Νέα έκτακτη ρύθμιση για χρέη σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία. Ποιοι κερδίζουν έξι χρόνια αποπληρωμής και ποιοι μένουν εκτός
Με φόντο τη συνεχιζόμενη πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το υψηλό κόστος ζωής, το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει μια νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, επιχειρώντας να αποσυμπιέσει χιλιάδες οφειλέτες που βρέθηκαν εκτός ρυθμίσεων μετά την ενεργειακή κρίση.
Η πλατφόρμα αναμένεται να ανοίξει στα τέλη Ιουνίου ή στις αρχές Ιουλίου και θα αφορά αποκλειστικά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Πρόκειται κυρίως για χρέη που συσσωρεύτηκαν την περίοδο της ενεργειακής έκρηξης, των αυξημένων επιτοκίων και της μεγάλης πίεσης στη ρευστότητα επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
Σε αντίθεση με τις παλαιότερες ρυθμίσεις, το νέο σχήμα δεν θα λειτουργεί με αυτόματη ένταξη ούτε με χαλαρά κριτήρια. Το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο «στοχευμένο» μοντέλο για συνεπείς οφειλέτες που έχουν σήμερα πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής αλλά αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ασφυκτικές απαιτήσεις της πάγιας ρύθμισης.
Η νέα ρύθμιση προσφέρει αποπληρωμή έως και έξι ετών, δηλαδή τριπλάσιο χρονικό ορίζοντα σε σχέση με τις κλασικές 24 δόσεις, ενώ οι μηνιαίες επιβαρύνσεις διαμορφώνονται αισθητά χαμηλότερα για όσους έχουν μεγάλες ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Ωστόσο, για μικρότερα χρέη οι δυνατότητες περιορίζονται λόγω της ελάχιστης δόσης των 30 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οφειλές κάτω των περίπου 2.200 ευρώ δεν θα μπορούν πρακτικά να αξιοποιήσουν πλήρως τις 72 δόσεις.
Αυστηρά φίλτρα και «κόφτες» για τους οφειλέτες
Παρά την πιο γενναιόδωρη διάρκεια αποπληρωμής, η νέα ρύθμιση συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο όρων και προϋποθέσεων, με στόχο να αποκλειστούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές και όσοι εγκαταλείπουν συστηματικά προηγούμενες ρυθμίσεις.
Το βασικότερο στοιχείο είναι ότι ο οφειλέτης θα πρέπει να εντάξει υποχρεωτικά το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών του που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Δεν θα υπάρχει δυνατότητα επιλογής μεμονωμένων χρεών ή μερικής υπαγωγής.
Παράλληλα, αποκλείονται όσοι είχαν ήδη ενεργή ρύθμιση για τις συγκεκριμένες οφειλές στις 21 Απριλίου 2026. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση δεν επιτρέπει «μεταφορά» από υφιστάμενες ρυθμίσεις στις νέες 72 δόσεις.
Ιδιαίτερα αυστηρός είναι και ο κανόνας για τα νεότερα χρέη. Όσοι έχουν δημιουργήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά το 2024 θα πρέπει πρώτα να τις εξοφλήσουν ή να τις τακτοποιήσουν μέσω της πάγιας ρύθμισης πριν αποκτήσουν δικαίωμα ένταξης στο νέο καθεστώς.
Επιπλέον, η ΑΑΔΕ και το ΚΕΑΟ βάζουν ως προϋπόθεση την πλήρη φορολογική συμμόρφωση των τελευταίων ετών. Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να έχει υποβάλει όλες τις φορολογικές δηλώσεις της τελευταίας πενταετίας έως το τέλος του 2025. Αν υπάρχουν εκκρεμείς δηλώσεις, θα πρέπει πρώτα να υποβληθούν και να τακτοποιηθούν οι πρόσθετες οφειλές που θα προκύψουν.
Κομβικό σημείο της διαδικασίας αποτελεί και η πρώτη δόση. Η υπαγωγή ενεργοποιείται μόνο με την πληρωμή της και όχι απλώς με την αίτηση. Για τις οφειλές προς την εφορία, η πρώτη καταβολή θα πρέπει να γίνει μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την αίτηση.
Η ρύθμιση χάνεται αυτομάτως εάν ο οφειλέτης αφήσει απλήρωτες δύο συνεχόμενες δόσεις ή αν δεν τακτοποιεί έγκαιρα νέες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Τα οφέλη, οι παγίδες και το μεγάλο στοίχημα των εισπράξεων
Για όσους καταφέρουν να παραμείνουν συνεπείς, τα οφέλη θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά. Με την ένταξη στη ρύθμιση «παγώνουν» τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, αναστέλλονται ποινικές διώξεις για ασφαλιστικές οφειλές και αποκαθίσταται η δυνατότητα έκδοσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
Την ίδια στιγμή, το Δημόσιο διατηρεί ισχυρά εργαλεία πίεσης. Μπορεί να προχωρά σε συμψηφισμούς επιστροφών, να εγγράφει υποθήκες ή να μπλοκάρει μεταβιβάσεις ακινήτων όταν οι οφειλές δεν θεωρούνται επαρκώς διασφαλισμένες.
Παράλληλα, η βασική οφειλή κεφαλαιοποιείται και επιβαρύνεται με επιτόκιο περίπου 5,84% για τα φορολογικά χρέη, γεγονός που σημαίνει ότι το συνολικό κόστος αποπληρωμής αυξάνεται αισθητά όσο μεγαλώνει η διάρκεια της ρύθμισης.
Η κυβέρνηση ποντάρει στο γεγονός ότι η μεγαλύτερη χρονική ευελιξία θα επιτρέψει σε περισσότερους οφειλέτες να επιστρέψουν σε καθεστώς κανονικότητας, ενισχύοντας παράλληλα και τα δημόσια έσοδα σε μια περίοδο που οι δημοσιονομικές ισορροπίες παραμένουν κρίσιμες.
Ανάλογη διαδικασία θα ισχύσει και για τις ασφαλιστικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ, με τις αιτήσεις να υποβάλλονται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το μεγάλο στοίχημα για το οικονομικό επιτελείο είναι διπλό: αφενός να περιορίσει τη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων χρεών που εξακολουθούν να πιέζουν την αγορά και αφετέρου να αποφύγει τη δημιουργία μιας νέας κουλτούρας μόνιμων ρυθμίσεων που αποδυναμώνει τη φορολογική συνέπεια.
Διαβάστε επίσης: Χρέη-σοκ στα Ασφαλιστικά Ταμεία: Στα 51,3 δισ. οι οφειλές, ενώ 10,5 δισ. θεωρούνται χαμένα
Μ.Η.Τ. 242183