ΙΕΛΚΑ: Χαμηλότερες τιμές έως 43% στο σούπερ μάρκετ, αλλά από τους υψηλότερους ΦΠΑ στην Ευρώπη

Έρευνα ΙΕΛΚΑ δείχνει ότι το τυπικό καλάθι σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα είναι φθηνότερο από 8 ευρωπαϊκές χώρες, αλλά με δεύτερο υψηλότερο ΦΠΑ

Χαμηλότερες παραμένουν οι τιμές του τυπικού καλαθιού νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τη νέα επαναλαμβανόμενη έρευνα του Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών.

Η σύγκριση, που αφορά τον Ιανουάριο 2026, καλύπτει Ελλάδα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Στην ανάλυση εξετάστηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων μέσα από δείγμα άνω των 6.000 τιμών και 48 αλυσίδων σούπερ μάρκετ, τόσο σε επώνυμα προϊόντα όσο και σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το μέσο καλάθι στην Ελλάδα παραμένει φθηνότερο σε όλες τις συγκρινόμενες χώρες. Με βάση τις τελικές τιμές, η Γερμανία εμφανίζεται ακριβότερη κατά 35%, η Γαλλία κατά 34%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 23%, η Ιταλία κατά 14%, η Ισπανία κατά 12%, η Ρουμανία κατά 17%, η Πορτογαλία κατά 5% και η Βουλγαρία κατά 7%.

Η επίδραση του ΦΠΑ στις τελικές τιμές

Η εικόνα διαφοροποιείται όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, ώστε να αποτυπωθούν οι καθαρές τιμές των προϊόντων. Σε αυτή την περίπτωση, το χάσμα μεγαλώνει ακόμη περισσότερο υπέρ της Ελλάδας. Η Γερμανία και η Γαλλία εμφανίζονται ακριβότερες κατά 43%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 31%, η Ιταλία κατά 14%, η Ισπανία κατά 12%, η Πορτογαλία κατά 5%, η Ρουμανία κατά 17% και η Βουλγαρία κατά 3%.

Το στοιχείο που προκαλεί εντύπωση είναι ότι, παρότι η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλότερες τελικές τιμές, καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από ΦΠΑ μεταξύ των εξεταζόμενων χωρών. Ο μέσος συντελεστής ΦΠΑ στο ελληνικό καλάθι των 40 κατηγοριών διαμορφώνεται στο 15,6%, όταν σε άλλες χώρες κινείται στην περιοχή του 9% έως 10%, ενώ η Ισπανία καταγράφει τον χαμηλότερο μέσο συντελεστή με 7%.

Στην Ελλάδα ο ΦΠΑ στα τρόφιμα διαμορφώνεται κυρίως στο 13%, όταν σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ισχύει μηδενικός ή 5% συντελεστής, στη Γαλλία 5,5% ή 10%, στην Ισπανία 4% ή 10%, στην Ιταλία 4% ή 10%, στη Γερμανία 7% και στη Ρουμανία 5% ή 11%. Μόνη χώρα με υψηλότερη συνολική επιβάρυνση είναι η Βουλγαρία, όπου ισχύει ενιαίος συντελεστής 20%.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νωπό μοσχάρι. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές προϊόντος, ωστόσο εφαρμόζει μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ 13%, όταν σε άλλες χώρες το προϊόν υπάγεται σε χαμηλότερους συντελεστές.

Διαχρονική τάση και παράγοντες σύγκρισης

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η τάση χαμηλότερων τιμών στην Ελλάδα είναι διαχρονική τα τελευταία δώδεκα χρόνια που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα. Παρά τις διακυμάνσεις, το γενικό συμπέρασμα παραμένει σταθερό: το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων προσφέρει κατά μέσο όρο φθηνότερο τυπικό καλάθι σε σύγκριση με τις χώρες της ανάλυσης.

Ωστόσο, η σύγκριση τιμών μεταξύ χωρών δεν είναι απλή υπόθεση. Παράγοντες όπως οι συντελεστές ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, το ενεργειακό και μεταφορικό κόστος, το μισθολογικό κόστος, η παραγωγική βάση κάθε χώρας, η γεωγραφία και το μέγεθος της αγοράς επηρεάζουν καθοριστικά τη διαμόρφωση των τελικών τιμών.

Επιπλέον, η καταναλωτική συμπεριφορά, η διείσδυση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών και η παραγωγικότητα του λιανεμπορίου συνδιαμορφώνουν την τελική εικόνα.

Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: παρά τη σχετικά υψηλή φορολογική επιβάρυνση στα τρόφιμα, το ελληνικό οργανωμένο λιανεμπόριο διατηρεί ανταγωνιστικές τιμές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στοιχείο που αποδίδεται στη στρατηγική συγκράτησης τιμών από προμηθευτές και αλυσίδες σούπερ μάρκετ τα τελευταία χρόνια.

Διαβάστε επίσης; Έκρηξη στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στα σούπερ μάρκετ: Η νέα καταναλωτική ταυτότητα των Ελλήνων το 2026