικές περιοχές και περίπου 150 εκατ. ευρώ σε παρεμβάσεις για τη γνώση και την καινοτομία.

Μέσα από αυτά τα εργαλεία υλοποιήθηκαν τα μεγαλύτερα επενδυτικά προγράμματα που έχει χρηματοδοτήσει ποτέ ο Πυλώνας ΙΙ της ΚΑΠ στην Ελλάδα, καλύπτοντας από την ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού έως τα εγγειοβελτιωτικά έργα και τα τοπικά προγράμματα LEADER.

Το 2025 έσπασε κάθε προηγούμενο

Η χρονιά που μόλις έκλεισε αποτέλεσε σημείο αναφοράς. Μόνο το 2025, οι πληρωμές του ΠΑΑ έφτασαν τα 1,15 δισ. ευρώ, το υψηλότερο ποσό που έχει καταγραφεί ποτέ σε μία χρονιά για τον Πυλώνα ΙΙ. Η επιτάχυνση αφορούσε κυρίως επενδύσεις Σχεδίων Βελτίωσης, έργα άρδευσης και εγγειοβελτιωτικές υποδομές, δράσεις LEADER και το ειδικό Μέτρο 23 για την έκτακτη στήριξη παραγωγών που επλήγησαν από κρίσεις.

Την ίδια περίοδο βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη και το νέο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027. Οι πληρωμές του Πυλώνα ΙΙ μέσω του νέου προγράμματος ανήλθαν μέσα στο 2025 σε περίπου 295 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό ενισχύσεων αγροτικής ανάπτυξης για τη χρονιά στα 1,45 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο που έχει καταβληθεί ποτέ σε ένα έτος εφαρμογής της ΚΑΠ στην Ελλάδα.

Το νέο κύμα επενδύσεων της περιόδου 2023-2027

Το 2025 δεν έκλεισε απλώς έναν κύκλο, αλλά άνοιξε και τον επόμενο. Ενεργοποιήθηκαν νέα χρηματοδοτικά εργαλεία σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, συνολικού ύψους 160 εκατ. ευρώ, που διευκολύνουν την πρόσβαση αγροτικών επιχειρήσεων σε ρευστότητα και κεφάλαια κίνησης. Παράλληλα, προκηρύχθηκαν ή προδημοσιεύθηκαν δράσεις για θερμοκήπια, εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, συλλογικά σχήματα, καινοτόμες επιχειρησιακές ομάδες και μεγάλα έργα άρδευσης.

Στο νέο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις με έντονο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως τα προγράμματα μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος καλλιεργειών, που συνδέουν πλέον άμεσα τη χρηματοδότηση με την πράσινη μετάβαση.

Ένα κλείσιμο που γίνεται αφετηρία

Όπως τόνισε η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα, το κλείσιμο του ΠΑΑ 2014-2022 δεν αποτελεί απλώς απολογισμό, αλλά βάση για την επόμενη φάση της αγροτικής πολιτικής. Η εμπειρία από την πλήρη απορρόφηση και τη διαχείριση των κρίσεων αξιοποιείται ήδη για την επιτάχυνση του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027 και για τον σχεδιασμό της επόμενης προγραμματικής περιόδου.

Σε μια περίοδο όπου η ευρωπαϊκή γεωργία καλείται να γίνει ταυτόχρονα πιο ανταγωνιστική και πιο πράσινη, τα σχεδόν 8 δισ. ευρώ του ΠΑΑ αφήνουν ένα ισχυρό αποτύπωμα, αλλά και ένα υψηλό σημείο αναφοράς για το τι μπορεί να επιτευχθεί όταν οι πόροι συνδυάζονται με αποτελεσματική υλοποίηση.

Διαβάστε επίσης: Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης: Στο 98% η απορρόφηση πόρων