Στρατηγικά ορυκτά: Κλειδί για την ανάπτυξη και την ενεργειακή αυτονομία της Ελλάδας

Η αξιοποίηση των κρίσιμων και στρατηγικών ορυκτών υλών μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο για μια ριζική αναδιαμόρφωση της ελληνικής οικονομίας μέσα στην επόμενη πενταετία. Ο μεταλλευτικός κλάδος, που ήδη συνεισφέρει 2% στο ΑΕΠ και 50.000 θέσεις εργασίας, έχει τη δυνατότητα να διπλασιάσει το αποτύπωμά του, προσφέροντας αναπτυξιακή δυναμική και ενεργειακή αυτονομία στη χώρα.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων και CEO της Geohellas, Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια τεράστια ευκαιρία. Ανάλογες επενδύσεις μπορούν να αναβαθμίσουν τη θέση της χώρας στην παγκόσμια τεχνολογική αγορά, με κρίσιμα ορυκτά όπως το γάλλιο, που αποτελεί θεμελιώδη πρώτη ύλη για τους ημιαγωγούς και την τεχνητή νοημοσύνη.

Η γεωπολιτική σημασία των στρατηγικών ορυκτών

Τα στρατηγικά και κρίσιμα ορυκτά είναι ζωτικής σημασίας για τις νέες τεχνολογίες, καλύπτοντας τομείς όπως:

• Ημιαγωγοί και μικροεπεξεργαστές (Γάλλιο, Γερμάνιο)
• Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Λίθιο, Βολφράμιο)
• Αεροδιαστημική και στρατιωτικές τεχνολογίες (Αντιμόνιο, Σπάνιες γαίες)
• Ιατρικές τεχνολογίες

Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για την προμήθεια αυτών των πρώτων υλών, ενώ η ομάδα BRICS ελέγχει περίπου το 70-100% των 20 πιο κρίσιμων ορυκτών. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει αυτάρκεια σε καμία από τις 34 στρατηγικές πρώτες ύλες που περιλαμβάνονται στη λίστα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, διαθέτοντας κοιτάσματα που μπορούν να καλύψουν μέρος των ευρωπαϊκών αναγκών.

Οι μεγάλες επενδύσεις στην εξορυκτική βιομηχανία

Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει σημαντικές επενδύσεις στον εξορυκτικό κλάδο, με στόχο τη βέλτιστη αξιοποίηση των ορυκτών πόρων.

1.Νέα επένδυση Metlen στη Στερεά Ελλάδα:

• Κάλυψη του 100% των ευρωπαϊκών αναγκών σε γάλλιο
• Συμπαραγωγή με την εξόρυξη βωξίτη και αλουμινίου

2. Επενδύσεις της Ελληνικός Χρυσός στη Χαλκιδική

• Ανάπτυξη κοιτασμάτων θειούχων μετάλλων
• Στρατηγική σημασία για τον μεταλλευτικό κλάδο

2. Έρευνες σε Μολάους και Χίο

• Διαγωνισμός για τη μίσθωση δικαιωμάτων έρευνας
• Πιθανή αξιοποίηση κοιτασμάτων αντιμονίου και γερμανίου

3. Εκμετάλλευση κοιτασμάτων στην Πελοπόννησο

• Πιθανή αξιοποίηση βολφραμίου
• Επέκταση του εξορυκτικού χάρτη της χώρας

Η ωρίμανση αυτών των επενδύσεων μπορεί να διπλασιάσει τη συνεισφορά του μεταλλευτικού κλάδου στο ΑΕΠ σε μια πενταετία, ενώ θα δημιουργήσει έως και 50.000 νέες θέσεις εργασίας σε περιοχές εκτός αστικών κέντρων.

Το ενεργειακό ζήτημα και ο ρόλος του λιγνίτη

Παρά την τάση απολιγνιτοποίησης, ο κ. Γιαζιτζόγλου τονίζει ότι ο λιγνίτης παραμένει τεχνικοοικονομικά αξιοποιήσιμος, εφόσον οι πολιτικές αποφάσεις της Ευρώπης επιτρέψουν μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση του κόστους των ρύπων.

• Το 2019 το κόστος ρύπων κυμαινόταν από 5 έως 20 ευρώ/τόνο, ενώ σήμερα ανέρχεται στα 80-100 ευρώ/τόνο, καθιστώντας τον λιγνίτη μη ανταγωνιστικό.
•  Αν επιστρέψουμε σε πιο ρεαλιστικά επίπεδα τιμολόγησης, η λιγνιτική παραγωγή της Πτολεμαΐδας 5 θα μπορούσε να είναι κατά 50% φθηνότερη από την παραγωγή με φυσικό αέριο.

Προοπτικές και μέλλον της εξορυκτικής βιομηχανίας

Η εξορυκτική βιομηχανία στην Ελλάδα έχει μακρά παράδοση και αποτελεί στρατηγικό κλάδο για την οικονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Σήμερα, η Ελλάδα εξάγει πάνω από το 50% των ορυκτών που παράγει, ενώ ο κλάδος συνεισφέρει 50.000 θέσεις εργασίας με υψηλές αμοιβές.
Με τη στροφή προς τα κρίσιμα ορυκτά και τη βιώσιμη εξόρυξη, η χώρα μπορεί να αναβαθμίσει το ρόλο της στη διεθνή αγορά, εξασφαλίζοντας ενεργειακή και βιομηχανική αυτονομία.

 Η Ευρωπαϊκή Ένωση αφυπνίζεται μόλις τώρα στο ζήτημα της στρατηγικής πρώτων υλών, εκδίδοντας το 2023 την πρώτη νομοθετική πρωτοβουλία της για το θέμα.
Η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο, αξιοποιώντας τις επενδύσεις και τις πλουτοπαραγωγικές της δυνατότητες.

Το μήνυμα είναι σαφές:

• Χωρίς πρώτες ύλες, δεν υπάρχει παραγωγή αγαθών.
• Η εξορυκτική δραστηριότητα δεν είναι επιλογή, αλλά μονόδρομος για την ανάπτυξη.

Στο κατώφλι μιας νέας τεχνολογικής και ενεργειακής εποχής, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να κατακτήσει μια κυρίαρχη θέση στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά στρατηγικών ορυκτών. Το στοίχημα είναι μεγάλο, αλλά η ευκαιρία ακόμη μεγαλύτερη.