Η Τράπεζα της Ελλάδος «δείχνει» την ανάγκη τιμαριθμοποίησης – Στο προσκήνιο η δικαιοσύνη του φορολογικού συστήματος

Σε μία ιδιαίτερα αποκαλυπτική παρέμβαση για το μέλλον της φορολογικής πολιτικής, η Τράπεζα της Ελλάδος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το φαινόμενο της «φορολογικής διάβρωσης»: μια σιωπηρή αλλά διαρκώς εντεινόμενη επιβάρυνση των πολιτών, που προκαλείται από τον πληθωρισμό και πλήττει κυρίως τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα.

Η ετήσια έκθεση νομισματικής πολιτικής αποτυπώνει με ακρίβεια ένα πρόβλημα που μέχρι σήμερα σπανίως αναδεικνυόταν σε επίπεδο δημόσιου διαλόγου: ενώ τα εισοδήματα αυξάνονται ονομαστικά λόγω πληθωριστικών πιέσεων, τα φορολογικά κλιμάκια παραμένουν παγωμένα. Το αποτέλεσμα είναι οι φορολογούμενοι να μετακινούνται αυτόματα σε υψηλότερους συντελεστές, χωρίς πραγματική αύξηση αγοραστικής δύναμης.

Η στρέβλωση των κλιμακίων και οι αριθμοί που δεν λένε ψέματα

Η Τράπεζα της Ελλάδος τεκμηριώνει με στοιχεία την εντεινόμενη στρέβλωση:

• Το 70% της πρόσθετης επιβάρυνσης το 2023 προήλθε από τη μετακίνηση φορολογουμένων σε ανώτερα κλιμάκια, έναντι μόλις 20% το 2019.

• Παρά τις ελαφρύνσεις της περιόδου 2019–2023, ο μέσος συντελεστής φόρου μειώθηκε οριακά στο 8,7%, με τα μεσαία στρώματα να αισθάνονται ακόμα «παγιδευμένα» στη ζώνη υψηλής φορολόγησης.

• Η ελαστικότητα του φόρου εισοδήματος, δηλαδή η αύξηση των φορολογικών εσόδων ανά 1% αύξηση εισοδήματος, αυξήθηκε από 1,8 το 2019 σε 2,0 το 2023, υποδηλώνοντας έναν «αόρατο» μηχανισμό υπερφορολόγησης.

Η ΤτΕ προτείνει να ενσωματωθεί η επίδραση της τιμαριθμικής διάβρωσης στον μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό της δημοσιονομικής πολιτικής, χωρίς να υιοθετεί επί του παρόντος μηχανισμό αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. Στόχος: να διασφαλιστεί η δημοσιονομική σταθερότητα, χωρίς να θυσιαστεί η κοινωνική δικαιοσύνη.

Στουρνάρας: «Να δούμε το φορολογικό σύστημα από την αρχή… μαζί με τα επιδόματα»

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, υπογράμμισε την ανάγκη μιας ολιστικής επανεξέτασης του φορολογικού συστήματος: «Να δούμε μαζί το φορολογικό σύστημα, τους συντελεστές, τις απαλλαγές και τα επιδόματα. Αυτό είναι ένα τεράστιο ποσό και ένα πολύ ισχυρό εργαλείο στα χέρια κάθε κυβέρνησης, για ανάπτυξη, για κοινωνική δικαιοσύνη».

Το μήνυμα είναι σαφές: η αναμόρφωση του φορολογικού πλαισίου οφείλει να υπηρετεί έναν σύγχρονο κοινωνικό συμβιβασμό, που θα στηρίζει την παραγωγική Ελλάδα και όχι να τιμωρεί τα σταθερά εισοδήματα με τεχνητές αυξήσεις φόρων.

Διαβάστε επίσης: Στουρνάρας – ΤτΕ: Προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,3% για το 2025