Κομισιόν: Η αλήθεια για τους μισθούς στην Ελλάδα

Υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης και χαμηλή παραγωγικότητα περιορίζουν το πραγματικό εισόδημα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ετήσια έκθεσή της για τον «χάρτη των εισοδημάτων» του 2025, καταγράφει τις σημαντικές αποκλίσεις που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. ως προς την εξέλιξη των πραγματικών αποδοχών και της παραγωγικότητας. Για την Ελλάδα, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια επίμονη υστέρηση σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των μισθών τα τελευταία έτη.

Υψηλή ανάπτυξη, χαμηλή παραγωγικότητα και ανισότητες χαρακτηρίζουν την ελληνική οικονομία

Σύμφωνα με την έκθεση, η χαμηλή παραγωγικότητα, το υψηλό ποσοστό χαμηλόμισθων εργαζομένων και ο αυξημένος πληθωρισμός της διετίας 2023–2024, σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ε.Ε., έχουν οδηγήσει σε συρρίκνωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.

Κατά την εξαετία 2019–2024, η Ελλάδα εντάσσεται σε ομάδα χωρών —μαζί με τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία και τη Σουηδία— όπου τα πραγματικά εισοδήματα κατέγραψαν μέση μείωση 1,1%. Εφόσον συνυπολογιστούν οι φετινές αυξήσεις μισθών, η συνολική μεταβολή της περιόδου καθίσταται οριακά θετική (+0,2%), ενώ για τη διετία 2024–2025 προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση των πραγματικών αποδοχών, αν και με περιορισμένο εύρος.

Η Επιτροπή συσχετίζει τη διαφοροποίηση των εισοδηματικών επιδόσεων με την παραγωγικότητα της εργασίας και τη διατηρησιμότητα του πληθωρισμού ανά κράτος-μέλος. Ειδικά για την Ελλάδα, επισημαίνεται ότι οι εργαζόμενοι στον κατώτατο μισθό κατέγραψαν αύξηση πραγματικών αποδοχών κατά 2%, γεγονός που αντανακλά την προστατευτική επίδραση των πρόσφατων νομοθετημένων αναπροσαρμογών.

Ωστόσο, η πολυετής οικονομική κρίση εξακολουθεί να επιβαρύνει τη δομή της ελληνικής αγοράς εργασίας. Η Ελλάδα καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό υψηλόμισθων εργαζομένων στην Ε.Ε. (5,8%), ενώ ακολουθούν η Ιταλία (6,5%) και η Ρουμανία (7,5%). Παράλληλα, η χώρα εμφανίζει από τα υψηλότερα ποσοστά εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, φθάνοντας στο 35,3% του συνόλου, έναντι 35,6% στην Πολωνία.

Δείκτης ικανοποίησης και αντιλήψεις για το εισόδημα

Με βάση τα στοιχεία του πρόσφατου Ευρωβαρόμετρου που αξιολογεί τον βαθμό ικανοποίησης των πολιτών από το εισόδημά τους, η Ελλάδα καταγράφει 60% ποσοστό δυσαρέσκειας, το δεύτερο υψηλότερο στην Ε.Ε. μετά την Κύπρο (65%). Αντίθετα, οι εργαζόμενοι του Λουξεμβούργου, της Δανίας και της Φινλανδίας εμφανίζουν τα χαμηλότερα επίπεδα δυσαρέσκειας (18%, 25% και 26% αντίστοιχα), υποδηλώνοντας ισχυρότερη αγοραστική δύναμη και υψηλότερη παραγωγικότητα.

Δομικές αιτίες των ανισοτήτων

Η Κομισιόν αποδίδει τις εισοδηματικές ανισότητες —τόσο ενδοκρατικά όσο και μεταξύ κρατών— σε υστερήσεις στην έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική ανανέωση. Η Ε.Ε., σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, αδυνατεί προς το παρόν να διασφαλίσει ρυθμούς αύξησης της παραγωγικότητας ικανούς να στηρίξουν ταχύτερη άνοδο των μισθών.

Για την Ελλάδα και τις λοιπές χώρες του Νότου, επισημαίνεται η ανεπάρκεια διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας. Πέρα από το σκέλος του κόστους εργασίας, η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται από ένα σταθερό θεσμικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, την ποιότητα των παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών, την αποτελεσματική λειτουργία των ανεξάρτητων αρχών και την ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης.

Η «διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα» περιλαμβάνει επίσης το πλέγμα κοινωνικής προστασίας (παιδική μέριμνα, υποστήριξη ηλικιωμένων), ώστε να ενισχύεται η συμμετοχή των ενηλίκων στην αγορά εργασίας, καθώς και θεσμούς που διευκολύνουν την ένταξη και παραμονή των νέων εργαζομένων.