Μείωση χρέους με μια κίνηση: Οι τόκοι που… σβήνονται ως το 2041

Πρόωρη αποπληρωμή χρέους: Πώς ενισχύεται ο Προϋπολογισμός και γιατί τα διαθέσιμα δεν μπορούν να γίνουν παροχές

Η χώρα προχωρά σε νέα πρόωρη αποπληρωμή δημοσίου χρέους ύψους 5,29 δισεκατομμυρίων ευρώ, η οποία θα ολοκληρωθεί στις 15 Δεκεμβρίου, προσφέροντας άμεσο δημοσιονομικό όφελος και ενισχύοντας την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας. Το πράσινο φως έδωσαν ΕΜΣ και EFSF, εγκρίνοντας το αίτημα της κυβέρνησης για ταχύτερη εξόφληση μέρους των δανείων της Ελληνικής Δανειακής Διευκόλυνσης από το 1ο Πρόγραμμα Στήριξης του 2010.

Η κίνηση αυτή σημαίνει ταχύτερη μείωση του χρέους, μικρότερη έκθεση στον κίνδυνο αύξησης επιτοκίων και άμεση απαλλαγή του Προϋπολογισμού από τόκους που θα πληρώνονταν σταδιακά από το 2026 έως το 2041.

Η εξοικονόμηση τόκων και το ετήσιο όφελος

Το ποσό των 5,29 δισ. ευρώ που θα εξοφληθεί φέτος αντιστοιχεί στο ένα δέκατο των συνολικών δανείων GLF, με κυμαινόμενο επιτόκιο γύρω στο 2,3%–2,4%. Λόγω των χαρακτηριστικών αυτών, ο Κρατικός Προϋπολογισμός ανακουφίζεται άμεσα από τόκους ύψους περίπου 140 εκατ. ευρώ ετησίως. Σε βάθος χρόνου, η συνολική ελάφρυνση υπολογίζεται σε 1,6 δισ. ευρώ μέχρι το 2041, μεσοσταθμικά για τα 8 έως 16 χρόνια που απομένουν ώστε να λήξουν οι επίμαχες δανειακές υποχρεώσεις.

Με μια κίνηση, το Δημόσιο «σβήνει» χρέος 5,29 δισ. αλλά απαλλάσσεται και από μελλοντικές πληρωμές τόκων που θα ξεπερνούσαν τα 1,6 δισ., απελευθερώνοντας πόρους για άλλες αναπτυξιακές ανάγκες.

Η πρόωρη αποπληρωμή δεν περιορίζεται στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους. Στέλνει ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στις αγορές, όπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος του ESM, Pierre Gramegna. Η Ελλάδα έχει ανακτήσει μόλις πρόσφατα την επενδυτική βαθμίδα έπειτα από μια δεκαπενταετία υποβάθμισης, και κάθε βήμα ενίσχυσης του προφίλ της στο χρέος μπορεί να οδηγεί σε νέους γύρους αναβαθμίσεων.

Συνολικό σχέδιο, όχι μεμονωμένη κίνηση

Η νέα αποπληρωμή εντάσσεται σε ένα συνεκτικό πρόγραμμα περιορισμού του υψηλού κόστους δανεισμού. Ήδη την τελευταία τριετία έχουν αποπληρωθεί πρόωρα ευρωπαϊκά δάνεια 15,9 δισ. ευρώ, που με τη φετινή κίνηση φθάνουν τα 20,1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η πλήρης προεξόφληση των δανείων ύψους 7,9 δισ. ευρώ προς το ΔΝΤ έχει διαγράψει συνολικά τόκους άνω των 3,5 δισ. ευρώ μέχρι σήμερα.

Πρόκειται για στρατηγική ασφαλείας που μειώνει το βάρος των τόκων σε μια εποχή αυξημένης αβεβαιότητας στα επιτόκια, διαμορφώνοντας πιο υγιές προφίλ χρέους.

Γιατί δεν γίνονται παροχές με αυτά τα χρήματα

Συχνά τίθεται το ερώτημα αν τα ταμειακά διαθέσιμα που χρησιμοποιούνται για την εξόφληση χρέους θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για μισθούς, συντάξεις ή ενισχύσεις. Η απάντηση είναι ότι δεν επιτρέπεται. Τα διαθέσιμα βρίσκονται σε ειδικό λογαριασμό που δημιουργήθηκε στα μνημονιακά χρόνια με αποκλειστικό σκοπό τη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Όπως υπαγορεύουν οι κανόνες της Eurostat, οι αποπληρωμές αυτές αποτελούν χρηματοοικονομική συναλλαγή, δεν μετρούν στις δημοσιονομικές δαπάνες και δεν επηρεάζουν το έλλειμμα.

Αντίθετα, οποιαδήποτε αύξηση δαπανών για παροχές επιβαρύνει τον Προϋπολογισμό, μειώνει τα πλεονάσματα και οδηγεί σε μελλοντικές ανάγκες νέου δανεισμού. Η επιλογή χρήσης του αποθεματικού για πρόωρη αποπληρωμή χρέους δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για τις επόμενες γενιές, ενώ το αποθεματικό αναμένεται να παραμείνει ισχυρό το 2025, πάνω από τα 35 δισ. ευρώ.

Η στρατηγική αυτή δεν απομειώνει δυνατότητες κοινωνικής πολιτικής. Αντίθετα, εξασφαλίζει ότι οι πόροι που εξοικονομούνται από τόκους θα μπορούν να κατευθυνθούν μελλοντικά σε βιώσιμες πολιτικές χωρίς να απειλείται η δημοσιονομική σταθερότητα.

Διαβάστε επίσης: ESM–EFSF: Έγκριση για πρόωρη αποπληρωμή ελληνικού χρέους 5,29 δισ. ευρώ