Άλμα ετοιμάζεται να κάνει η χώρα μας στη χρήση «ψηφιακού ματιού» για τους παραβάτες του ΚΟΚ. Από εκεί που σήμερα έχουμε μόλις μερικές δεκάδες κάμερες, πολλές εκ των οποίων παρωχημένες, λειτουργούν ακόμα και με φιλμ (!), ή και εκτός λειτουργίας, μέσα στον επόμενο ενάμιση χρόνο οι δρόμοι μεγάλων πόλεων, αλλά και τα λεωφορεία της πρωτεύουσας θα μετρούν 2.888 κάμερες καταγραφής παραβάσεων κι εντοπισμού υπότροπων παραβατών.
Εχθές, βγήκε σε διαβούλευση από την Κοινωνία της Πληροφορίας ο μεγάλος διαγωνισμός για την προμήθεια, εγκατάσταση και 10ετή λειτουργία και συντήρηση, ενός δικτύου 2.500 καμερών καταγραφής παραβάσεων, εκτιμώμενου προϋπολογισμού 116.339.590 (με ΦΠΑ). Σε συνδυασμό με την προμήθεια των 388 καμερών που θα τοποθετηθούν σε φανάρια 41 κεντρικών αξόνων της πρωτεύουσας από την Περιφέρεια Αττικής, στα τέλη του 2026 θα φτάσουμε συνολικά στις 2.888 κάμερες.
Πέρα από την Αττική, η Θεσσαλονίκη και η Κρήτη έχουν θέσει αρχική υποψηφιότητα για την τοποθέτηση των 2.000 σταθερών καμερών, καθ’ υπόδειξη της Τροχαίας. Τα σημεία εγκατάστασης θα οριστικοποιηθούν στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του μεγάλου έργου. Πάντως, οι κάμερες θα καταγράφουν την παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη, τη μη χρήση της ζώνης, ακόμη θα «βλέπουν» αν ο οδηγός είναι κολλημένος στο κινητό του, ενώ θα κάνουν και αναγνώριση προσώπου.
Σύμφωνα με το κείμενο διακήρυξης, που βγήκε εχθές σε 15ήμερη διαβούλευση, το έργο χρηματοδοτείται από τα πρόστιμα του νέου ΚΟΚ που θα βεβαιώνονται και εισπράττονται, καθώς και από κάθε άλλη νόμιμη πηγή. Στην καρδιά του συστήματος, πάντως, βρίσκεται η ενιαία πλατφόρμα ψηφιακής καταγραφής και διαχείρισης ελέγχων και προστίμων του αυστηροποιημένου ΚΟΚ, που θα πει «αντίο» στις χειρόγραφες κλήσεις, ενώ χάρη στις κάμερες θα πιάνει και «υποψήφιες» παραβάσεις.
Ως και 10 χρόνια για βεβαίωση και είσπραξη προστίμων
Η χώρα μας έχει κάνει μεν σημαντικά βήματα στην κατεύθυνση της μείωσης των θυμάτων από τροχαία, υπερβαίνονται μάλιστα τον ευρωπαϊκό στόχο της περασμένης δεκαετίας (2010-2020) και μειώνοντας τους θανάτους κατά 54%, όμως ακόμα βρίσκεται στην 22η θέση της Ευρώπης. Το 2021, είχαμε 57 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, όταν στόχος είναι να προσεγγίσουμε το «Όραμα Μηδέν».
Βάσει των στοιχείων, η Ελλάδα παρουσιάζει υψηλό ποσοστό θανάτων σε μοτοσικλετιστές και ατυχήματα εντός κατοικημένων περιοχών. Όπως αναγνωρίζεται στην υπό διαβούλευση διακήρυξη, οι υψηλές ταχύτητες, η επικίνδυνη οδήγηση μοτοσικλετιστών και τα χαμηλά ποσοστά χρήσης ζώνης και κράνους, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές, αποτελούν τα κρίσιμα προβλήματα.
Η εθνική στρατηγική για τη μείωση των νεκρών και σοβαρά τραυματιών από τροχαία κατά 50% ως το 2030, εστιάζει σε συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους και μέτρα για τη χρήση κράνους και ζώνης ασφαλείας και τη μείωση της ταχύτητας. Ως προς την υφιστάμενη κατάσταση των καμερών κυκλοφορίας, όπως περιγράφεται στο κείμενο της διακήρυξης, αυτή «χαρακτηρίζεται από σοβαρές ελλείψεις και τεχνολογικές ανεπάρκειες. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν μερικές δεκάδες κάμερες, πολλές από αυτές είναι παλαιάς τεχνολογίας, μερικές μάλιστα χρησιμοποιούν ακόμα τεχνολογία φιλμ»! Μάλιστα, οι περισσότερες δεν έχουν καν σύμβαση συντήρησης, γεγονός που επηρεάζει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά τους.
«Σε βασικούς αυτοκινητόδρομους εκτός Αττικής, όπως η εθνική οδός Κορίνθου-Τρίπολης, υπάρχουν λίγες κάμερες, ενώ οι περισσότερες υφιστάμενες κάμερες χρησιμοποιούνται κυρίως για την καταγραφή παραβάσεων, όπως η χρήση της ΛΕΑ, και όχι της παρακολούθησης της ταχύτητας», συνεχίζει.
