Αυστηροί έλεγχοι εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων για όσους επαγγελματίες δηλώνουν εισόδημα κάτω από τα τεκμήρια. Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα

Αυστηροί και στοχευμένοι φορολογικοί έλεγχοι ξεκινούν άμεσα από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που δηλώνουν εισόδημα κάτω από το ελάχιστο τεκμαρτό ποσό.

Η ελεγκτική διαδικασία αφορά όσους έκαναν χρήση του δικαιώματος αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος είτε κατά το φορολογικό έτος 2024 είτε σκοπεύουν να το πράξουν φέτος, μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport, έως και τις 15 Σεπτεμβρίου 2025. Για μέλη νομικών προσώπων με απλογραφικά βιβλία, η αντίστοιχη προθεσμία εκπνέει στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.

Τι σημαίνει «αμφισβήτηση τεκμηρίων»

Από το 2024, εφαρμόζεται νέος τρόπος τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με βάση το επάγγελμα και την περιοχή δραστηριότητας. Η ΑΑΔΕ θέτει ελάχιστα όρια εισοδήματος, κάτω από τα οποία η δήλωση θεωρείται «ύποπτη». Οι επαγγελματίες που θεωρούν ότι αδικούνται από το σύστημα, μπορούν να ζητήσουν έλεγχο προκειμένου να αποδείξουν την οικονομική τους πραγματικότητα.

Το 2024 μόλις 1.037 επαγγελματίες υπέβαλαν αίτηση αμφισβήτησης, καθώς η διαδικασία συνεπάγεται εξαντλητικό έλεγχο και υψηλό ρίσκο: εάν τα στοιχεία δεν είναι επαρκή, ο φορολογούμενος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με επιπλέον φόρους και πρόστιμα.

Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος

Οι ελεγκτικές αρχές έχουν ήδη προαναγγείλει τουλάχιστον 1.000 εντατικούς ελέγχους έως το τέλος του 2025. Όσοι επιλέξουν να αμφισβητήσουν τα τεκμήρια, υποβάλλουν αίτηση ελέγχου μέσω του Ε1 (κωδικοί 443-444) και καλούνται να συμπληρώσουν ερωτηματολόγιο 20 σημείων εντός 60 ημερών από την υποβολή της φορολογικής δήλωσης.

Το ερωτηματολόγιο καλύπτει κάθε πτυχή της εισοδηματικής, περιουσιακής και καταναλωτικής συμπεριφοράς του φορολογούμενου (και των μελών της οικογένειάς του):

Ενδεικτικά ζητούνται πληροφορίες για:

• Τραπεζικούς λογαριασμούς (σε Ελλάδα και εξωτερικό)

• Επενδύσεις, συμμετοχές, τίτλους, κρυπτονομίσματα

• Μετρητά, θυρίδες, συλλογές, έργα τέχνης

• Ακίνητα, σκάφη, οχήματα, αεροσκάφη

• Δαπάνες: ΔΕΚΟ, δίδακτρα, φροντιστήρια, συνδρομές, διακοπές

• Ασφαλιστικά προγράμματα και συμβόλαια περιουσίας

• Ταξίδια εντός και εκτός Ελλάδας

Ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί και σε προηγούμενα έτη (έως και πενταετία) ή και σε άλλους τομείς (ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ, ΦΜΑ, κ.ά.), εφόσον διαπιστωθούν αναντιστοιχίες.

Πώς γίνεται η διαδικασία – Βήμα προς βήμα

1. Δήλωση πρόθεσης αμφισβήτησης στο έντυπο Ε1 (κωδικοί 443-444)

2. Υποβολή φορολογικής δήλωσης και έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου

3. Συμπλήρωση ερωτηματολογίου στην ενότητα “Εφαρμογές” της πλατφόρμας myBusinessSupport

4. Επιλογή μεταξύ αντικειμενικών λόγων (ασθένεια, εγκυμοσύνη κ.λπ.) ή γενικού ελέγχου

5. Υποχρεωτική προσκόμιση αποδεικτικών εφόσον ζητηθούν

Αν δεν υποβληθεί το ερωτηματολόγιο εντός της προθεσμίας, η αίτηση αμφισβήτησης απορρίπτεται αυτομάτως.

Τι πρέπει να προσέξουν οι επαγγελματίες

Όσοι επιλέγουν να μπουν στη διαδικασία του ελέγχου πρέπει να γνωρίζουν ότι η ΑΑΔΕ διατηρεί το δικαίωμα να επανεκτιμήσει συνολικά το εισόδημα, χρησιμοποιώντας:

• Έμμεσες τεχνικές ελέγχου

• Συνδυασμό δηλωμένων και διαθέσιμων στοιχείων

• Σύγκριση με πρότυπα δαπανών ή μέσους όρους επαγγελματικής κατηγορίας

Η αδυναμία τεκμηρίωσης μπορεί να οδηγήσει σε:

• Επιπλέον φόρο εισοδήματος

• Προσαυξήσεις και πρόστιμα

• Έλεγχο σε συγγενικά πρόσωπα ή συνδεδεμένες οντότητες

Η δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος αποτελεί σημαντική θεσμική πρόβλεψη, που μπορεί να δικαιώσει επαγγελματίες που πραγματικά αδικούνται. Ωστόσο, απαιτεί πλήρη διαφάνεια, οικονομική ειλικρίνεια και προσεκτική προετοιμασία, αφού οποιαδήποτε ανακρίβεια μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ.

Σε κάθε περίπτωση, οι επαγγελματίες που επιλέγουν να «ανοίξουν τα χαρτιά» τους, πρέπει να είναι έτοιμοι για κάθε είδους ερώτηση και έλεγχο, από το τελευταίο τους ταξίδι έως τα κρυπτονομίσματα στο ψηφιακό πορτοφόλι τους.