Διοικητής της ΤτΕ και πρόεδρος του ΕΒΕΑ ανέδειξαν την ανάγκη επενδύσεων και χρηματοδότησης, με έμφαση στην πρόσβαση των ΜμΕ σε κεφάλαια

Την εικόνα μιας οικονομίας που εξακολουθεί να κινείται με ρυθμό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά ταυτόχρονα βρίσκεται μπροστά σε μια νέα, πιο απαιτητική φάση, περιέγραψε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, θέτοντας στο επίκεντρο τον κρίσιμο ρόλο της χρηματοδότησης στη βελτίωση της παραγωγικότητας και στη μετάβαση σε ένα πιο ανθεκτικό αναπτυξιακό μοντέλο.

Στη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του ΕΒΕΑ, όπου ήταν παρών ο διοικητής της ΤτΕ, επισημάνθηκε ότι «η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί την αναπτυξιακή δυναμική της». Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας, ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 2% το πρώτο εννεάμηνο του 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, επίδοση αισθητά υψηλότερη από τον μέσο ρυθμό της ζώνης του ευρώ, που κινήθηκε στο 1,5%.

Η ιδιωτική κατανάλωση και οι καθαρές εξαγωγές αποτέλεσαν τις βασικές συνιστώσες που τροφοδότησαν την ανάπτυξη, ενώ θετική ήταν και η συμβολή των επενδύσεων, κυρίως λόγω της ενίσχυσης των παγίων επενδύσεων τόσο σε παραγωγικό εξοπλισμό όσο και στις κατασκευές.

Προβλέψεις ΤτΕ: Ανάπτυξη 2,1% την περίοδο 2025-2028

Το πιο κρίσιμο μήνυμα, ωστόσο, αφορά τη συνέχεια. Σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ για την περίοδο 2025-2028 αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,1%. Πρόκειται για εκτίμηση που στηρίζεται στην υπόθεση ότι θα συνεχιστεί η επενδυτική δυναμική, θα διατηρηθεί η δημοσιονομική αξιοπιστία και θα υπάρξει επαρκής χρηματοδοτική ροή προς την πραγματική οικονομία.

Σε μια συγκυρία διεθνούς αβεβαιότητας, αυτό το μέγεθος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δείχνει ότι η ελληνική οικονομία δεν «τρέχει» μόνο από συγκυριακούς παράγοντες, αλλά έχει αποκτήσει ένα σταθερότερο υπόβαθρο. Όμως το στοίχημα μεταφέρεται από την ανθεκτικότητα στην ποιότητα: από το να αναπτύσσεται η οικονομία, στο να αναπτύσσεται με τρόπο που αυξάνει μόνιμα την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Επενδύσεις 17% του ΑΕΠ: Μετατόπιση του μοντέλου ανάπτυξης προς την παραγωγή

Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις αυξάνονται σταθερά και στηρίζουν την οικονομική ανάκαμψη, με τα αναθεωρημένα εθνικολογιστικά στοιχεία της περιόδου 2022-2024 να δείχνουν μια σαφή μετατόπιση στη σύνθεση της ανάπτυξης προς τις επενδύσεις.

Ειδικότερα, οι συνολικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ εκτιμάται ότι έφτασαν στο 17% το 2025, από 11% το 2019, εξέλιξη που αποδίδεται στις υψηλότερες ιδιωτικές επενδύσεις. Μεταπανδημικά, η συμβολή των επενδύσεων στον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης ήταν κατά μέσο όρο 1,9 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι μόλις 0,3 ποσοστιαίων μονάδων στη ζώνη του ευρώ.

Παρά τη σαφή πρόοδο, το επενδυτικό κενό της Ελλάδας σε σχέση με την ευρωζώνη παραμένει σημαντικό. Οι επενδύσεις στην ευρωζώνη παραμένουν σταθερά γύρω στο 21% του ΑΕΠ, γεγονός που δείχνει ότι, αν και η χώρα μειώνει την απόσταση, δεν έχει ακόμη «κλείσει» το κενό που αντανακλά τις δυνατότητες παραγωγικής αναβάθμισης.

Πράσινη μετάβαση, καινοτομία και εξωστρέφεια: Οι όροι του νέου αναπτυξιακού προτύπου

Ο κ. Στουρνάρας συνέδεσε ευθέως την περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων με το μέλλον της οικονομίας και την ανάγκη αλλαγής αναπτυξιακού προτύπου. Έθεσε ως βασικούς στόχους την καινοτομία, την αύξηση της παραγωγικότητας, τον προσανατολισμό προς εξωστρεφείς δραστηριότητες, αλλά και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης.

Η συγκεκριμένη οπτική είναι ιδιαίτερα «οικονομική» και όχι θεωρητική. Σε όρους αγοράς, η Ελλάδα καλείται να επενδύσει εκεί όπου θα παράγεται μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία, γιατί αυτό είναι το μόνο μοντέλο που μπορεί να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης χωρίς να εξαρτάται από την κατανάλωση ή τις συγκυριακές συνθήκες.