Όσο για τις βεβαιώσεις και τις εισπράξεις των προστίμων από τους Δήμους της χώρας, η κατάσταση είναι απογοητευτική. Σημειώνεται στη διακήρυξη πως «η ταμειακή βεβαίωση για την καταγραφή και επιβεβαίωση μιας παράβασης μπορεί να διαρκέσει ως και πέντε χρόνια. Ακολούθως, η διαδικασία για την είσπραξη των προστίμων μπορεί να διαρκέσει επίσης ως πέντε χρόνια, φτάνοντας συνολικά τα 10 χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί η είσπραξη ή να κλείσει η υπόθεση».
Αυτή η τεράστια καθυστέρηση αποδίδεται στις παρωχημένες πρακτικές και τα μη ψηφιοποιημένα συστήματα, ενώ μεγάλος «ένοχος» είναι το νομικό πλαίσιο που αφήνει παράθυρα για τη διαγραφή προστίμων αλλά και οφειλών μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εάν αυτές δεν έχουν εισπραχθεί.
Το νέο σύστημα
Ως εκ των παραπάνω, η ανάπτυξη ενός ενιαίου, σύγχρονου και πλήρως ψηφιοποιημένου συστήματος θα βελτιώσει την καταγραφή και παρακολούθηση των παραβάσεων, θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα εξασφαλίσει την ταχεία και αποτελεσματική είσπραξη των προστίμων, συμβάλλοντας στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και της διαφάνειας. Αυτό το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα (UA) θα καταγράφει κάθε παράβαση του ΚΟΚ με φωτογραφίες και βίντεο. Αναπόσπαστο «συστατικό» αυτού του συστήματος αποτελούν οι οπτικοί αισθητήρες.
Μέσω της νέας πλατφόρμας, θα ψηφιοποιηθούν όλες οι διαδικασίες που μέχρι σήμερα γίνονται αναλογικά, όπως η έκδοση χειρόγραφου προστίμου, ενώ οι πολίτες θα ενημερώνονται άμεσα για τα βεβαιωθέντα πρόστιμα. Θα μπορούν να υποβάλλουν ένσταση ηλεκτρονικά ή και να ζητήσουν ακρόαση μέσω βιντεοκλήσης για να καταθέσουν τις αντιρρήσεις τους, αλλά και να πληρώσουν το πρόστιμο μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας συνδεδεμένης με την ΑΑΔΕ.
Ο σχετικός διαγωνισμός προχωρά με τρεις συμμετοχές επίσης από την ΚτΠ, προκειμένου το ενιαίο σύστημα να είναι έτοιμο σε ένα χρόνο από την ανάθεση της σύμβασης. Για να συμπληρωθεί το παζλ, το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να βγει στον αέρα και ο διαγωνισμός για την προμήθεια, εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση των καμερών.
Στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνονται 1.000 σταθερές συσκευές ανίχνευσης παραβιάσεων και καταγραφής αριθμού πινακίδων κυκλοφορίας, σε έως και 4 λωρίδες κυκλοφορίας. Επιπλέον, 1.000 επίσης σταθερές συσκευές ανίχνευσης παραβιάσεων και καταγραφής αριθμού πινακίδων κυκλοφορίας, σε έως και 2 λωρίδες κυκλοφορίας. Στην προμήθεια περιλαμβάνονται και οι ιστοί.
Ο ανάδοχος θα αναλάβει να προμηθευτεί και 500 φορητές συσκευές που θα εγκατασταθούν σε ισάριθμα λεωφορεία της ΟΣΥ, για τον έλεγχο παραβάσεων της κατάληψης λωρίδας διέλευσης λεωφορείων από οχήματα που δεν επιτρέπεται η κυκλοφορία τους αυτής, για την υποστήριξη της καταγραφής πινακίδων κυκλοφορίας και της μετάδοσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Το συνολικό κόστος της προμήθειας του εξοπλισμού ανέρχεται σε 41.735.000 ευρώ (πλέον ΦΠΑ).
Επιπλέον, το έργο περιλαμβάνει ασφαλείς διασυνδέσεις των παραπάνω συστημάτων καμερών (σταθερών και κινητών), μέσω δικτύου παρόχου κινητής τηλεφωνίας, με τα κεντρικά πληροφοριακά συστήματα της Ελληνικής Αστυνομίας. Ο ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη, εγκατάσταση και παραμετροποίηση κατάλληλου λογισμικού που θα εγκατασταθεί και θα λειτουργήσει στις κάμερες για τη χρήση του συστήματος από το προσωπικό της ΕΛΑΣ, καθώς και για την εκπαίδευσή του.
Θα παρέχει επίσης υπηρεσίες λειτουργίας σε καθεστώς εγγυημένου επιπέδου (SLA), άρσης βλαβών για 10 έτη, από την εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία του συστήματος και αντίστοιχα σε hardware και software.
Μ.Η.Τ. 242183