Η Ευρώπη θωρακίζεται: Η Λευκή Βίβλος για την αμυντική ενίσχυση και το σχέδιο των 800 δισ. ευρώ – Στόχος η αυτονομία και η στρατιωτική ενίσχυση της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα στις Βρυξέλλες τη Λευκή Βίβλο για την Αμυντική Ενίσχυση της Ευρώπης, θέτοντας ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη χρηματοδότηση των αμυντικών επενδύσεων των κρατών-μελών. Το σχέδιο «ReArm Europe», που προβλέπει τη σταδιακή κινητοποίηση έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ, έχει στόχο να καταστήσει την Ευρώπη πιο αυτάρκη στον τομέα της άμυνας, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ και διεθνείς εταίρους.

Ο σχεδιασμός της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ περιλαμβάνει χρηματοδοτικούς μοχλούς και νέα εργαλεία χρηματοδότησης, που επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες και να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Παράλληλα, προωθείται η κοινή προμήθεια εξοπλισμού και η συγκέντρωση πόρων για τη δημιουργία μιας ενιαίας πανευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού.

Βασικοί στόχοι του σχεδίου Αμυντικής Ενίσχυσης

Το σχέδιο της ΕΕ επικεντρώνεται σε:

• Αυξημένη αμυντική χρηματοδότηση για τη στήριξη της Ουκρανίας και την προετοιμασία απέναντι σε μελλοντικές απειλές.
• Ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ, καθώς και διεύρυνση των στρατηγικών σχέσεων με Βρετανία, Καναδά, Νορβηγία, Ιαπωνία και Αυστραλία.
• Δημιουργία ισχυρής και καινοτόμου ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, μέσω της ενίσχυσης αμυντικών τεχνολογιών αιχμής (AI, κυβερνοάμυνα, μη επανδρωμένα συστήματα).
• Ανάπτυξη στρατηγικών ικανοτήτων μάχης και προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας στην Ευρώπη.

Μεταξύ των βασικών τομέων επενδύσεων που θα χρηματοδοτηθούν περιλαμβάνονται:

• Αντιαεροπορική και πυραυλική άμυνα.
• Συστήματα πυροβολικού, πυρομαχικά και πύραυλοι.
• Μη επανδρωμένα αεροσκάφη και αντίμετρα.
• Στρατιωτική κινητικότητα και προστασία κρίσιμων υποδομών.
• Κυβερνοάμυνα και στρατηγική αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών.

Το σχέδιο χρηματοδότησης των 800 δισ. ευρώ

Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης της άμυνας μέσω των εξής εργαλείων:

1. Ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής, η οποία θα επιτρέψει την απελευθέρωση 650 δισ. ευρώ για στρατιωτικές δαπάνες.
2. Έκδοση ευρωομολόγων, συγκεντρώνοντας έως και 150 δισ. ευρώ από τις κεφαλαιαγορές.
3. Συμβολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB) και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
4. Χρηματοδοτική ευελιξία μέσω των εργαλείων της ΕΕ, προσαρμοσμένα στις αμυντικές ανάγκες.
5. Νέο μέσο για κοινές προμήθειες αμυντικού εξοπλισμού ύψους 150 δισ. ευρώ.
6. Χορήγηση δανείων με ευνοϊκούς όρους στα κράτη-μέλη, υποστηριζόμενα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
7. Απαλλαγή από τον ΦΠΑ για κοινές αμυντικές προμήθειες, ώστε να μειωθεί το συνολικό κόστος.

SAFE: Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ για την Άμυνα

Μια από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της Λευκής Βίβλου είναι το νέο πρόγραμμα “SAFE” (Security Action for Europe), το οποίο προβλέπει δάνεια έως 150 δισ. ευρώ, χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ, για ταχεία στρατιωτική ενίσχυση των κρατών-μελών μέσω κοινών προμηθειών.

Το SAFE στοχεύει στη δημιουργία διαλειτουργικότητας μεταξύ των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων, στη βελτίωση της προβλεψιμότητας για τη βιομηχανία και στη μείωση του κόστους μέσω κεντρικών αγορών εξοπλισμού.

Σύμφωνα με αξιωματούχους της Επιτροπής, τα δάνεια που θα παρέχονται θα έχουν διάρκεια έως 45 χρόνια, με περίοδο χάριτος 10 ετών και ευνοϊκά επιτόκια, καθιστώντας τα ελκυστικότερη λύση από τον εθνικό δανεισμό.

Η κατανομή των 150 δισ. ευρώ στα κράτη-μέλη θα γίνεται βάσει ζήτησης και όχι μέσω προκαθορισμένων ποσοστώσεων. Οι χώρες που επιθυμούν να χρηματοδοτηθούν θα πρέπει να υποβάλλουν επενδυτικά σχέδια για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα χρηματοδότησης εθνικών αμυντικών προμηθειών υπό προϋποθέσεις.

Ετοιμότητα ως το 2030 – Η νέα εποχή της Ευρωπαϊκής Άμυνας

Η ΕΕ θέτει ως βασικό στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και ισχυρού αμυντικού συστήματος έως το 2030. Το σχέδιο ReArm Europe αποτελεί ορόσημο για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, επιδιώκοντας να:

• Αυξήσει τον ευρωπαϊκό αμυντικό προϋπολογισμό και να μειώσει την εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες.
• Δημιουργήσει ισχυρή ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ικανή να υποστηρίξει τις αυξανόμενες ανάγκες ασφάλειας.
• Ενισχύσει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών, μέσω κοινών επενδύσεων και εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με τις Βρυξέλλες να επιδιώκουν μια ισχυρότερη αμυντική πολιτική που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα και την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Διαβάστε επίσης: FT/ΕΕ: Εξαιρεί την Τουρκία από τα 150 δισ. ευρώ του ReArm Europe