Πώς «χτίστηκε» η επενδυτική άνοδος: Δημοσιονομική αξιοπιστία και τραπεζικό σύστημα

Στην τοποθέτησή του, ο διοικητής της ΤτΕ απέδωσε την άνοδο των επενδύσεων της τελευταίας πενταετίας στη συνεπή δημοσιονομική πορεία, την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης. Ιδιαίτερα θετικά στο επενδυτικό κλίμα, όπως σημείωσε, επέδρασε η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για τα ελληνικά ομόλογα το 2023, εξέλιξη που λειτούργησε ως θεσμική «σφραγίδα» αξιοπιστίας στις διεθνείς αγορές.

Παράλληλα, κομβικός υπήρξε και ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος. Η αποτελεσματική εποπτεία, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, επέτρεψαν στα πιστωτικά ιδρύματα να χρηματοδοτούν πιο ενεργά την οικονομία, εδραιώνοντας τη θετική πορεία των επενδύσεων.

Ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι στη διάρκεια του 2025 η τραπεζική χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις ενισχύθηκε περαιτέρω και το κόστος δανεισμού υποχώρησε σημαντικά. Εκτίμησε επίσης ότι, παρά τη διεθνή αβεβαιότητα, οι παράγοντες αυτοί αναμένεται να συνεχίσουν να στηρίζουν την εγχώρια επενδυτική δυναμική και κατά το τρέχον έτος.

Ο διοικητής της ΤτΕ περιέγραψε την επόμενη περίοδο ως μια εξίσωση αλληλεξάρτησης: ταχύρρυθμη ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα, πιστωτική επέκταση, αύξηση επενδύσεων και θετικά τραπεζικά αποτελέσματα αλληλοτροφοδοτούνται. Παράλληλα, η προσεκτική διαχείριση όλων των κινδύνων είναι προϋπόθεση για να μη διακοπεί αυτός ο «κύκλος».

Το μήνυμα είναι σαφές: η πρόοδος δεν είναι δεδομένη και χρειάζεται πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις με βάθος χρόνου.

ΕΒΕΑ: Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το χρήμα, είναι η πρόσβαση στο χρήμα

Στη δική του τοποθέτηση, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, έδωσε έμφαση στην πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε επενδυτικά εργαλεία, στοιχείο που χαρακτήρισε προϋπόθεση για ανθεκτικότητα και εκσυγχρονισμό.

Όπως σημείωσε, η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμο μεταβατικό σημείο: μετά τη δημοσιονομική εξυγίανση και την ανάκτηση διεθνούς αξιοπιστίας, το μεγάλο στοίχημα είναι να μεταφραστεί η σταθερότητα σε παραγωγικότητα, επενδύσεις και εξωστρέφεια.

Ωστόσο, παρά τη βελτίωση του τραπεζικού συστήματος, πολλές επιχειρήσεις παραμένουν εκτός χρηματοδότησης. Ο κ. Μπρατάκος απέδωσε αυτό το «χρηματοδοτικό κενό» στο υψηλό κόστος χρήματος, στα αυστηρά κριτήρια αξιολόγησης, αλλά και στην έλλειψη επαρκούς χρηματοοικονομικής προετοιμασίας.

Το πιο ουσιαστικό σημείο της παρέμβασής του ήταν ότι σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων δεν στερείται προοπτικής, αλλά εργαλείων και καθοδήγησης, καθώς δεν διαθέτει πάντα την τεχνική δυνατότητα να παρουσιάσει σαφή οικονομική εικόνα, να οργανώσει αξιόπιστο χρηματοδοτικό φάκελο ή να αξιοποιήσει εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Tο πραγματικό στοίχημα είναι η παραγωγικότητα

Το κοινό νήμα των τοποθετήσεων Στουρνάρα και Μπρατάκου είναι ότι η ελληνική οικονομία έχει περάσει στο επόμενο στάδιο. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διατηρηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης, αλλά να αποκτήσει η ανάπτυξη μόνιμα χαρακτηριστικά ποιότητας.

Και αυτό περνά μέσα από επενδύσεις που αυξάνουν παραγωγικότητα, επιχειρήσεις που μπορούν να χρηματοδοτηθούν με όρους βιωσιμότητας και τραπεζικό σύστημα που λειτουργεί όχι μόνο ως μηχανισμός δανεισμού αλλά ως αναπτυξιακός εταίρος.

Η οικονομία έχει δυναμική. Το ερώτημα για το 2026 και μετά είναι αν η δυναμική αυτή θα μεταφραστεί σε νέο παραγωγικό μοντέλο ή αν θα εξαντληθεί σε μια περίοδο πρόσκαιρης ευημερίας. Και η απάντηση θα δοθεί, όπως δείχνουν όλα, στο πεδίο των επενδύσεων και της πραγματικής πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.

Διαβάστε επίσης: ΕΒΕΑ: Άνοιξε ο νέος κύκλος για τη Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων Αθήνας