Νέο πλαίσιο για χρέη στο Δημόσιο: Σταματούν οι ποινικές διώξεις για όσους ρυθμίζουν τις οφειλές τους

Χρέη στο Δημόσιο: Πώς λειτουργεί το μέτρο, τι ισχύει σε περίπτωση εξόφλησης ή απώλειας ρύθμισης και ποια είναι η διαδικασία για τα δικαστήρια

Μια σημαντική αλλαγή στη μεταχείριση των πολιτών και επιχειρήσεων με ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο φέρνει η νέα νομοθετική ρύθμιση που εξειδικεύθηκε με εγκύκλιο του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ευάγγελου Μπακέλα, και οδηγίες της ΑΑΔΕ. Για πρώτη φορά, παγώνουν οι ποινικές διώξεις για όσους οφειλέτες εντάσσονται σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής ή λαμβάνουν αναστολή είσπραξης, ενώ σε περίπτωση ολοσχερούς εξόφλησης οι ποινές σβήνουν οριστικά.

Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στη διευκόλυνση των οφειλετών, στην ενίσχυση των κινήτρων συμμόρφωσης και στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων από χιλιάδες υποθέσεις που αφορούν χρέη προς το Δημόσιο και τρίτους. Παράλληλα, διατηρείται η ποινική διάσταση του αδικήματος, αλλά με νέα διαδικαστική αντιμετώπιση που συνδέεται άμεσα με την πρόθεση εξόφλησης.

Πώς λειτουργεί το νέο καθεστώς

Η νέα διάταξη προβλέπει ότι:

• Όσο διαρκεί η ρύθμιση ή η αναστολή είσπραξης, η ποινική δίωξη αναστέλλεται.

• Αν το χρέος εξοφληθεί πλήρως, το αξιόποινο εξαλείφεται και ο οφειλέτης απαλλάσσεται.

• Σε περίπτωση που ο οφειλέτης χάσει τη ρύθμιση, η φορολογική διοίκηση ενημερώνει τον αρμόδιο εισαγγελέα και ενεργοποιείται εκ νέου η ποινική διαδικασία, με καταλογισμό και του ποσού που είχε ήδη καταβληθεί.

Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι ακόμη και αν έχει περάσει το τετράμηνο από τη στιγμή που η οφειλή κατέστη ληξιπρόθεσμη, η υπαγωγή σε ρύθμιση ή αναστολή είσπραξης αρκεί για να παραλειφθεί η υποβολή αίτησης δίωξης από τη φορολογική διοίκηση. Αντίστοιχα, αν έχει ήδη κατατεθεί αίτηση δίωξης, η ΑΑΔΕ υποχρεούται να ενημερώσει τον εισαγγελέα για την αλλαγή καθεστώτος της οφειλής.

Επιπλέον, αναστέλλεται η παραγραφή του αδικήματος για όσο διάστημα ισχύει η ρύθμιση, ενώ δεν συμπληρώνεται πριν περάσει τουλάχιστον ένα έτος από τη λήξη της. Η εκτέλεση τυχόν ποινής που έχει επιβληθεί αναβάλλεται ή διακόπτεται.

Οι οδηγίες προς τις υπηρεσίες και η δικαστική πρακτική

Οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ έχουν σαφή εντολή να μην προχωρούν σε αιτήσεις δίωξης εφόσον:

• όλες οι οφειλές έχουν υπαχθεί σε ρύθμιση ή αναστολή,

• η ρύθμιση παραμένει σε ισχύ,

• ή έχει δοθεί αναστολή είσπραξης.

Αντίθετα, αν η ρύθμιση χαθεί ή λήξει η αναστολή, τότε η διοίκηση οφείλει να κινηθεί αμέσως δικαστικά.

Στην περίπτωση που έχει ήδη ασκηθεί ποινική δίωξη, το δικαστήριο υποχρεούται να αναστείλει τη διαδικασία. Αν στο μεταξύ το χρέος εξοφληθεί ολοκληρωτικά, το δικαστήριο κηρύσσει αθώο τον κατηγορούμενο.

Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η υποχρέωση των εισαγγελέων να παρακολουθούν συστηματικά την πορεία κάθε υπόθεσης ώστε να αποφεύγεται η οριστική παραγραφή του αδικήματος, εφόσον ο οφειλέτης χάσει τη ρύθμιση.

Τι σημαίνει για οφειλέτες και Δημόσιο

Η αλλαγή αυτή έρχεται να καλύψει μια διαχρονική στρέβλωση, όπου οφειλέτες που είχαν τη διάθεση να ρυθμίσουν τις οφειλές τους βρίσκονταν αντιμέτωποι με ποινικές διαδικασίες. Το νέο πλαίσιο συνδέει την ποινική μεταχείριση με τη φορολογική συνέπεια, επιβραβεύοντας όσους συμμορφώνονται.

Η κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι το μέτρο θα οδηγήσει σε αύξηση εισπράξεων και μεγαλύτερη φορολογική πειθαρχία, ενώ οι εισαγγελικές αρχές θα αποδεσμευτούν από τον όγκο υποθέσεων που αφορούν αποκλειστικά χρέη.